аат. Арыгыны элбэхтик иһэр киһи; арыгылаан элбэхтик айдаарар, дьону аймыыр киһи. ☉ Тот, кто много пьет спиртного (обычно со скандалом), пьяница
[Эмээхсин] Иитэраһатар соҕотоҕун сүтэрэн, Иэдээҥҥэ кииртэ эбитэ дуу, Итириксит уолланан Эрэйгэ баарта эбитэ дуу? Л. Попов
Оттон бөрө улуйарын ааптар: «...итирик дьон суланан эрэллэригэр маарынныыр, хайдах эрэ киһи кутунсүрүн тэһииргэтэр» диэн бэргэн, сибиэһэй тэҥнэбили туттан киһи үчүгэй өттүн сүтэрэр итириксити саралыыр. ФЕВ УТУ
Үлэ дьиссипилиинэтин кэһээччилэргэ, итирикситтэргэ үлэҕэ ээлдээл сыһыаннаһааччыларга моральнай кыһарыйыы миэрэлэрэ эмиэ аҕыйаҕа суохтар. «Кыым»

туохт.
1. Илиигин-атаххын былас быраҕан тиэрэ түс, тиэрэ түһэн сыт. ☉ Лежать или упасть навзничь, раскинув руки-ноги
Бу кыыс үчүгэйиттэн барылара тарайа уҥпуттар. Саха ост. I
Дьэ, бачча өлүөр-сөлүөр, күүс-уох үрдүгэр сылдьан, сынньанан тарайа сытыам үһү. И. Бочкарёв
Хаар үҥкүүтүн Көрө таптыы Сүүрдүм-көттүм, күөлэһийдим Хабдьылары тэһииргэттим Хаарга охтон тарайдым. Н. Босиков
2. Атаахтаан, ньирэмсийэн кыҥкыйдаа, бас-баттах быһыылан. ☉ Вести себя капризно, ломаться
Ньыкын, эбэтигэр тарайан, уоһун боллоччу туттан, хараҕын, сүүһүн аннынан үрүҥүнэн түҥнэри көрөн олордо. Болот Боотур
Тарайбыт оҕо бас-баттах Тыллаһарын саната, Тэпсэрбит суолу буолбатах — Бэйэбит дьылҕабытын. С. Данилов
Кэргэммэр олус тарайарым, кини мин ол-бу кыҥкыйбын-тыҥкыйбын толоро сатыыра. И. Федосеев
△ Атаахтаан тугу да гыныма (ким эмэ бэлэмигэр эрэнэн). ☉ Жить на всём готовом, за чей-л. счёт
Кырдьаҕас дьон эмиэ атаахтыахтарын баҕараллар. Ийэҥ үөрэхтээх кыыһыгар, эйиэхэ, тарайыан саныа. Н. Босиков
Оччолорго кырдьык даҕаны тарайан сылдьыбыта. Судаарыстыба барахсан туохха даҕаны кинини тутахсыппатаҕа, босхо ииппитэ, улаатыннарбыта. Тумарча
Эр дьон баарыгар, тарайаҥҥыт, уу-ньулдьаҕай буолаҕыт буолбаат! «ХС»
◊ Тарайа сэлии — муҥ күүһүнэн сиэлии (көлөнү этэргэ). ☉ Быстрая рысь, переходящая в галоп
Мантан өрөпкүөмҥэ диэри [ат] өкөчөҥ былаастаах тарайа сэлиинэн киирэн баран, көр, түүтүн да төбөтө сиигирбэт эбээт! Амма Аччыгыйа
Айан суолунан бөһүөлэк диэкиттэн биир туус маҥан аттаах киһи өкөчөҥ былаастаах тарайа сэлииннэн түһэрэн иһэр эбит. В. Яковлев
Сыарҕата чэпчэки, ата даҕаны ат да ат, барбах тарайа сэлиинэн айанныыр. ССХУо
ср. монг. тарах ‘растянуться (о чём-л. при падении)’, др.-тюрк., тюрк. тара ‘рассеиваться’