с. 1. физ. тардыы, тардыһыы; земное тяготение Сир тардыыта; 2. (стремление) тардыһыы, дьулуһуу.
Русский → Якутский
тяготение
Еще переводы:
хабаатын= (Якутский → Русский)
1) тяготеть, иметь тяготение к кому-чему-л.; кини санаата ити теорияҕа хабааттар его мнение тяготеет к этой теории; 2) касаться кого-чего-л., затрагивать кого-что-л. (в разговоре, речи); ити боппуруоска лектор олох да хабааттыбата лектор вовсе не коснулся этого вопроса; 3) подходить к чему-л., соответствовать чему-л. (по размерам); араамабыт түннүкпүтүгэр олох да хабааттыбат рама совсем не подходит к оконному проёму.
тардыылык (Якутский → Якутский)
аат.
1. Кимиэхэтуохха эмэ талаһыы, тардыһыы. ☉ Стремление, тяготение к кому-чему-л., тяга
Ситинник тардыылыктаах туох дойдута эбитэй, аҕыйах хонукка да буоллар баран көрөн кэлиэххэ диэн санаа …… миэхэ көтөн түһэр. С. Руфов
Кырдьаҕас дьоҥҥо итинник бэйэ-бэйэттэн тардыылык, бэйэ-бэйэни ытыгылааһын дуу, баар быһыылаах. В. Яковлев
Сеня дьонуттан …… төһө да арахсыан баҕарбатаҕын иһин, үөрэх тардыылыга араартыыр буолла. «ХС»
2
көр тардылык. Мин эйигин киирбэтэ дии санаабытым. Эдэр киһи сырыыта тардыылыктаах буоллаҕа. Н. Апросимов
Сырыы аайы үспүйүөннэртэн саһа сатыыр эрэйэ-муҥа муҥура суох тардыылыктары үөскэтэрэ. Э. Войнич (тылб.)
хабаатын (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Туох эмэ хайа эмэ өттүн тутус, онно дьулус. ☉ Взять какое-л. направление, ориентироваться на что-л., придерживаться чего-л.
Уолуйбут табалар мастаах сиргэ хорҕойон быыһанаары, хайалар диэки хабааттыбыттар. И. Данилов
Билигин үрэх куула өттүгэр туораан, тыа устун хаҥас диэки хабааттан барыаххыт. «ХС»
2. көсп. Кимиэхэ, туохха эмэ тардыс, санааҕынан хайа эмэ диэки оҕут. ☉ Тяготеть, иметь тяготение к кому-чему-л.
Кинилэр икки нэдиэлэ тыаҕа биир кыһылларга хабааттар дьадаҥы бааһынайга олорбуттара. Амма Аччыгыйа
Коля Трынкин быһыыта-майгыта үчүгэй өттүгэр хабааттан эрэрэ. С. Дадаскинов
Мин өссө былырыын кыһын кини санаата ханна хабааттарын бэлиэтии көрбүтүм. ПП Дь