разг. случайный; түбэһиэх кэпеэтии случайный разговор; түбэһиэх көрсүһүү случайная встреча.

1) попадать во что-л., на что-л., подо что-л.; оказываться где-л.; биһиги ардахха түбэстибит мы попали под дождь; иэдээҥҥэ түбэс = попасть в беду; хаайыыга түбэс = попасть в тюрьму; түбэһэ түс = а) попадать случайно куда-л., к кому-л.; б) перен. делать что-л. случайно; түбэһэ кэл = прийти случайно, но кстати; 2) попадаться, подворачиваться; үчүгэй кинигэ түбэстэ попалась хорошая книга; дьоло суохха сото таһа түбэһэр погов. неудачнику попадаются одни лытки (т. е. не везёт); 3) перен. разг. попадаться на чём-л. # туох түбэһиэх что попало; түбэ-һиэн иһин ко всему этому, ко всему прочему; в довершение всего; а тут ещё; хайа түбэһиэх как попало; ханна түбэһиэх куда попало; где попало.

1. сыһ. Хайдах түбэһэринэн; түбэспиччэ. ☉ Как попало, наугад; где попало; случайно. Түбэһиэх саҥар. Түбэһиэх уурталаа
   □ Бэҕэһээ «Ленаҕа» Надялыын адьас түбэһиэх көрсө түспүттэрэ. Н. Лугинов
   Өстөөхтөр суос бэринэн түбэһиэх ытыалыыллар. С. Никифоров
   Үүнээйилэр ханна түбэһиэх үүммүттэр. КВА Б
2. даҕ. суолт. Анаан талыллыбатах, ылбычча. ☉ Случайный, какой попало
   Норуот түбэһиэх ырыаны тойук оҥостубат, уус-уран өттүнэн үрдүк таһымҥа турар айымньыны эрэ иҥэринэр. Софр. Данилов
   Талбыт сүөсүһүт көстүбэт, түбэһиэх да киһи киирэрэ ханна барыай. ВМП УСС

туохт.
1. Туох эмэ тоҕоостоох (тоҕооһо суох) түгэҥҥэ баар буол. ☉ Неожиданно, случайно оказаться где-л., попасть куда-л. Аска түбэс. Тайахха түбэс. Аара суолга массыынаҕа түбэспит
□ Ол үөрүү малааһыныгар мин түбэһэн бэркэ да аһаабытым-сиэбитим. Н. Неустроев
Бу дойдуга олоро үөрүйэҕэ суох дьон буурҕаҕа түбэһэн быстарбыттара, өлбүттэрэ үгүс. Н. Якутскай
Болот, дьэ, түбэстэ быһыылаах, атын ханан да куотар сирэ суох. Н. Заболоцкай
△ Туохха эмэ таба түс, тап (хол., буулдьаны этэргэ). ☉ Попадать в кого-что-л. (напр., о пуле)
Ытыахха сатаммат — киһиэхэ түбэһииһи. Н. Заболоцкай
2. Хайдах эмэ балаһыанньаҕа киир, усулуобуйаҕа тигис. ☉ Оказаться в каком-л. положении, попасть, угодить в какие-л. условия, обстоятельства
Бу туох анньыылаах-харалаах буоламмын наар эккирэтиигэ түбэстэмий? П. Ойуунускай
[Кэтириис:] Саатар, оҕо төрөтөр киһиэхэ түбэһэн оҕолоох буоллаҕым дуу? А. Софронов
Миэхэҕэ бүөрэмньи соҕус ыал түбэһэрэ буоллар үчүгэй буолуо этэ. Эрилик Эристиин
Таня кондитерскайга, Нина балык салаатыгар түбэстилэр. Софр. Данилов
3. көсп., кэпс. Сууттанан тутулун, хаайыыга киир. ☉ Быть осуждённым, попасть в тюрьму
[Өрүүскэ:] Сүөһүнү кистээбиккит иһин эһиги түбэһиэххит. Күндэ
Элбэх сылгыны уоран сиэбитэ тутуллан, түбэһэ сылдьан баран Галибаров кэлин бу Петропавлоскайга кэлэн олохсуйбута. Н. Якутскай
◊ Сөп түбэс көр сөп. Ирдэбилгэ сөп түбэс. Сабын өҥө оруобуна сөп түбэстэ
ср. тув. түбэш ‘сойдись нечаянно с другими’, түбэ ‘сойдись нечаянно, появись внезапно’