туохт.
1. Күүрэн өрө-таҥнары түллүтэлээ (хол., уу); өрүтэ үллэҥнээ (хол., сир). ☉ Сильно волноваться (напр., о воде); вздыматься (напр., о земле)
Энэлийэр, ытыыр киэҥ Днепр, Күүстээх силлиэ-тыал сирилиир, Сиргэ тиийэ талах иэҕэҥниир, Баһархай долгун түллэҥниир. И. Чаҕылҕан
Онтон арыы кутуругун эргийэн, өрүтэ түллэҥнии сытар үөскэ киирэн кэллилэр. Эрилик Эристиин
Тохтуохча гына-гына сир иччилээхтик түллэҥниирэ. И. Федосеев
△ Күүрэн хамсаа, үллэҥнээ (хол., сирэй быччыҥын этэргэ). ☉ Сокращаться, сжиматься и расслабляться (о мышцах — напр., лица)
Оҕонньор мүчүҥнүүр, омурда күөртүү түллэҥниир. С. Васильев
Аһылык маассата буһан истэҕин аайы куртах эркинэ түллэҥнээн кумуллуутугар куртахтан тахсан синньигэс оһоҕоско киирэн иһэр. СИиТ
2. Өҕүллэҥнээ, өҕүллэҥнии хамсаа. ☉ Гнуться, изгибаться, пружинить
Аал Луук Мас Төрүттүүн түллэҥнээтэ, Төбөлүүн түөрэҥнээтэ, Лаабычаан көмүс сэбирдэхтэрэ Иирэ-илибирии түстүлэр. П. Ойуунускай
Хотууру тумсунан маска тирээн баттыалаан көрүллэр, онуоха үчүгэй тимирдээх сытыы хотуур түллэҥнээччитэ суох. СБХА
△ Өрөтаҥнары бүгүллэҥнээн сыҕарый, бүгүллэҥнээн мөҕүс (хол., сыылааччылары этэргэ). ☉ Ползать, передвигаться, извиваясь всем телом, извиваться (напр., о пресмыкающихся)
Моҕой кыылым мохсоҕолтон куттанан мөлбөрүс гынан түллэҥнии түстэ. П. Ойуунускай
Өлөртөн куотаары түллэҥнээн, Уол сордоох сир диэки мөҕүстэ. Эрилик Эристиин
Ардах чиэрбэтэ [иннэнэн таарыйдахха] араастаан түллэҥниэн, этин илин эрэ эбэтэр кэлин эрэ өттүн мунньары тардыан сөп. ББЕ З
3. Өрүтэ уһуур (хол., уоту, буруону этэргэ). ☉ Стремительно подниматься, взмывать вверх (напр., о пламени, дыме)
Икки өттүлэриттэн буруо түллэҥниир, наһаа элбэх ыҥырыа көппүтүн курдук буулдьа тыаһа дыыгыныыр. Амма Аччыгыйа
Сүүнэ улахан уоттар өрүтэ түллэҥнээн эрэллэрэ баара да, ханна да барбыппын өйдөөмүнэ хаалбытым. П. Чуукаар
Сыл сыыллар аҥаара Сырдаабат халлааннаах, Түллэҥнии оргуйбут Түптэлэс тымныылаах. И. Чаҕылҕан
4. кэпс. Улахан хамсааһыннаах, сүгүлээннээх буол (хол., дьон халҕаһатын этэргэ). ☉ Приходить в движение, колыхаться (напр., о многолюдной толпе)
Борохуолка эбэ бүгүн эмиэ үллэҥнээбит, Болуоссат саҥа киэҥ таһаата түллэҥнээбит. С. Тарасов
Эмискэ саалаҕа ытыс тыаһа ньиргийэр, саала хамсыыр, өрүтэ түллэҥниир. И. Бочкарёв
Күрэх төлөн үлэнэн Күүрэ буолак оргуйда, Көлө өрө түллэҥнээн Хотоҕостуу субуйда. Күн Дьирибинэ
5. көсп. Күүр, оргуй (хол., олох, санаа туһунан). ☉ Кипеть, бурлить (напр., о жизни, чувствах)
Кини түөһүн иһигэр Түллэҥниир киҥэ-наара, Түмүллэллэр ыар санаалара. М. Ефимов
Өлүөнэ икки өттө дьолу-соргуну уһанар олоҕунан түллэҥниир. П. Аввакумов

равн.-кратн. от түлүн = 1) вздыматься (о волнах); 2) извиваться (о змее).