Якутские буквы:

Якутский → Русский

түлэй

түлэй бараан түүн поэт, непроглядная ночь.

Якутский → Якутский

түлэй

даҕ. Ханан да сырдык сыдьаайа көстүбэт бүтэй (хараҥа); түүҥҥү (хол., уу). ☉ Кромешный (о тьме); ночной (напр., сон)
Дьоро киэһэлэргэ олоҥхо барахсан түлэй түүнү кылгатан, халлааны сырдатар буолара. В. Иванов
Түүнүн уоттаах чолбон буолан, Түннүккүнэн өҥөйүөм, Түлэй уугун уйгуурдан, Түүлгэр киирэн мин көстүөм. М. Ефимов
Ырыа кынаттаах тыллара, түлэй түүнү сырдатан, туундара устун ыраата, эҥсиллэ таргыыллар. ИИА КК
♦ Түлэй (түлүк, түмэн) бараан <түүн> көр бараан I
Туундара хаара, күнэ суох түлэй бараан кыһыҥҥы кэмҥэ кыыма өспүт холумтан күлүнүү боруоруо. Софр. Данилов

Еще переводы:

бред

бред (Русский → Якутский)

м. 1. үлүгүнэйии, түлэкэдийии, түлэй-балай тыллаһыы; больной в бреду ыарыһах түлэй-балай тыллаһар; 2. разг. (бессмыслица) таак лахсыыр, хойгур тойук.

баккыраччы

баккыраччы (Якутский → Якутский)

көр маккыраччы
Баччыр оҕо барахсан, Баккыраччы ытаабытынан Баһынан-атаҕынан Түлэй-балай, Түҥ-таҥ Түһэн истэҕэ. П. Ойуунускай

бредить

бредить (Русский → Якутский)

несов. 1. үлүгүнэй, түлэкэдий, тү-лэй-балай тыллас; он бредит в беспамятстве өйүн сүтэрэн түлэй-балай тыллаһар; 2: кем--чем иир; бредить музыкой музыканан иир.

куруйуу

куруйуу (Якутский → Якутский)

куруй диэнтэн хай
аата. Арай мин түлэй түүн буолуум, — Эн тунал ыйдаҥа буолуоҥ, Санньыар санааттан куруйуум Барыгын кыйдаан дьоллонуом. М. Ефимов

күлтээрит

күлтээрит (Якутский → Якутский)

күлтээрий диэнтэн дьаһ
туһ. Бурҕаллай Төйүөрэн, Түлүкээрэн, Түлэй-балай түстэҕинэ, Түөрт сүүнэ улахан Чөркөй саҕа ооҕуйдар киирэн, Түөһүн супту уулаан, Түөрүү уот харахтарынан Түөлбээриччи көрөн күлтээритэллэр. П. Тобуруокап

эймэнит

эймэнит (Якутский → Якутский)

эймэний диэнтэн дьаһ туһ. Ити көтөрдөр кыланар, Эймэнитэр саҥаларын, Бэйээт эрэ сэрэйэрин Мин чахчы итэҕэйэбин. И. Эртюков
Түлэй түүнү сырдатар, Сулустары санатар Мичилийэр мичээриҥ Эймэнитэр сүрэхпин. С. Федотов

көрдөһүннэр

көрдөһүннэр (Якутский → Якутский)

көрдөс диэнтэн дьаһ
туһ. [Дьаакып:] Хайа, оҕонньор көрдөһүннэрээри гыммыта буолуо, туох буолуой, көрдөһөн кэбистэҕиҥ дии. А. Софронов
Бэйэ эмэ туһалаабатаҕына — ойууну ыҥыран, түлэй бараан түүҥҥэ кыырдан дүрбүттэрэн абааһыттан көрдөһүннэр. Амма Аччыгыйа
Отчуттарга тыраахтар көрдөһүннэрэ ыыппыттара. П. Аввакумов

өҥөөт-чөҥөөт

өҥөөт-чөҥөөт (Якутский → Якутский)

сыһ. Өҥөйөн көстөр курдук. ☉ Так, чтобы продырявилось в нескольких местах
Түлэй бараан түүн ийэҕэ Дьүкээбил уота умайан Дьирим-ирим көттөҕүнэ, Дьиэбитин манан Дьэргэтэн аастын диэннэр, Хотугу ойоҕоһунан Үс сиринэн үлтү сынньан, Өҥөөт-чөҥөөт охсон Чарт тымтык түннүктээбиттэр эбит. П. Ядрихинскай

сибиниэстии

сибиниэстии (Якутский → Якутский)

сыһ. Сибиниэс курдук, сибиниэскэ майгынныырдык. ☉ Подобно свинцу, свинцово
Түлэй түүҥҥэ сырдаан Аракыаталар көстөллөр, Тымныы долгуннар ыараан Сибиниэстии сөҥөллөр. И. Артамонов
Кругликов, тыын ылан, хайдах эрэ сибиниэстии өлбөөркөй хараҕынан мин диэки көрөн кэбистэ. В. Короленко (тылб.)

түүн

түүн (Якутский → Русский)

ночь II ночью; түлэй түүн глубокая ночь; сырдык түүн светлая ночь; ыйдаҥа түүн лунная ночь; полярнай түүннэр полярные ночи; түүн үөһэ полночь; түүн ортото а) половина ночи; б) полночь; түүн аайы каждую ночь; түүнүн хаһыҥныыр ночами бывают заморозки; түүн кэлбиттэрэ они приехали ночью.