1. көр түс-бааччы. Үлэ туһунан түс-бас быһаарсар наада. А. Сыромятникова
   Николай Аммосович хара бастакыттан түс-бас туттубута. В. Титов
   Бэйэтэ да чэйдии-чэйдии, да саас-сааһынан түс-бас сүбэлиирин олус сөбүлүүр. «Чолбон»
   2
   түспэ диэн курдук. Билигин өссө сааһыламмыт, түс-бас тыла-өһө бэлиэтик иһиллэр. Р. Баҕатаайыскай
   Кыргыттар миигиттэн истиҥ сыһыаны, түс-бас, көрсүө тылы күүтэллэр эбит. В. Титов
   Билигин кинилэр түс-бас ыал буоллулар, үс оҕолоро улаатан эрэллэр. «Кыым»
   ♦ Түс-бас киһи — оттомноох, дуоспуруннаах киһи. ☉ Степенный, основательный, серьёзный человек
   Самойлович, кырдьык, астык кэпсэллээх түс-бас киһи эбит. «Кыым»
   Кыырыктыйбыт баттахтаах, ортону аннынан уҥуохтаах, түс-бас сэбэрэлээх киһи киирэн кэлэр. «Сахаада»
   Түс-бас киһитэ булан, мин аҕабар суорумньулата ыыт. КНО

көмө аат.
1. Сыһыат түһүк форматыгар хайааһын хайа эмэ предмет ыксатыгар, таһыгар буоларын көрдөрөр. ☉ В форме дательно-местного падежа употребляется при обозначении предмета, возле которого совершается действие (вблизи, возле, у, около, подле)
Ойуур саҕатыгар, оттоох күрүө аттыгар отуу уота чаҕылыйар. Күндэ
Бары кинилэр аттыларыгар бөлүөҕүстүлэр. Эрилик Эристиин
Туус үллэр сирин аттыгар эмтээх бырыылаах күөллэр бааллар. И. Данилов
2. Сыһыат түһүк форматыгар хайааһын ханнык эмэ предмет таһыгар туһуламмытын көрдөрөр. ☉ В форме дательно-направительного падежа употребляется при обозначении предмета, возле которого совершается действие (к, на, в)
Микиитэ мүччү көтөн ийэтин аттыгар баар буолан хаалла. Амма Аччыгыйа
Бу икки ардыгар икки куртуйах адьас мин аттыбар кэллилэр. Суорун Омоллоон
Арыт эн аттыгар кэлиэхпин толлобун даҕаны. С. Ефремов
3. Таһаарыы түһүк форматыгар хайааһын хайа эмэ предмет таһыттан, ыксатыттан тахсарын, тэйэрин көрдөрөр. ☉ В форме исходного падежа употребляется при обозначении предмета, от близости которого исходит, совершается действие (от, с, у, возле)
Иванов комендант уонна сүүстэн тахса пограничник эргэ саахта аттыттан хаҥас тумулга диэри кыраныыссаҕа киирэн маныыллар. Н. Якутскай
Уҥа орон аттыттан тимир күрдьэҕи илдьэн биэрэр. Н. Неустроев
Света түс-бааччы туттан, ийэтин аттыттан арахпатын хайгыы санаата. Н. Лугинов
△ Хайааһын туох эмэ таһыгар буоларын көрдөрөр дэгэттэнэр. ☉ Имеет оттенок указания, что действие совершается в непосредственной близости от кого-чего-л.
Мин уу аттыттан ойон турбутум уонна үрдүлэринэн ыппытым. Н. Якутскай
Кинээһи кэмниэ кэнэҕэс, Болот торбосторун уулата сылдьан, ойбон аттыттан булан дьиэтигэр илдьэн өрүһүйбүтэ. Н. Заболоцкай
4. Туттуу түһүк форматыгар хайааһын ханнык эмэ предмет ыксатынан, таһынан буоларын көрдөрөр. ☉ В форме орудного падежа употребляется при обозначении предмета, около которого совершается действие (мимо)
Икки мэндиэмэннээх таас маҕаһыын аттынан аастылар. Амма Аччыгыйа
Бу айан киһитэ кинилэр аттыларынан ааһар айан суолун тутан иһэр. Эрилик Эристиин
Оһох иннинэн, остуол аттынан Оҕо төбөтө күкээрийбэт буоллаҕына, — Унаар буруо субуруйбатын даҕаны. С. Васильев. Тэҥн. ыксата