Якутские буквы:

Якутский → Русский

түс-бас

степенный, рассудительно-серьёзный; түс-бас киһи степенный человек; түс-бас кэпсэтии рассудительно-серьёзный разговор.

Якутский → Якутский

түс-бас

  1. көр түс-бааччы. Үлэ туһунан түс-бас быһаарсар наада. А. Сыромятникова
    Николай Аммосович хара бастакыттан түс-бас туттубута. В. Титов
    Бэйэтэ да чэйдии-чэйдии, да саас-сааһынан түс-бас сүбэлиирин олус сөбүлүүр. «Чолбон»
    2
    түспэ диэн курдук. Билигин өссө сааһыламмыт, түс-бас тыла-өһө бэлиэтик иһиллэр. Р. Баҕатаайыскай
    Кыргыттар миигиттэн истиҥ сыһыаны, түс-бас, көрсүө тылы күүтэллэр эбит. В. Титов
    Билигин кинилэр түс-бас ыал буоллулар, үс оҕолоро улаатан эрэллэр. «Кыым»
    ♦ Түс-бас киһи — оттомноох, дуоспуруннаах киһи. ☉ Степенный, основательный, серьёзный человек
    Самойлович, кырдьык, астык кэпсэллээх түс-бас киһи эбит. «Кыым»
    Кыырыктыйбыт баттахтаах, ортону аннынан уҥуохтаах, түс-бас сэбэрэлээх киһи киирэн кэлэр. «Сахаада»
    Түс-бас киһитэ булан, мин аҕабар суорумньулата ыыт. КНО

Еще переводы:

наскыт

наскыт (Якутский → Якутский)

наскый диэнтэн дьаһ. туһ. Лабааларын наскытан Түс-бас хотун хатыҥмыт Күнү көрсө тараанан, Күөгэлдьийэ нуоҕайбыт. Доҕордоһуу т.

кууллайтарыы

кууллайтарыы (Якутский → Якутский)

кууллайтар диэнтэн хай
аата. Билигин да кууллайтарыыга ылларан саҥа айымньыларынан төлүтэ биэрэр түс-бас оҕонньорбут соторутааҕыта «Көтөр кынаттаахтар» поэматын биир идэлээхтэригэр үөрэ-көтө аахпытын дуоһуйа истибиппит. «ХС»

основательный

основательный (Русский → Якутский)

прил. 1. (веский) олохтоох, дьоһуннаах; основательный довод олохтоох довод; основательная причина дьоһуннаах биричиинэ; 2. (дельный, положительный) дьоһуннаах, түс-бас, түспэ; он человек основательный кини түс-бас киһи; 3. (крепкий, прочный) бөҕө, бөҕө-таҕа; основательное сооружение бөҕө тутуу; 4. разг. (большой по размеру, весу) боччумнаах, улахан; основательный груз боччумнаах таһаҕас.

аахсыс

аахсыс (Якутский → Якутский)

ааҕыс диэнтэн холб. туһ. Түүн хойукка диэри сэһэргэһэ, хоһоон аахсыһа олордубут. С. Руфов
Ийэ сир эйэлээх олоҕо Эрэллээх тирэхтээх буолуохтаах. Адьырҕа дьорҕоото оччоҕо, Аахсыһан, атыннык туттуохтаах. Күннүк Уурастыырап
Түс-бас тылынан өйдөттүлэр, Тута билинним аахсыспакка. Баал Хабырыыс

мөҥүрэс

мөҥүрэс (Якутский → Якутский)

мөҥүрээ диэнтэн холб. туһ. Оҕустары кытта бииргэ мөҥүрэһэр курдуктара Дьэллэм тиэргэн түс-бас сэргэлэрэ, Алаас буор булгунньахтара. И. Гоголев
Оҕустар, уонча хонук тухары кырыыларынан аалсан туран айаннаабыт буоланнар, кытыл чугаһаабытын билэн, мөҥүрэһэн, мөхсөн бараллар. Р. Кулаковскай

наскыс

наскыс (Якутский → Якутский)

наскый диэнтэн холб. туһ. Тыа быыһыттан улардар нас кыһан, налбыһан киирэн кэлэн үҥкүү лүүллэр. Суорун Омоллоон
Тэтиҥ кэнниттэн наскыһан Түс-бас хотун хатыҥнар, Күндү солко былаатынан Далбаатыы охсуннулар. И. Эртюков

оттомур

оттомур (Якутский → Якутский)

туохт. Болҕомтолоох, дуоспуруннаах, көрсүө буол. ☉ Стать разумным, серьёзным, сознательным
Билигин өссө сааһыламмыт, түс-бас тыла бэлиэтик иһиллэр, оҕону сыаналыырдыы эттэххэ, эбии оттомурбут. Р. Баҕатаайыскай
Орто дойдуга Оҕо курдук Оттомурбакка олоруум, Түспэтийбэккэ эрэ Төннүүм. В. Гольдеров

сыкырдас

сыкырдас (Якутский → Якутский)

сыкырдаа диэнтэн холб. туһ. Сааларын, лаппаакыларын, хойгуоларын ылан, оргууй аҕай сыкырдаһан истилэр. В. Миронов
«Күүстээх санааны ылынан олоххо тардыһыҥ», — диэтэ олох сыанатын хойутаан өйдөөбүт киһи түс-бас тылынан, оргууй аҕай сыкырдаһан киирбит уолаттарга. «Чолбон»

үстүүтэ

үстүүтэ (Якутский → Якутский)

сыһ. Үстүү төгүл. ☉ По три раза, трижды
Икки атахтарын үрдүгэр сөһүргэстии түстүлэр, бастарынан үстүүтэ үҥэн кэбистилэр да, биир куолаһынан-саҥара олороллор үһү. Ньургун Боотур
Түөрт уон түөрт бухатыыр Төгүрүк түөлбэ иһигэр Үстүүтэ төхтөрүйэн Үөгүү-хаһыы түһэрдилэр. И. Чаҕылҕан

дуоспурун

дуоспурун (Якутский → Якутский)

аат. Киһи тугу эмэ оҥороругар өйдөөх-төйдөөх, дьоһуннаах, түс-бас сыһыана (туохт. буолб. ф-тын кытта тут-лар). ☉ Степенность, рассудительность, серьезность (употр. с отриц. ф. гл.)
Дуоспуруна суох киһи. [Үчүгэй иитиилээх киһи] ханнык да түбэлтэҕэ дуоспурунун сүтэрбэт. ПБН КСКТ
[Кыргыттар] дуоспуруннара суоҕа итиччэ дуу? «ХС»