түҥнэр диэнтэн хай
аата. Куруһуок чилиэннэрэ 1919 сыл ахсынньы уон биэс күнүгэр Дьокуускайга үрүҥнэр былаастарын түҥнэриигэ актыыбынай кыттыыны ылбыттара. «ХС»

туохт.
1. Турар кими, тугу эмэ охтор, сууллар, тиэрэ уур. ☉ Сваливать, опрокидывать кого-что-л.
Биэлсэр Миитэрэй саннын таптайбахтыыр, онтон чааскытын түҥнэрэн, антах анньар. Амма Аччыгыйа
— Бэйибэйи, тыыны түҥнэрээри гынныҥ, тохтоо! Эрилик Эристиин. Эһэ бүө түһэртэрэр бокуой биэрбэт, сулбу ойон тахсар, Үөрүнньэҥи [киһи аата] түҥнэрэр уонна тыа диэки ойор. А. Пахомов
△ Охторон кыай (хол., тустууга). ☉ Брать верх над противником, побеждать (в вольной борьбе)
Сахаттан түөрт уол тустан Түөстээх бэрдин түҥнэрдэ. Саргы-дьаалы улаатан, Төлөн айхал ньиргийдэ. Эллэй
2. Ытан охтор, өлөр. ☉ Свалить, убить выстрелом. Тыгыннаах түөстээҕи түҥнэрбиттэр, бырталааҕы бысталаабыттар, хаһалааҕы хайыталаабыттар, мүһэлээҕи бүдүрүтэлээбиттэр. Саха сэһ
1977
Ыт үрэрин истэн Ыккый ойуурга киирэн, Булчут эр бэрдэ Буур тайаҕы түҥнэрдэ. В. Алданскай
3. көсп. Кыай-хот, самнар (хол., өстөөҕү). ☉ Победить, разгромить (напр., врага)
Түгэх дойду түрбүөннээхтэрин түҥнэрэн, Аллараа дьабын Адьырҕаларын алдьатан, Саргыгытын салайдым, Дьолгутун тосхойдум. П. Ядрихинскай
Төрөөбүт дойдуну Түҥнэрэ кэлбити Бохсорго-боборго, Букатын соторго Бэлэм буол. Т. Сметанин
Суохаан фашиһы түҥнээрпит Сир-сэбиэт бүгүҥҥү дьолугар. Айталын
4. көсп. Сууллар, эс (былааһы). ☉ Свергнуть (чью-л. власть) Амырыын баттал тирэҕэ Албын тутулу түҥнэрэн, Өргөстөммүт дьүккүөрү Өрөгөйдүүр эр күүһү Ким айда? Үлэһит, бааһынай! Эллэй.
♦ Түбэспиккин түҥнэр (таарыйбыккын таҥнар) кэпс. — туох да харсахабыра суох олус дохсун, баламат быһыылаах буол. ☉ Не считайся ни с кем, иди напролом (букв. кого встретишь — опрокинь, к кому прикоснёшься — предай)
Дьэ, доҕоттоор, түбэспитин түҥнэрэн, таарыйбытын таҥнаран иһэр уол оҕоломмуппут быһыылаах. Далан
ср. тюрк. төҥдэр, түҥтэр ‘переворачивать, опрокидывать’

1) опрокидывать, переворачивать; солууру түҥнэр = опрокинуть ведро; 2) перен. разг. свергать, низвергать кого-что-л.; король былааһын түҥнэр = свергнуть королёвскую власть.