сон, сновидение; түүллэ түһээ = видеть сон; видеть во сне кого-что-л.; мин кинини түүлбэр көрдүм я видел его во сне; түүлү тойоннооччу толкователь снов; түүл-гүнэн биттэн= толковать свой сон.

I
аат.
1. Утуйа сытан түһээн тугу эмэ көрүү, түһээһин. ☉ Видение каких-л. явлений или кого-чего-л. во время сна
Муҥ саатар, түүлбэр дьоллоох буоллаҕым дуу! Бу мин олоҕум — олох дуу, түүл дуу? П. Ойуунускай
Түүлбэр кытта көрсөммүн Түөспэр ыга кууһабын, Утуйдарбын даҕаны Убуруурга дылыбын. П. Тобуруокап
Учуонайдар түүл диэн урукку уопут көстүүтэ диэн быһаараллар. «ББ»
△ Киһи тугу түһээбитэ, түһээн көрбүтүн ис хоһооно. ☉ То, что снится, грезится спящему, сон, сновидение
Кыыс …… сарсыарда уһуктаат, эригэр түүлүн кэпсиир. Саха фольк. [Кини] оронугар таалан сытан түүлүн быһаара сатыыр. Н. Якутскай
Оҕонньор ити сытан дьикти түүлү түһээтэ. С. Никифоров
♦ Түүлүгэр да суоҕа — түһээн да баттаппат диэн курдук (көр баттат)
Биэс сыл анараа өттүгэр бу курдук мас чоҥкуйан хаалан, ыал муннугар олоруом диэн түүлбэр да суоҕа. А. Софронов
др.-тюрк. түл, тюрк. түл, түс, түш, төш
II
аат. Түннүк сабыыта буолар чараас куруһуба таҥас. ☉ Тюль
Түннүктэрин түүлүнэн сабыталаата, муннукка остуол туруорда. М. Доҕордуурап
Түннүк түүллэрин улаханнык сэргэҕэлии көрдө. А. Фёдоров

аат., кэпс. Түүлүнэн биттэнэн инникини билии, билгэлээһин; инникини билгэлиир, өтөрү көрөр түүл. ☉ Предзнаменование, пророчество по сну; вещий сон
Улуу ойуун, уруйдуубун! …… Түһээбит түүлбүн төлкөлөөн кулу, Түүл-биппин билгэлээн кулу. Өксөкүлээх Өлөксөй
[Уйбаан:] Киһи эрэ даҕаны былыкка, ардахха түүлэ-битэ уларыйар куолута. А. Софронов
Тоойуом, түүл-бит куһаҕан... Бу күн сириттэн араҕар Кэм-кэрдии кэллэ быһыылаах... И. Чаҕылҕан
♦ Түүл-бит курдук — чуолкайа суохтук, үдүк-бадык (өйдөө). ☉ Смутно, нечётко, как во сне (помнить — букв. словно сон-примета)
[Ийэлээх аҕата өлбүттэрин] Дьөгүөрсэ түүл-бит курдук өйдүүрэ. Н. Якутскай
Үүтээниттэн тахсан эрэрин үчүгэйдик өйдүүр, уоннааҕыта түүл-бит курдук буолбута. И. Гоголев
Ньаҕара Бүөтүр уол кэлэн кинини саа луоһунан быһыта сынньан, хараҕыттан-сирэйиттэн уот чаҕылыйталаан эрэрин эрэ өйдүүр. Онтон ыла аара тиэйэн иһэллэрин түүл-бит курдук өйдүүр. Эрилик Эристиин