налог, налоговый; ис түһээн самообложение ; түһээни төлөөччү налогоплательщик; түһээн харчыта налоговые деньги; түһээни хомуй = взимать налог; түһээни төлөө = платить налог; ср. түһүү-тардыы .
Якутский → Русский
түһээн
түһээ=
видеть сны; видеть во сне кого-что-л.; кини үчүгэй түүлү түһээбит ему снился хороший сон; бөөлүүн түһээн эйигин көрдүм этой ночью я видел тебя во сне.
түһээн; нолуок
налог
Якутский → Якутский
түһээн
аат., эргэр. Арассыыйаҕа ыраахтааҕы былааһын саҕана: нэһилиэнньэҕэ түһэр нотууранан эбэтэр харчынан тардыы, нолуок. ☉ Во времена царской России: повинность, налог деньгами или натурой, которым облагалось население. Ол саҕана өлбүгэ түһээнэ диэн ким төһө сирдээҕинэн көрөн кииһинэн, саһылынан ылыллар нолуок баара үһү. Саха сэһ
1977
Арба, ыраахтааҕы суола диэн, харчынан түһээн түһэрбит сурахтааҕа. Тумарча
Нэһилиэнньэ ыраахтааҕы былааһыгар ыар түһээннэри төлөөн олорбута. АНХ СС
түһээ
туохт. Утуйа сытан тугу эрэ, туох буоларын көрөр, өйдүүр курдук буол, гын. ☉ Видеть сон, видеть во сне кого-что-л.
Эдэр-сэнэх эрдэхпинэ ол курдук дьиибэ түүлү түһээбиттээҕим. П. Ойуунускай
[Байбал:] Оннук буоллар үчүгэй этэ, ол эрээри мин сирэйинэн түһүүр үгэстээх этим. А. Софронов
Түһээтэхпинэ, аҕам куораттан кэлбит, кинигэ бөҕө аҕалбыт. И. Сосин
♦ Түһээн да баттаппат (көрбөт) көр баттат
Куоракка киириэн иннинэ кини кыбартыыра көстөрө маннык кытаанах буолуо диэн түһээн да көрбөтөҕө. Далан
Сэмэн миигин дьон тугунан эмэнэн сирэллэрэ буолуо диэн түһээн да көрбөт этэ. Н. Апросимов
[Нуучча] урут сахалар тустарынан түһээн да баттаппатаҕа чахчы. «ХС». Түһээн <да> көрбөтөх кэпс. — түүлгэр да киирбэтэх олус кэрэ, көрүөхтэн эриэккэс. ☉ Прекрасный, дивный, волшебный, такой, что даже во сне не снилось
Урут түһээн көрбөтөх дьоллоох олоҕу оҥостобут. Күндэ
Биһиги манна аҕыйах сыл иһигэр бу дойду олохтоохторо урут түһээн да көрбөтөх үчүгэй астарын үүннэрэр буоллубут. «ХС»
ср. др.-тюрк., тюрк. түш ‘сон, сновидение’
Еще переводы: