Якутские буквы:

Якутский → Якутский

түөһүлүн

дьүһ. туохт. Нэһиилэ, ыарахан-ыараханнык көтөҕүллэн хамсан (бөдөҥ-садаҥ, ыарахан ыйааһыннаах киһини этэргэ). ☉ Двигаться с трудом, тяжело, медленно (о грузном, крупном человеке)
Балааҕыйа ньилбэктэриттэн баттанан, арыычча түөһүллэн турда. Амма Аччыгыйа
Массыына иһиттэн толуу киһи түөһүллэн тахсан, түөрэҥэлээн эрэрдии хааман, субу тиийэн кэллэ. С. Федотов
Сэрбэкэ кырдьаҕас уолунаан Мардьааһайдыын бөтүрүөп саҕана биир киэһээ Баһыккалаахха түөһүллэн кэлбиттэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап

Якутский → Русский

түөһүлүн=

подниматься тяжело, с трудом; нэһиилэ түөһүллэн туран кэллэ он едва-едва поднялся.

Еще переводы:

ньыхаҕар

ньыхаҕар (Якутский → Якутский)

даҕ. Кылгас моойдоох. ☉ Короткошеий. Саала ортотуттан биир суон ньыхаҕар киһи түөһүллэн турда

аадаҥ

аадаҥ (Якутский → Якутский)

дьүһ. т., кэпс. Олус бытаан, көлөттүгэс, нэһиилэ түөһүллэн хаамар. ☉ Неповоротливый, медлительный, еле передвигающийся вразвалку. Аадаҥ оҕус
□ Алта атахтаах аадаҥ бөҕө баар үһү (тааб.: хомурдуос)

бахчаччы

бахчаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Тобуктаргын токутан, атахтаргын ахчатан. ☉ Широко расставив слегка согнутые ноги
Атаҕын бахчаччы үктээн, салаҥ баҕайытык умса баатыйаланан өрө түөһүллэн туран кэллэ. Болот Боотур

дьаарбайбахтаа

дьаарбайбахтаа (Якутский → Якутский)

дьаарбай диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кулуба түөһүллэн туран, сис туттан, саалатын устун дьаарбайбахтаата. И. Гоголев
Таас куоракка кэлбиччэ Дьаарбайбахтаан бараммын, Кэлиэм киэһэ биэчэргэ, Кэрэ кыыс аргыстанан. С. Данилов

аадаһын

аадаһын (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт., кэпс. Олус бытааннык, көһүүннүк түөһүллэн хаамп (олус суон, үскэл, нэс киһи туһунан). ☉ Еле, тяжело передвигаться (об очень грузном, полном человеке)
Аргыый аҕайдык аадастан таҕыста Абааһы ааттааҕа Ап-Салбаныкы. И. Эртюков
Кырдьаҕас аһылыкка Аргыый аадастан кэллэ. «Чолбон»

иҥиэттэҥнээ

иҥиэттэҥнээ (Якутский → Якутский)

иҥиэтин диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Бэрт ыараханнык түөһүллэн икки өттүнэн иҥиэттэҥнээн хоонньун хаһынна. Амма Аччыгыйа
Арамаан, уйан убайын сиилээн, иҥиэттэҥнээн кэбистэ. Амма Аччыгыйа. Дарыбыан, чапчык гына-гына, иҥиэттэҥнээн кэбистэ. А. Федоров

хойуоллаҥнас

хойуоллаҥнас (Якутский → Якутский)

хойуоллаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Собулҕаҕа мустубут тураах үөрэ хонууга хаамсан эрэллэрин курдук, бааһырбыт дьон төбөлөрө хойуоллаҥнаһаллар. Эрилик Эристиин
Төһүү мас адаарыҥнаата. Суон тиит киппэ төрдүлэрэ, батары түһэ сытар хаардарын анныттан өрө түөһүллэн өгдөҥөлөстүлэр. Уҥа-хаҥас хойуоллаҥнастылар. С. Федотов

кумугулдьут

кумугулдьут (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Уоскун түргэн-түргэнник хамсатан ыстаа (үксүгэр тииһэ суох киһи туһунан). ☉ Жевать, быстро шевеля губами (обычно о беззубом человеке)
«Эмиэ киммит түөһүллэн киирдэ?» — инньэ диэн баран, тииһэ суох уоһунан [оҕонньор] тугу эрэ ыстаан кумугулдьутта. Н. Неустроев. [Домна] түргэн-түргэнник ыстаан кумугулдьутта. А. Федоров. [Атыыр таба] эргиччи көрө-көрө, ыстаан кумугулдьутар. А. Федоров

күрдьүөтээ

күрдьүөтээ (Якутский → Якутский)

көр күрдьүөттээ
1.
Атыыр оҕус сатана улуутук туттан Оргууй түөһүллэн турар, күрдьүөтүүр. С. Тарасов
Хараҕын кырыытынан көрбүтэ, уҥа өттүгэр биир уот кугас ынах кэйиэххэ айыылаах субу күрдьүөтээн турар. А. Федоров. Таба ол-бу диэки ыйа сылдьар адаар муоһунан күрдьүөтээтэ. Тэки Одулок (тылб.)

сиҥнэҥнээ

сиҥнэҥнээ (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Атахтаргын бакыччы соҕус туттан ыараханыараханнык икки өттүгүнэн иҥнэҥнээн хаамп. ☉ Ходить медленно, на полусогнутых ногах, тяжело покачиваясь из стороны в сторону
Оҕонньор атаҕа көһүйэн, нэһиилэ ат буолан түөһүллэн турда, аргыый сиҥнэҥнээн атыгар барда. Болот Боотур
Аллараттан саас ортолоох …… киһи сиҥнэҥнээн тахсан олоппоско олорор. И. Бочкарёв
[Эһэ оҕолорун] иккиэннэрин батыһыннаран …… Окукаан үрэх таас турууктарын диэки сиҥнэҥнии турда. В. Миронов