көр үлтү
Аадаҥ Дьаакып илдьититтэн өһүргэнэн үнтү түһэ сыста. Күннүк Уурастыырап
Чугастааҕы дьиэ түннүктэрин таастара туран эрэ үнтү ыстанан хаалыар диэри, этиҥ тоҕо барарга дылы гынна. Эрилик Эристиин

дьүһ. туохт. Иҥнэччи соҕус туттан, сабардаан көһүн (улахан, үөһэ өттүнэн кэтит, модьу киһи туһунан). ☉ Подаваться в сторону или вперёд всем корпусом (о большом, грузном человеке)
Кэтэҕэриин ороҥҥо Аадаҥ Арамаан иттэннэри түһэн үллэн сытар, суол ааныгар Силтэһин сиҥнэллэн олорор. Күннүк Уурастыырап
[Бойуот] хайдах эрэ, сиртэн үүнэн тахсыбыт киһи курдук сиҥнэллэн турар эбит. Р. Кулаковскай
Федулов массыынатын буферыгар өйөнөн сиҥнэллэн турара. «ХС»

аат. Дьыаланы суутунан уһуннук дьүккүһэн туран быһаартарыы. ☉ Долгосрочная судебная тяжба
Бастаан соруйан албастанан, Аадаҥ оҕонньортон баран, Туоллуманы үҥсүүтэ-харсыыта суох, эйэ быһыытынан көрдүү сылдьыбыта. Күннүк Уурастыырап
Кыараҕас соҕус эйгэ иһинэн үҥсүү-харсыы, мучумаан буолар. Ф. Софронов
Араас үҥсүүгэ-харсыыга кини куруук кыайыылаах тахсар. КНЗ ОО

аат. Сөпсөөбөттүк мөҕүү-этии, буруйдааһын, элбэх саҥалаах-иҥэлээх хомуруйуу. ☉ Осуждение, обвинение, порицание со многими упреками, бранными нападками
Эмээхсин ньаҥсыырын, сэмэтин-суҥхатын тулуйбакка, биир күһүн кыыс бэйэтэ көрдөһөн, саах күрдьээччинэн хамначчыттары кытта Амыдай үрэҕэр кыстаһа киирбитэ. Болот Боотур
Ылдьаана, итинник сэмэни-суҥханы истимээри, кыыһын Маайаны «хамначчыттар балаҕаннарыгар сылдьыма» диэн буойа сатыыра да, оҕо аата оҕо, быыс буллар эрэ бара турара. Н. Якутскай
[Илья Иванович] биирдэ эмэтэ баартыйаттан сэмэ-суҥха да ылбыта суоҕа. А. Сыромятникова
♦ Сэт-сэлээн сиппит, сэмэ-суҥха туолбут көр сэт-сэлээн
Сэмэ-суҥха туолбут, Сэт-сэлээн сиппит эбит, Сэгэртэйим сыыһа! А. Софронов
Ханныгын да иһин Аадаҥ сэтэ-сэлээнэ ситиэ, Сэмэтэ-суҥхата туолуо. Күннүк Уурастыырап

туохт., кэпс.
1. Бөҕөх буол, аччыктыыр кэмҥэр аччыктаама, уһуннук аска кыһаныма. ☉ Долго быть сытым, не испытывать чувства голода. Мин эмис балыгы сиэн бөҕөхсүйбүппүн
2. Бөҕөх буол, эрэйдэнэртэн уурайан холкутуй (киһи санаатын туһунан этэргэ). ☉ Освобождаться от чувства безнадежности, сильной тревоги; становиться спокойным (о чувствах, душевном состоянии). Санаам бөҕөхсүйдэ
□ Кини ахтыыларын ааҕа олороҥҥун ол дьону ытыктыыр, умсугуйар санааҥ ордук күүһүрэр, кинилэр үрдүк, үтүө дьулуурдара, сырдык, кэскиллээх баҕалара утумнаммытынан дууһаҥ дуоһуйар, бөҕөхсүйэр. ФЕВ УТУ
Сөдүөркэ, эйиэхэ эркин курдук эрэнэбин, оҕолорум туһугар, ити аата, сүрэҕим-быарым бөҕөхсүйэр. Болот Боотур
3. Бөҕөх санаалан, туохха эмэ эрэмньилэн. ☉ Обретать в душе надежду на что-л.; быть спокойным относительно кого-чего-л.
Төһө да сордоннорбун, эрэйдэннэрбин кинибин санаатахпына бөҕөхсүйэрим. Суорун Омоллоон
Күөх сайыны кытта нуучча норуота Саха сиригэр көҥүл олох күнүн таһаарыа диэн Александр этиитин санаан, Маша бөҕөхсүйэр. М. Доҕордуурап
Аадаҥ обургу тимир быһыт тэлгэһэтин мүччү түстүм ини диэн арыый кэҥээн, бөҕөхсүйэ санаммыта. Күннүк Уурастыырап

туохт.
1. Аһат-сиэт, көр-харай (үксүгэр сөбүлээбэккэ, сүөһүгэ, дьиикэй кыылга холоон этэллэр). ☉ Содержать, вырастить (преим. употр. в неодобрительном тоне при уподоблении кого-л. скоту, диким зверям)
Оннооҕор күн бүгүнүгэр диэри Гамето курдук дьиккэри иитиэхтиигит. Н. Якутскай
Эһэ-эбэ саҕаттан иринньэх бэйэлэрин илгэ быйаҥынан иитиэхтээн киһихара оҥорбут көрүөх билэ дьоҥҥун, күлэ-күлэ күллэрин булкуйаары, оонньуу-оонньуу уоттарын умуруораары гынна. Күннүк Уурастыырап
2. Сүөһүнү, дьиэ көтөрүн аһатан-сиэтэн, көрөн-харайан улаатыннар. ☉ Содержать, откармливать, разводить домашних животных, птиц
Куурусса бэйэтэ Хоонньугар хорҕотон Иитиэхтээн испитэ Элбэх үөр оҕотун. И. Чаҕылҕан
ХIХ үйэҕэ, бөтүүк кутуругун куорсунунан киэргэнэр муода уурайбытын кэннэ, бөтүүктэри декоративнай көтөрдөр быһыыларынан иитиэхтиир буолбуттара. ДьДьДь
3. көсп. Ыанньытан, өр эрэйдэнэн мус, үөскэт (хол., санааны). ☉ Вынашивать (мысль, идею)
Ити кини оҕо эрдэҕиттэн дарбааннаах аат-суол туһунан иитиэхтээбит ыра санаатын эстиитэ этэ. Софр. Данилов
Ити туһунан Аадаҥ кимиэхэ да эппэккэ, кистэл оҥостон, иһигэр иитиэхтии сылдьыбыта. Күннүк Уурастыырап
1949 сыл сайыныгар ити элбэх сылларга иитиэхтээбит санаата туолан, сэттэ сыл ааспытын кэннэ алааһыгар дьэ тиийбитэ. НЕ ТАО

аат. Айыы-хара, туох эмэ куһаҕаны оҥорбуккар мүччүрүйбэт, төлөрүйбэт иэстэбил. ☉ Расплата, возмездие за содеянное
«Истэҕиэн, хаһан эрэ сэт-сэлээн туолуо, эппиэттииллэрэ тирээн кэлиэ», — Хаппытыан уҥуоҕа хамсыыр, сүрэҕэ өрүкүйэр. А. Софронов
Атаҕастаммыт алгысчыта буолбутум, ол сэтигэр-сэлээнигэр буоллаҕа буолуо — соҕотоҕун муммут мин баарбын. Суорун Омоллоон. Дьэ, кыларыйан турар кырдьыккын кэпсээ, сиикэйи эттэххинэ сэттээх-сэлээннээх буолуоҕа. И. Фёдоров
♦ Сэт-сэлээн сиппит, <сэмэ-суҥха туолбут> — оҥорбут сыыһатын, айыытын-буруйун иэстэбилэ кэлбит. ☉ Настал час расплаты, настигло возмездие (букв. кара настигла, возмездие осуществилось или исполнилось)
Ханныгын да иһин Аадаҥ сэтэ-сэлээнэ ситиэ, сэмэтэсуҥхата туолуо. Күннүк Уурастыырап
Былыр кырдьаҕастар этэр буолаллара: «Сэт-сэлээн ситиэ, сэмэ-суҥха туолуо», — диэн, бадаҕа, ол кэллэ быһыылаах. А. Фёдоров
Сэт-сэлээн ситтэҕэ …… Сыыһа саҥардым эбээт. «ХС»

1. көр маҕалай. [Дьаакып:] Дьэ билигин ити нууччаны туохпутунан аһатан маҥалайын толоробут? А. Софронов
   Туһахха иҥнэн Тоҥон өлбүт Бэлэм куобаҕы Мэҥиэстэн баран, Маҥалайын өссө толороору [хара суор] Халаахтаан иһэн Хаппыт мэҥиэ сытарын Харахтыы оҕуста. Р. Баҕатаайыскай
   [Моҕой] үөнүгэр-курдьаҕатыгар туолбатах Маҥалайын толороору, Мааны көтөр, [хотой] Маа бэйэлээх …… хаарыаннаах оҕолорун Күн сырдыгыттан матарбыт. В. Миронов
2. к ө сп. Туох-эмэ олус элбэҕ и ки ллэрэр киэлитэ (үксүгэр улахан өрүс, муора туһунан). ☉ Огромное вместилище чего-л. (обычно о морях, больших реках)
   Өрүс уорааннара бүтэйэллэрэ чугаһаабыт. Уораан хайдах бөлүөҕэн эрэр уутун дьал хааннаах сүүрүк обургу бокуойа суох эҕирийэн ыла турар, ханна эрэ киэҥ маҥалайын диэки утааран иһэр. В. Чиряев
   Дьэ уһун тыллаах, киэҥ маҥалайдаах эрэйдээх — ити муораҥ. С. Федотов
   ♦ Буор маҥалай көр буор
   Мөлүйүөнүнэн дьону кырган кэбиһэр Сатана санаалаахтар бааллар, Мөлүйүөнүнэн дьон сүмэтин эмэр Буор маҥалайдар бааллар. П. Тобуруокап
   [ Кулаковскай айымньыларыгар] капитализм барыныбары, киһини-сүөһүнү аһыныгаһа суох ыйыста, хадьырыйа турар, хаһан да санаата хаммат, астыммат буор маҥалай курдук көрдөрүллэр. АЕЕ ӨӨ. Маҥалайа туолбат (хаммат) сөбүлээб. — туох да баайга-дуолга, аска-үөлгэ сөп буолбат, баҕата хаммат (ымсыы киһи туһунан). ☉ Ненасытный, жадный до денег, богатства
   Туос иһиттээххэ топпот, мас иһиттээххэ маҥалайа туолбат. Саха фольк. Били Дьаҥсал Дьаакып этэринии, ходуһа сиригэр м а ҥ а л а й а хамматах, үрдүк таҥара айыытыттан куттамматах арай Аадаҥ көстүбүтэ. Күннүк Уурастыырап. Баайгар маҥалайыҥ хаммакка, бу дьон барахсаттары буор босхо хамначчыт гынан бараҥҥын, аны бултаабыт бултарын тутан ылбыт ыт суобастаах ыккын буолбат дуо? Р. Кулаковска й

I
ый. солб. аат
1. Саҥарааччы бэйэтиттэн тэйиччи баар предмети, көстүүнү, буолар дьайыыны ыйан көрдөрөрүгэр туттуллар. ☉ Употребляется, когда говорящий указывает (обычно сопровождая указательным жестом) на что-л., находящееся или происходящее поодаль, на расстоянии от него (вон тот)
Байбааскы ол өтүөстэнэн иһэр ээ. П. Ойуунускай
Көхө ол баар. Софр. Данилов
Көр, ол эбэбит букатын бу эҥэлдьийэн сытар. А. Сыромятникова
2. Саҥарааччы бэйэтиттэн көстүбэти, атын сиргэ баары, буолары ыйарыгар туттуллар. ☉ Употребляется, когда говорящий указывает на что-л., происходящее или находящееся вне поля его зрения, в другом месте
Ол куоракка үлэлии сырыттаҕыҥ дии? Амма Аччыгыйа
Мин ону [хартыынаны] баран аҕалыам. С. Ефремов
Оо, ол тыаҕа, Улуу тыаҕа, Ол чуумпуга, айылҕаҕа Тиийбит киһи баар ини. С. Данилов
3. Урут буолбут, буола турар эбэтэр буолуохтаах кэми ыйарга туттуллар. ☉ Употребляется при указании на уже прошедшее по времени или предстоящее действие
Ол хойут хайаан да иэстэбиллээх суол буолуо. Эрилик Эристиин
Ол турдаҕына саалар тыастара бытарыспахтаатылар. Н. Заболоцкай
Ол кэмҥэ кэргэниттэн кыыс оҕо төрөөбүт. «ХС»
4. Этиини күүһүрдэргэ, этиигэ тугу эмэ ордук чиҥэтэн этэргэ туттуллар. ☉ Употребляется для усиления или подтверждения высказываемого
Ол төһөнү иэс көрдүүгүн? Н. Неустроев
Бүгүн ол Уйбаан уолу дэлби мөхтүм. Софр. Данилов
Эн кыра оҕо буолбатаххын, ону өйдүөх тустааххын. С. Ефремов
♦ Ол айыыта онон көр айыы I
Сүөдэр халампааһын хаатын сүтэрбитэ, ол айыыта онон. Амма Аччыгыйа
Айанната турбут, ол айыыта онон, төннүбэтэх. Н. Босиков
Кыыһа мааҕын оскуолаҕа барбыта, ол айыыта онон. Н. Заболоцкай. Ол былаһын тухары — ол кэм, буолар кэм устатыгар. ☉ На протяжении всего этого, всё это время
Ол былаһын тухары киһим биир да тылы саҥарбатаҕа. Ол дойду — анараа дойду диэн курдук (көр анараа). Эмээхсин өлөн баран, «ол дойдуга» хоолдьуга табатын миинэ сылдьыахтааҕын чахчы итэҕэйэр. Болот Боотур
Ол дойдуга аттан көр аттан II. Өлөргө эрэ тиэтэйбэппин, өтөрүнэн ол дойдуга аттанар санаа суох. Софр. Данилов. Ол дойдуну бул — өл. ☉ Умереть
Аадаҥ кэнниттэн аҕыйах сылынан Лэгиэн эмиэ ол дойдуну булбута. Күннүк Уурастыырап. Онон-манан кииримэтахсыма сөбүлээб. — була сатаан саҥарыма, хал оҥорума. ☉ Не испытывай моё терпение, не надоедай (просьбами, вопросами)
Онон-манан киирбэтин-тахсыбатын, аны хонор хоноһотун мин аспынан аһатан хоннороору гыммыт дии. А. Софронов
◊ Ону ол диэбэккэ — туох буоларын кэрэйбэккэ, туохтан да иҥнибэккэ. ☉ Несмотря на то, что
Халгыйдар кыыстара Настаа, ону ол диэбэккэ, туоҕа да суох киһиэхэ кэргэн тахсыбыта. Н. Босиков
Тамара Петровна ыалдьыбыт этэ, ону ол диэбэккэ, оҕобун көрөн, Дьокуускайга ыыппыта. «Кыым»
др.-тюрк., тюрк. ол
II
аат сыһыан т.
1. Саҥарааччы этиллибиккэ утарсар, сөбүлэспэт сыһыанын күүһүрдэн көрдөрөр. ☉ Выражает и усиливает возражение, несогласие, отрицательное отношение к содержанию высказывания
Мин ханна сир өтөбүн, ол! Амма Аччыгыйа
Ол халбаҥа суох таптал диэн эн тугу этэҕин? С. Ефремов
△ Ардыгар мөлтөтүллэн, ыйытыыны эҕэн чуолкайдыыр, күүһүрдэр дэгэттэнэр. ☉ Иногда наделяется оттенком выделения и усиления вопроса
Ол тоҕо дьадаҥылары эрэ түмэбит? Амма Аччыгыйа
Ону мин хайдах өтө көрөбүн? В. Яковлев
Ол ханнык Ньукулайый? М. Доҕордуурап

аат.
1. Кэлин төннөрөр, төлүүр мэктиэҕэ тугу эмэ (үксүн харчыны) кимтэн эмэ ылыы эбэтэр кимиэхэ эмэ биэрии. ☉ То, что взято у кого-л. или дано кому-л. взаймы, в долг
Сорохтон иэс ылан сиир, сороххо иэс биэрэн салгыыр, иһэ-таһа биллибэт, ойох-уруу диэн суох киһитэ. А. Софронов
[Кулуба:] Ол төһөнү иэс көрдүүгүн? Хаһан төлүүргэ? Н. Неустроев
[Быыпсай:] Иэс буолан баран төлөммөт иэс баар буолуо дуо? Сарсын бараҥҥын ойоҕун аатыгар хабалата суруттаран хааллараар. П. Ойуунускай
Эһиннэххэ иэс ылсан, Эйэлэһэн, кыыһырсан, Уопсай дьиэҕэ сыл ахсын Олоробут син тапсан. Дьуон Дьаҥылы
2. Булгуччу, хайаан да толоруллуохтаах эбээһинэс. ☉ Обязанность, обязательство, долг
Олох олоруу - Ийэ дойдуга иэһи толоруу (өс хоһ.). «[Оҕолору] эн ииттэҕиҥ дии үөрэхтээх, учуутал киһи, - диэн Нина миэхэ хатылла кэлэрэ. - Оҕону иитии иккиэммит да иэһэ ини». Далан
Дьон олоҕун чэпчэтии, уйгуну дэлэтии биһиги, учуонайдар, биир сорукпут, ытык иэспит буолар. Г. Угаров
Аҕа дойдуну көмүскээһин хас биирдии гражданин ытык иэһинэн буолар. ССРС К
♦ Иэс ааҕыс - өскүн ситис, урут атаҕастаабытын ситис. ☉ Мстить кому-л. за обиду, оскорбление и т. п. (соотв. сводить счеты с кем-л.)
Өһүөннээх өстөөҕү кытта иэс аахсар суостаах чааспыт үүннэ. «ХС». Иэс баай - туох эмэ куһаҕаны оҥорон кими эмэ бэйэҕэр өстүйэргэ тиэрт, күһэй. ☉ Причинить кому-л. зло, нанести оскорбление, провоцируя подобную же ответную реакцию. Баайдары-тойоттору саанар кырыктаах тыллар салгыҥҥа көтөллөр: - «Иэстэһиэхпит! Умнуллубат иэһи баайдылар!» М. Доҕордуурап
«Дьэ, тукаам, сөптөөх соҕус киһиэхэ иэс баайдаҕыҥ буолуо [сирэйгэ охсон]. Иэскин, лоп курдук, дабыйыамнаан төлүөм, быһычча баара!» - дии-дии быдьар тылынан үөхсэ хаалла. Р. Кулаковскай
Дьарҕаа Хочуону аттыгар ыҥыран ылан: «Тукаам, ити аата Ыт Тииһигэр улахан иэһи баайдыҥ». «ХС». Иэс бороос (бороосто) кэпс. - иэс төлөннө. ☉ Квиты, в расчете
Түөрт хоҥору өлөрөн кэлбитэ уонна Валерийга биир хааһы илдьэ киирэн, эппитэ: «Валя, дьэ иэс бороосто буоллум. Үөрэхпэр үһү ылбытым, булка - түөрдү. Түөрт хааһы өлөрдүм». Н. Габышев
«Кэбис. Миэхэ бу үйэбэр быт үөскээбэтэҕэ. Баай дьон эһиги үөскэтиҥ. Хата били, икки үтүлүгү төннөрүҥ, иэс бороосто», - диэн баран Кууһума, халҕаны хайа быраҕан, тахсан баран хаалла. Н. Павлов
Хоннохтоох охсооччу Хоһуун кыыс Хобороос. Хабыас кыайбыта олоччу Хата бүгүн иэс бороос. С. Тимофеев. Иэс иэскэ - урут туох, төһө иэстээх этэй да оннугунан төлөөтүм диэн этии. ☉ Мы в расчете, рассчитались
Иэс иэскэ, мин дьыала оҥортообутум, барытын көрбүттэр, тус бэйэм киэнин эмиэ, онон син ааҕыстым, ситистим. А. Сыромятникова
Аны кырдьаҕас дирижер ырыатын иһиттэҕиҥ. Иэс иэскэ. И. Данилов. Иэскэ хаалыма - эйиэхэ хайдах гыммыттарай да, оннук эппиэттээ. ☉ соотв. не остаться в долгу у кого-л. «Хата бэйэҥ болточчу уойан хаалбыккын
Эйигин ньуосканан наһаа үлэлэппиттэр дуу?» - Сережа иэскэ хаалбата. Н. Лугинов
Чэйиҥ, кыратык оһуокайдаан ылыаҕыҥ. Чэ, Дьөгүөр, тур, таһаар. Биһиги да иэскэ хаалыахпыт суоҕа. «ХС»
«Һэ, хайдах гыныамый?! Баттаан буоллаҕа дии», - пилот эмиэ кэпсэтинньэгинэн иэскэ хаалбат киһи эбит. «ХС»
«Оҥордоргут биһиги иэскэ хаалыахпыт суоҕа», - диэтэ Быканов көрдөһөр куолаһынан. «ХС»
Иэс төлөс көр иэс ааҕыс. Олохтоохтор, «көр биһиги даҕаны туруулаһан, утары көрөр, иэс төлөһөр киһилээх эбиппит» диэбиттии, чэпчээн үөһэ тыыннылар, сирэйдэрэ-харахтара сырдыы түстэ. Күннүк Уурастыырап
Аадаҥ Туоллума бүтэйин уоттаспыта, ходуһатын тэбистэрэрэ. Ол иһин Лэгиэн иэс төлөһөр санааны ылыммыта. «ХС». Иэскин ситис - урут куһаҕаны оҥорбутун өһүөмньүлээн, хардатын эмиэ куһаҕаны оҥор; куһаҕаны куһаҕанынан төлөө. ☉ соотв. сводить счеты с кем-л.; платить той же монетой
Иэс ситиһэр кыахтааҕым. Онтон өлүүм даҕаны. Н. Габышев
Устукатуур Кравец, кинини атаҕастаабытын маляр Смирновтан иэһин ситиһээри, кини үлэлии сылдьар ыйанан турар люлькатыгар тутууттан хаалбыт бөхтөөх биэдэрэни быраҕан, кинини бааһырдыбыт. СГПТ
Бэйи, дьэ бэркэ кинтэҥнэһэн эриҥ, сотору сөпкүтүн көрдөрүөхпүт, иэспитин ситиһиэхпит диэн, разведчиктар истэригэр санаабыттара, хатааннаах харахтарын ньиэмэстэр диэки бырахпыттара. «ХС». <Киһи> куоппат иэһэ - киһи анала, дьылҕата. ☉ Неминуемая участь, судьба человека
Өлүү - киһи куоппат иэһэ (өс ном.). Оо, өлөөхтөөбүтэ дуу? Хайыай, дьэ ол да куоппат иэһэ буолаахтаатаҕа эбээт. А. Сыромятникова
◊ Иэс баайсыы - оҕо оонньуута: биир оҕо атын оҕону илиитинэн таарыйан баран: «Иэс», - диэт куотар. Таарыйтарбыт оҕо эккирэтэн кинини ситиэхтээх, илиитинэн таарыйыахтаах уонна: «Иэс боруос!» - диэхтээх. ☉ Детская игра, салки, пятнашки: один из участников касается рукой любого другого и убегает, тот должен догнать его и коснуться рукой. Талба нуурал киэһэлэрдээх үтүө сайын эргийэн кэллэҕинэ, чэгиэн салгыҥҥа оонньууҥ арааһа өссө дэлэйэр. Кыыртаах кус, иэс баайсыы, сасыһа оонньооһун, атах тэпсии, хайах хостоһуу, кулун куллуруһуута уо. д. а. ЧМА ЭТНББ. Иэс баайсыс - иэс баайсыыга киирэн оонньоо. ☉ Играть в пятнашки
Мин оҕолор иэс баайсалларын көрө олорон, ону-маны эргитэ санаабытым. Далан
Бэл, көннөрү сасыһа, иэс баайса оонньооһун, былаах былдьаһыыта эҥин бары оҕо дууһатыгар, сүрэҕэр хорсун, сылбырҕа, булугас өйдөөх буолууну кытта кыайыы-хотуу өрөгөйүгэр өрө күүрдэллэр. П. Аввакумов
Иэс баайсан оскуола тула сырсан элэстэннилэр. НЕ ТАО. Иэскэ киир (бар) - иэс ыл, төлүүр иэстэн. ☉ Задолжать кому-л., влезать в долги
[Дьаакып:] Аныгы үйэҕэ дьадаҥы киһи орто байыан кэриэтэ баайдарга баһыгар дылы иэскэ барар буолбат дуо. А. Софронов
Үнүрүүн, маҥнайгы мунньахха, сүүрбэ аҕыс күннээххин диэбиттэрэ, онтон кэнники мунньахха кэлэн: «Ньукулай Түмэппиэйэп, бу сайын боппууда бурдугу ордук сиэбиккин» - диэбиттэрэ. Онон, дохуоттан туһаныахтааҕар, өссө иэскэ киирбит үһүбүн. Амма Аччыгыйа
Үгүстэрэ ыраахтааҕы суолун төлөбүрүгэр иэскэ киирбит бааһынайдар хаатыргаҕа барар оннугар Саха сиригэр кэлбиттэрэ. Д. Очинскай
Иэскэ тэптэр көр иэскэ киир (бар). Саҥа иэскэ тэптэрии, хабалаҕа хаптарыы, бырыһыаҥҥа быстарыы хайа онтон тахсаарай?! Күннүк Уурастыырап
Эһэ-эбэ саҕаттан иэскэ тэптэрбит, бырыһыаҥҥа быстарбыт, Силтэһин Күндүлү көһөрүүгэ эмиэ үлэлэһэ сылдьар. «ХС»