даҕ. Төкүнүк соҕус, төкүнүккэ маарынныыр. ☉ Похожий на мяч, шар, кругловатый
Таммахтар дэхси өрүттээхтэр, төкүнүктүҥүлэр, сүөһү бүөрүгэр, бинэгирээт сүүмэҕэр, талах үнүгэһигэр маарынныыллар. ДНА СХБКК

сыһ. Төкүнүк, төкүнүктүҥү быһыылаах гына. ☉ Без углов, округло
Тиэстэни миэтэрэ аҥаарын саҕа уһун гына төкүнүччү эллээн баран, үтэһэҕэ эрийэ туппуттар. И. Данилов

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, тө- диэн саҕаланар олохторго сыстар: төп-төгүрүк, төп-төкүнүк. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на тө-: төп-төгүрүк ‘круглый-прекруглый’, төп-төкүнүк ‘округленький’
Хоп-хойуу, уп-уһун хара кыламаннарын быыһынан төп-төгүрүк, ып-ыраас саһархай харахтара киһини имэрийбит курдук холкутук, көрсүөтүк көрөллөр. Амма Аччыгыйа
Бу тыа быыһыгар, хайа үрдүгэр, төп-төгүрүк күөл баара. Суорун Омоллоон
Түү мээчиктии төп-төкүнүк, Таба таҥастаах оҕолор …… Үөрүүлэринэн соһуттулар, Оҕо сааспын санаттылар. С. Данилов
тюрк. топ

дьүһ. туохт. Биир тэҥник, түргэнник, өгдөҥөлөөн ойуоккалаа, ыстаҥалаа (суон, төкүнүк ким-туох эмэ туһунан). ☉ Резво, быстро скакать; двигаться, подпрыгивая (о чем-л. толстом, круглом). Чыычаах тэлгэһэҕэ дөгдөрөҥнүүр

дьүһ. туохт. Түргэн-түргэнник өрүтэ биэрэн хамсан (суон, төкүнүк ким-туох эмэ туһунан). ☉ Двигаться легко и быстро, как бы подпрыгивая (о ком-л. круглом, толстом, напр., о птице)
Суорум оҕото, хата, куотан дөгдөкөчүйэр. И. Федосеев
Хабдьы сиэлэн дөгдөкөчүйэр. «ХС»

сыһ. Долгун кытылга биир күрүстүк охсулларын курдук (тыаһаа). ☉ Подобно шуму прибоя
Муора долгуна атаҕым анныгар сытар төкүнүк таастарга эйэ-дэмнээхтик охсуллан, кыллыр-халлыр тыаһыыр. П. Аввакумов
Кыынньар долгун биэрэк хааһын Кыллыр-халлыр кырбыыр этэ. Д. Васильев

хапсый диэнтэн көстө түһүү. Арамаан оҕонньор ааһынар былаана, Туоллуманы төннөрөр эрэлэ, тэстибит хабах курдук, хапсыс гынан хаалта. Күннүк Уурастыырап
Намыһах уҥуохтаах, суп-суон, тар курдук төкүнүк ыстаарыста Махмут түннүгүнэн саллааты көрөөт да, ууллубут сылабаардыы, хапсыс гына түспүтэ. Агидель к.

даҕ. Мас умнаһын (силииндир) курдук мөкүркэй эбэтэр төгүрүктүҥү быһыылаах. ☉ Круглой (цилиндрической) или округлой формы. Бөкүнүк мас. Бөкүнүк таас. Бөкүнүк сыа
□ [Баҕа батаһын] умнастара бөкүнүктэр, үөһэ диэкинэн салаатыйаллар. МАА ССЭҮү
Көннөрү гидра этэ силииндир курдук бөкүнүк формалаах. ББЕ З
Мин О диэни билэбин: Оҕуруо курдук төкүнүк, Оҕурсу курдук бөкүнүк, Уобуруччу курдук төгүрүк. П. Тобуруокап
Хаһыы кэмигэр буор күөс үлтүркэйдэрэ, күөс охсор бөкүнүк таас уонна биир хаптаҕай тимир көстүбүттэр. БИГ ӨҮөС
[Ньирэйдэр] бөп-бөкүнүктэр, төп-төгүрүктэр. С. Федотов. Тэҥн. төкүнүк

дьүһ. туохт. Биир тэҥ түргэнник өрүтэ биэрэн хаамп, сүүр (суон, төкүнүк көрүҥнээх киһи туһунан). ☉ Ходить, бегать быстро, резво, подпрыгивая, подскакивая (о толстом, круглом человеке)
Өлөҥ быыһыттан дьиэрэҥ обургу өрө биэрэҥнээн, дөгдөҥөлөөн таҕыста. П. Ойуунускай
Чигдигэ дөгдөҥөлүү өрө мөҕө, Тураах хааман сахсараҥныыр. И. Федосеев

кытар I диэнтэн дьаһ
туһ. Сирэҥҥин-батаҥҥын Сирэйбин кытардыма. Үүрэҥҥин-үөҕэҥҥин Үтүө ааппын алдьатыма. П. Ойуунускай
Иэдэскин чэбдик дьыбар Ымыы курдук кытардар. С. Данилов
Харандаас саҕа төкүнүк тимир төбөтүн уокка кытардан сиэппиттэр. Амма Аччыгыйа
Дьахтар хойуутук кытардыбыт уоһа чупчуҥнуур, чорбоҥнуур. Н. Габышев