сыһ. Төкүнүк, төкүнүктүҥү быһыылаах гына. ☉ Без углов, округло
Тиэстэни миэтэрэ аҥаарын саҕа уһун гына төкүнүччү эллээн баран, үтэһэҕэ эрийэ туппуттар. И. Данилов

аат.
1. Үрдүк таас дьиэлэргэ тирэх буолар эбэтэр баараҕай киэргэл буолар кэтит остуолба баҕана. ☉ Сооружение в виде столба, служащее опорой в здании или воздвигаемое в качестве монумента, колонна
Сааланы эргийэ кэккэлэһэн турар маҥан мыраамар холуоҥкалар үрдүлэринэн аан дойду суруйааччыларын мэтириэттэрэ кэккэлэспиттэр. Амма Аччыгыйа
[Оскуола] холуоҥкаларын үрдүлэринэн сабырыйан турар киэргэтиилээх чарапчылаах. М. Доҕордуурап
2. Туох эмэ уһун субурҕа, ньолбучах эбэтэр төкүнүктүҥү быһыылаах тиэхиньикэҕэ оҥоһук аата. ☉ Название разных технических устройств в форме цилиндра или вообще удлинённых, колонка. Муусуканы улаатыннарар холуоҥка
3. Тыһырдьа ууну хачайдаан ылар оҥоһук. ☉ Водопроводное устройство с краном, установленное на улице, колонка. Холуоҥкаттан уута киллэр
□ Уу сүүрүгүрэригэр анаан куорат былаастара туттарбыт холуоҥкалара куруутун тэстэ турара
Индия кэпс. Холуоҥка таһыгар икки дьахтар, толору уулаах солуурдарын умнан, кэпсэтэллэригэр үлүһүйэн тураллар. «ХС»
△ Массыынаны, араас сүүрэр тиэхиньикэлэри бэнсиининэн, атын да уматыгынан сапыраапкалыырга аналлаах тэрил. ☉ Установка для отпуска жидкого горючего автотранспорту, колонка. Бэнсиин холуоҥката
4. Хаһыат суругун туруору субурҕата. ☉ Ряд коротких строк, образующих длинную полосу газетного текста, столбец, колонка. Хаһыат холуоҥката

туохт.
1. Тугу эмэ төкүнүк, төкүнүктүҥү гына оҥор. ☉ Делать что-л. круглым, округлым. Оҕолор быластылыынтан мээчик бөҕө төкүнүппүттэр
□ Сиидэ маһын көнө саастаах тиит мастан кыраабыл тииһин саҕа суоннаах гына төкүнүтэ кыһан оҥорон баран, ыккардын биир сэнтимиэтир тэйиччи иҥиннэриллэр. МАП ЧУу
2. Төгүрүк, төкүнүк быһыылааҕы туох эмэ устун бэйэтинэн эргитэн хамсат, үҥкүрүҥнэт. ☉ Двигать что-л. круглое, округлое, перекатывая, вращая его по какой-л. поверхности
Мылахов ону [табаҕы] тоҕо эрэ эһэ охсон ылла, онтон имиппэхтээн баран, остуол сирэйигэр төкүнүттэ. Н. Лугинов
Артур, массыына киэҥник килэдийбит суолугар дэҥҥэ көстөр сылгы сааҕын ыраах тэбиэлээн төкүнүтэ-төкүнүтэ, дьиэтин диэки бэдьэйэ сиэлэн хаамта. П. Аввакумов
Көмөлөөн буочукалаах сэлээркэни гараас иһигэр төкүнүтэн киллэрэн олохтоох сирин буллардылар. У. Ойуур
3. Кими эмэ хантан эмэ үҥкүрүтэн түһэр. ☉ Скатывать кого-л. откуда-л., валить
[Байбааскы] Харытыананы икки илиитинэн сиргэ халаачык курдук төкүнүттэ. П. Ойуунускай
[Көстөкүүнү] илиитинэн тобугун куустаран олуйан кэбиһэллэр, ол гынан баран тиэрэ анньыалаан төкүнүтэллэр. Күндэ
[Испо — Токи Ньукулайга:] Эйигин илиигин-атаххын кэлгийэн баран, наартаҕыттан төкүнүтэн кэбиһэбит. А. Кривошапкин (тылб.)
4. көсп., харыс т. Тугу эмэ өлөрөн сууллар (бултуу сылдьан). ☉ Завалить кого-л., убить, подстрелить (на охоте)
Сахаар аҥаар да илиитинэн бэркэ ытар эбит. Куобаҕы хата сүүрдэн иһэн төкүнүтэн түһэрэр. Суорун Омоллоон
Уохтаах карабинынан Оҕо тайаҕы охтордо, Бүүчээни төкүнүттэ, Туртаһы тулумайдаата. Р. Баҕатаайыскай
Кытылга сүөһү элбэх дии, биир эмэ борооскуну киллэрэн төкүнүппэппит дуо? «ХС»
♦ Төкүнүтэн кэбис кэпс. — кими эмэ дуоһунаһыттан уһул, үлэтиттэн уурат. ☉ Скинуть кого-л. с должности, уволить кого-л. с работы
Сирэй миниистири төкүнүтэн кэбиһэллэр, ол оннугар Терентьевы аныыллар үһү диэн сурах тарҕанар. Н. Лугинов

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, тө- диэн саҕаланар олохторго сыстар: төп-төгүрүк, төп-төкүнүк. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на тө-: төп-төгүрүк ‘круглый-прекруглый’, төп-төкүнүк ‘округленький’
Хоп-хойуу, уп-уһун хара кыламаннарын быыһынан төп-төгүрүк, ып-ыраас саһархай харахтара киһини имэрийбит курдук холкутук, көрсүөтүк көрөллөр. Амма Аччыгыйа
Бу тыа быыһыгар, хайа үрдүгэр, төп-төгүрүк күөл баара. Суорун Омоллоон
Түү мээчиктии төп-төкүнүк, Таба таҥастаах оҕолор …… Үөрүүлэринэн соһуттулар, Оҕо сааспын санаттылар. С. Данилов
тюрк. топ

дьүһ. туохт. Биир тэҥник, түргэнник, өгдөҥөлөөн ойуоккалаа, ыстаҥалаа (суон, төкүнүк ким-туох эмэ туһунан). ☉ Резво, быстро скакать; двигаться, подпрыгивая (о чем-л. толстом, круглом). Чыычаах тэлгэһэҕэ дөгдөрөҥнүүр

дьүһ. туохт. Түргэн-түргэнник өрүтэ биэрэн хамсан (суон, төкүнүк ким-туох эмэ туһунан). ☉ Двигаться легко и быстро, как бы подпрыгивая (о ком-л. круглом, толстом, напр., о птице)
Суорум оҕото, хата, куотан дөгдөкөчүйэр. И. Федосеев
Хабдьы сиэлэн дөгдөкөчүйэр. «ХС»

сыһ. Долгун кытылга биир күрүстүк охсулларын курдук (тыаһаа). ☉ Подобно шуму прибоя
Муора долгуна атаҕым анныгар сытар төкүнүк таастарга эйэ-дэмнээхтик охсуллан, кыллыр-халлыр тыаһыыр. П. Аввакумов
Кыынньар долгун биэрэк хааһын Кыллыр-халлыр кырбыыр этэ. Д. Васильев

хапсый диэнтэн көстө түһүү. Арамаан оҕонньор ааһынар былаана, Туоллуманы төннөрөр эрэлэ, тэстибит хабах курдук, хапсыс гынан хаалта. Күннүк Уурастыырап
Намыһах уҥуохтаах, суп-суон, тар курдук төкүнүк ыстаарыста Махмут түннүгүнэн саллааты көрөөт да, ууллубут сылабаардыы, хапсыс гына түспүтэ. Агидель к.

даҕ. Мас умнаһын (силииндир) курдук мөкүркэй эбэтэр төгүрүктүҥү быһыылаах. ☉ Круглой (цилиндрической) или округлой формы. Бөкүнүк мас. Бөкүнүк таас. Бөкүнүк сыа
□ [Баҕа батаһын] умнастара бөкүнүктэр, үөһэ диэкинэн салаатыйаллар. МАА ССЭҮү
Көннөрү гидра этэ силииндир курдук бөкүнүк формалаах. ББЕ З
Мин О диэни билэбин: Оҕуруо курдук төкүнүк, Оҕурсу курдук бөкүнүк, Уобуруччу курдук төгүрүк. П. Тобуруокап
Хаһыы кэмигэр буор күөс үлтүркэйдэрэ, күөс охсор бөкүнүк таас уонна биир хаптаҕай тимир көстүбүттэр. БИГ ӨҮөС
[Ньирэйдэр] бөп-бөкүнүктэр, төп-төгүрүктэр. С. Федотов. Тэҥн. төкүнүк

дьүһ. туохт. Биир тэҥ түргэнник өрүтэ биэрэн хаамп, сүүр (суон, төкүнүк көрүҥнээх киһи туһунан). ☉ Ходить, бегать быстро, резво, подпрыгивая, подскакивая (о толстом, круглом человеке)
Өлөҥ быыһыттан дьиэрэҥ обургу өрө биэрэҥнээн, дөгдөҥөлөөн таҕыста. П. Ойуунускай
Чигдигэ дөгдөҥөлүү өрө мөҕө, Тураах хааман сахсараҥныыр. И. Федосеев