совм.-взаимн. от төһүүлээ=.

лом; луомунан төһүүлээ = поднимать что-л. ломом.

төһүүлээ диэнтэн дьаһ. туһ. Тиит охторон, уолаттарбар төһүүлэттим

төһүүлээ диэнтэн холб. туһ. Бу да дьон, көрөн баран тураллар, аҕаларыгар төһүүлэһиэ эбиттэр

төһүүлээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Итиниэхэ дьон күүһүнэн, ордук эдэр ыччат күүһүнэн төһүүлэниэххэ, сир оҥоһуутугар, сүөһү иитиитигэр ыччаты түмэ тардыахха …… сөп диэн ыстатыйатын түмүктүүр. «ХС»

төһүүлээччи, эргитээччи-урбатааччы (ыарахан уонна улахан кээмэйдээх дэтээллэри, оҥоһуктары эргитэргэ-урбатарга аналлаах механизм.)

туохт.
1. Кими, тугу эмэ сууллар, турар балаһыанньаттан сытар балаһыанньаҕа түһэр эбэтэр үөһэттэн аллара сууллар. ☉ Валить, опрокидывать, повергать
Аҕабын бу баардыы өйдүүбүн, Сааскы күн сир солуу сылдьара. Суон тиити охторон, төһүүлүү Тиритэн буруолуу турара. Д. Апросимов
Сүөһүнү батыһыннара сылдьан былаҕы охторон эбии аһатар кыахтаахтар. «ХС»
2. спорт. Хапсаҕайга, атын да тустуу көрүҥэр, утарылаһааччыгын араас албаһы туттан сири буллар. ☉ Провести бросок, вывести из равновесия, уронить противника (в борьбе). Утарылаһааччыгын атаҕын олуйан охтор

туохт.
1. Тугу эмэ ортотуттан иҥнэр гына мииннэри уур, бырах. ☉ Положить или повесить что-л. длинное поперек чего-л. так, чтобы свисало
Түһэҕэр иэҕилиннэрэн, Түөһүгэр биллэҕиннэрэн, Көрүөх иннинэ көтөҕөн таһааран Көбүөргэ уурарын …… Сөрү диэн сөхпүтүм, Бэри диэн бэркиһээбитим. Болот Боотур
Көҥүл тустууга хайа талбыт хамсанан илиинэн, атаҕынан, куорпуһунан тардан, анньан төһүүлээн, биллэҕиннэрэн, көтөҕөн, сүгэн, садьыйан быраҕалыырга бөҕөс бэйэтигэр сөп саҥа албастары айан кэбистэҕинэ да көҥүлэ. Е. Неймохов
2. Уһун тугунан эмэ (хол., ураҕаһынан) тугу эмэ туора сырбат. ☉ Ударять длинным предметом (напр., шестом) поперек чего-л. «Истиэххин баҕардаххына — бу баар!» — Борукуоп, кыбдьыгырыы түһээт, Бүөккэни сискэ биллэҕиннэрдэ. В. Протодьяконов

I
көр күргэ II
Көҥүс күрбэтин булан, онон туораатым. Эрилик Эристиин
Суола үрдүнэн бастыҥ үчүгэй күрбэ дьэргэйбитэ. И. Аргунов
Синньигэс салаа үрэх. Үрэҕи туоруур күрбэ. В. Протодьяконов
II
аат. Дьадаҥы, кыһалҕа. ☉ Бедность
Киһибит күн-түүн күрбэтигэр түһэн иһэр олохтоох-дьаһахтаах киһи буолла. АаНА СТОТ
III
күрбэ таас — кылааккайдаммыт бөлтөркөй улахан таас. ☉ Большой, массивный гладкий камень
Кулуннарын тириитин сүллэ уонна дьиэтин аанын икки өттүнэн күрбэ тааһы ууран баран, кулунун тириитинэн бүрүйэн кэбистэ. Саха фольк. Улахан күрбэ таас эбит, арай төһүүлээтэххэ кыайтарар дуу, суох дуу диэн баран, мас аҕалла уонна таас аннын олуйа аста. Т. Сметанин

туохт., кэпс.
1. Сыралаһан тугу эмэ (хол., ыарахан үлэни) оҥор. ☉ Делать что-л., прилагая большие физические усилия
Витя …… куулу ылан санныгар быраҕаары ырычаахтаста. П. Аввакумов
Баайка, маһынан төһүүлээн ырычаахтаһа-ырычаахтаһа, көлөһүн-балаһын аллан туран, үс дүлүҥтэн арыый кыраларын тиэйдэ. Уустаах Избеков
Балачча өр ырычаахтаһан, бастакы ойбонун тэстэ. И. Федосеев
Оҕонньор өлүөр илиитинэн оронун биттэҕиттэн тардыһан, ырычаахтаһан-ырычаахтаһан син турда. Күрүлгэн
2. Тугу эмэ туох бааргынан киирсэн туруорус, туруорса сатаа (үксүгэр төттөрүлэһэн). ☉ Прилагать усилия к тому, чтобы добиться чего-л. или отказаться от чего-л. «Кыайыам суоҕа!» — диэн аккаастанан ырычаахтаһан көрдүм да, үөс-батааска биэрбэтилэр. А. Бэрияк
Дьиэтигэр эбитэ буоллар, аккаастанан ырычаахтаһыах этэ. Сэмээр Баһылай
Арыгыһыттар бары, куомуннаспыт курдук, алыптаах аһыы утахтарын чэпчэки сыанаҕа мүччү туттаран ылан бараары ырычаахтаһаллар. У. Ойуур