1. любой, первый попавшийся, какой попало || кто угодно; что угодно; үлүбүөй киһини истэр сатаммат нельзя слушать первого попавшегося; 2. нареч. что попало; необдуманно; үлүбүөй балкыйар болтает что попало.

прил. 1. (каждый) ким баҕарар; ханнык баҕарар; 2. (какой угодно) талбыт, биир талбыт.

төһө-хачча буолуой не угодно ли?; прошу вас; үүннээх-тэһииннээх үтүө тылбын истэн көрдөххүнэ төһө-хачча буолуой? не выслушаете ли вы мою величайшую просьбу? (букв. не угодно ли вам будет выслушать моё доброе слово с уздой и поводом?— почтительное церемонное обращение при усиленной просьбе).

туохт. эб. Ыйытар солбуйар ааттартан түмэр солбуйар ааттары, сыһыаттыҥы түмэр солбуйар ааттары үөскэтэр. ☉ От вопросительных местоимений образует обобщительные и обобщительные наречные местоимения (ким баҕарар ‘кто угодно, любой’, туох баҕарар ‘что угодно’, ханнык баҕарар ‘какой угодно’, төһө баҕарар ‘сколько угодно любое количество’, хайа баҕарар ‘любой’, хаһыс баҕарар ‘который угодно’, хас баҕарар ‘сколько угодно’, хайдах баҕарар ‘как угодно’, хаһан баҕарар ‘когда угодно, всегда’, ханна баҕарар ‘где угодно, всюду’, хантан баҕарар ‘откуда угодно, отовсюду’, ханыаха баҕарар ‘докуда угодно’, ханан баҕарар ‘по какому угодно месту’)
Ким баҕарар үлэҕэ, үөрэххэ бырааптаах. «Кыым»
Хараҥаҕа туох баҕарар улаатан көстөр. «ХС»
Киинтэн эргимтэ ханнык баҕарар туочукатын ырааҕа эргимтэ радиуһа диэн ааттанар. А. Федоров. Хайа да уолу хайдах баҕарар хамаандалыахпын сөп. ПНЕ СТ
Кини саҥатын хантан баҕарар билиэҥ. А. Сыромятникова

түмэр-буолб. солб. аат. Араас, ханнык баҕарар. ☉ Любой, какой угодно, как угодно
Хайдах даҕаны үлэттэн аккаастаммат этэ. «ХС»
Хайдах да ыҥыр, сүөл диэбэт. «ХС»

1. мест. вопр. сколько; мунньахха төһө киһи кэлбитий? сколько человек пришло на собрание?; бу сыаната төһөнүй? сколько это стоит?; 2. нареч. 1) сколько, -с какого времени; эн манна төһөттөн үлэлиигин ты с какого времени здесь работаешь?; төһө өр күүттүҥ? сколько ты ждал меня?; төһөнү баҕарар оҥор делай, сколько угодно; 2) в какой мере, насколько; нууччалыы төһө билэҕин? насколько ты знаешь русский?; төһөтүн да иһин а) сколько бы то ни было ; б) как бы то ни было ; всё-таки; төһөтүн да иһин, эн сыыстыҥ всё-таки ты ошибся.

түмэр солб. аат. Бары сиргэ барытыгар, сир аайы. ☉ Где угодно, везде, всюду
Ханна баҕарар баай уонна дьадаҥы баар эбит. Амма Аччыгыйа

түмэрбуолб. солб. аат. Ханна баҕарар, ханна эмэ. ☉ Везде, где угодно; нигде, никуда. Ханна да суох. Ханна даҕаны барыаҥ суоҕа
□ Ханна да ийэлэр оҕолорун ыал гынарга тиэтэйэллэр. А. Фёдоров

даҕ. Ханнык баҕарар, талбыт. ☉ Какой угодно, любой
Халлаан таптаабыт өттүнэн тыалырар (өс ном.). Баран иһэн таптаабыт дьаабылыкабытын лабааттан туура тардан ылан сиибит. Н. Якутскай
Быыппастар Былатыан туста киирбит уолаттары таптаабыт сиригэр охтортуур. И. Бочкарёв

түмэр солб. аат. Хас баҕарар, олус элбэх. ☉ Сколько угодно, сколько хочется, сколько хочешь
Чэ кылгастык итинник, Егор Петрович олус интэриэһинэй киһи! Кини туһунан төһө баҕарар суруйуохха сөп. Н. Лугинов