с.-х. компост || компостный; компост уоҕурдуу компостное удобрение.

1. и. д. от уоҕурт= 1) повышение крепости (напр. вина); 2) удобрение; почваны ноһуомунан уоҕурдуу удобрение почвы навозом; 2. удобрение; минеральнай уоҕурдуулар минеральные удобрения.

почва; өҥ почва плодородная почва; почваны уоҕурдуу удобрение почвы.

минеральный; минеральнай уулар минеральные воды; минеральнай уоҕурдуу минеральное удобрение; минеральнай туустар минеральные соли.

аат. Уоҕурдуу, минеральнай уоҕурдуу. ☉ Удобрение (минеральное)
Онно [химическэй кэмбинээккэ] таас туустан араас химическэй оҥоһуктары уонна сири өҥүрдээччилэри оҥоруохтара. И. Данилов

аат. Бадараан үүнээйитэ сытыйан-ымыйан баран, кууран балачча чиҥ маассаҕа кубулуйбута (үксүгэр оттук уонна уоҕурдуу быһыытынан тут-лар). ☉ Плотная масса, образовавшаяся из перегнивших остатков болотных растений (употр. как топливо или удобрение), торф. Бу алаас буора үтээҥки

аат.
1. Ханнык эмэ үүнээйи өлгөмнүк үүнэригэр, астанарыгар сири тугунан эмэ тупсарыы, аһатыы. ☉ Повышение питательных свойств почвы путём ввода какого-л. вещества, удобрение
Ходуһа үүнүүтүн үрдэтии төрүт усулуобуйатынан нүөлсүтүү уонна уоҕурдуу буолар. Ходуһа х. [Турунуопус] оҕуруотун таҥастааһына, уоҕурдуута син хортуоппуй сирин оҥостор курдук. ПАЕ МСТ
Үрдүк үүнүүнү ылыыга биир тутаах боппуруоһунан уоҕурдуу буолар. КММ ОК
2. бот. Ханнык эмэ үүнээйи өлгөмнүк үүнэригэр, астанарыгар сиргэ, почваҕа кутуллар анал бэссэстибэ. ☉ Вещество, которым удобряют почву для повышения её питательных свойств, удобрение
Көтөр сааҕа — түргэнник дьайар күүстээх уоҕурдуу. ФНС ОС
Туустартан уоҕурдуулары оҥороллор. КЗА АҮө
Уоҕурдуу массыына тимир чаастарын түргэнник дьэбиннирдэр, онон уоҕурдуу таарыйар өттүн дьэбини утары туттуллар арыынан сотуллар. ПАЕ ОС

аат. Эһиилги ыһыыга сири таҥастаан, хорутан, уоҕурдан о. д. а. бэлэмнэнии үлэни ыытыы. ☉ Подготовка, обработка почвы под пар (вспашка, очищение от сорняков, удобрение)
[Мотуруос] саҥа таҥаһын устан, эргэ хомуһуолун, ынах этэрбэһин кэтэн, паардааһын үлэтигэр эр дьону кытта тэҥҥэ суха тутта. Бэс Дьарааһын
[Дима] билигин уһун учаастакка паардааһыҥҥа сылдьара. С. Федотов
Паардааһыны ыытыыга тиэхиньикэ эргэ буолан, кыратык моһуогурдубут быһыылаах. ФП МХ

туохт.
1. Өссө сэниэлэнэн күүһүр, эрчимир. ☉ Становиться сильнее, энергичнее
Сүөдэркэ дьиэ иһин биир гына тиҥсирийэр. Кыыһырбыта, уоҕурбута сүр. Н. Якутскай
Омурҕан кэннэ ийэм олус эрчимирбит, уоҕурбут этэ. И. Гоголев
Эбиэскэ уоҕурбут аттар Суһаллык субуһан хаамаллар. Эрилик Эристиин
2. Уохтаах буол (хол., кымыһы этэргэ). ☉ Стать крепким, настояться (напр., о кумысе)
Уһааттарга кымыс бөҕө уоҕуран, кырылыы кыынньан эрдэҕэ. Н. Лугинов
Биэ үүтэ, элбэх саахардаах буоллаҕына, өр соҕус турдун да аһыйар, уоҕурар (үүт, чох кислотатын уонна испиири биэрэр). ЩМФ ККЭБС
3. Күүһүрэн, сэтэрээн биэр (хол., тымныы туһунан). ☉ Крепчать, усиливаться (напр., о морозе). Тымныы уоҕурбут
□ Ордук уоҕуран дуорайар кини Уоттаах төлөннөөх поэзията. Эллэй
Төлөн, сотору буолаат, үөрбүттүү тэлибирээтэ, улам уоҕуран, тэтимирэн, дьиэрэҥкэйдээн эрэрдии тэйиэккэлээбитэ. И. Гоголев
4. Үүнээйи сириэдийэ, тупса үүнэригэр сөптөөх уохтаах буол (сири этэргэ). ☉ Удобряться, получать удобрение, подпитку (о земле, почве)
Сибэкки күлүккэ уоҕурар, Күлүккэ ойуута киэркэйэр. С. Данилов
Уоҕуран турар кырыстан Ордук баайы хомуйан, Үрдүк аат ылан таҕыстын Үлэ туйгун Геройа! И. Чаҕылҕан
Сири сыл ахсын элбэх органическай уоҕурдууну кутар буоллахха почвата уоҕурар. «Кыым»