Якутские буквы:

Якутский → Якутский

уйун

  1. уй I диэнтэн бэй. туһ. Аһыытын бэркэ уйунна. ЯРС
  2. Охтубакка атаххар тур, тирэххин сүтэримэ. ☉ Удержаться, устоять на ногах
    Уйунан, охтубакка турар. Н. Габышев
    Нуучча минньигэс арыгыта, үрүҥ арыгы булкаастаах пиибэтэ бука барыларын сөхтөрбүтэ, оннооҕор хаһан даҕаны охтон көрбөтөх дьон сүһүөхтэригэр уйуммат буолтара. ПП Дь
  3. көсп. Туох эмэ ороскуотун, төлөбүрүн бэйэҕэр ылын, төлүүр кыахтаах буол. ☉ Быть в состоянии оплачивать расходы на что-л., быть платёжеспособным
    Биир иһит арыгы сыанатын көмөлөөн уйунан көрүөхпүт этэ. Амма Аччыгыйа
    Мин ол улуус кулубатын быһыытынан таҥара дьиэтин туттарыытын туох баар ороскуотун бэйэм уйунабын. Н. Якутскай
    Убайым оҕонньор, били харчы аҥаарын уйунар инигин. Болот Боотур

Якутский → Русский

уйун=

возвр. от уй= 1) удерживаться на ногах, быть в состоянии держаться на ногах; атаххар уйун= быть в состоянии держаться на ногах; 2) выдерживать, переносить что-л., проявлять выдержку, самообладание; аһыытын бэркэ уйунна он стойко перенёс горе; 3) перен. брать, принимать на себя, на свой счёт; ороскуоту уйун = принять расходы на себя.

Еще переводы:

уйуннар=

уйуннар= (Якутский → Русский)

побуд. от уйун=.

уйунуу

уйунуу (Якутский → Русский)

и. д. от уйун=.

турууда

турууда (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Туох эмэ тутула, оҥоһуута. ☉ Устройство, распорядок, строение чего-л.
Тобукпар уйунуохпуттан ыла Туора хаартыга тууһурдан Туруудалаах олохпун Тулхадыттыгыт. Саха нар. ыр. II
Ис туруудабытын эрэллээхтик араҥаччылыыр кэчигирэс дьэҥкир таас тииспит туһунан тугу билбиппитий? «Кыым»

уйутун

уйутун (Якутский → Якутский)

көр уйун
1.
Өттүгүм уҥуоҕа ньир гына түстэ. Мин уйуттубакка охтубутум. Н. Якутскай
Хобороос сүүрбэччэ хонукка либиир сытта. Кыайан уйуттубат. И. Гоголев
Ваня көһүйэн хаалан, кыайан уйуттубат этэ. И. Федосеев

бүөбэйдэт

бүөбэйдэт (Якутский → Якутский)

бүөбэйдээ диэнтэн дьаһ
туһ. Сүөдэр бүтүн икки ый тухары Ыарыылатан, бүөбэйдэтэн баран, Екатерина Ивановнаны билбэтэҕиттэн кыбыстар. Н. Якутскай
Сөдүөт харайтарбыт, бүөбэйдэппит баар-суох эдьиийэ, аҕатын балта, Өксүү өлбүтэ иккис сылыгар барда. Н. Кондаков
[Хобороонньо] Олорорун уйуммакка, Оҕо курдук бүөбэйдэтэр. Күннүк Уурастыырап

тулхадыт

тулхадыт (Якутский → Якутский)

тулхадый диэнтэн дьаһ
туһ. Тобукпар уйунуохпуттан ыла Туора хаартыга тууһурдан Туруудалаах олохпун тулхадыттыгыт. Саха нар. ыр. II
Эйэ өстөөхтөрүн ханнык да айаҕаланыылара биһиги модун сомоҕолоһуубутун тулхадытар кыаҕа суох. Н. Кондаков
Аныгы үөрэхтээх оҕолор ыал-көс буолуулара сааһырбыт ийэлэрин-аҕаларын …… олохторун илгэтин эмиэ тулхадытан барар. ЭСЭ

түһүү-тардыы

түһүү-тардыы (Якутский → Якутский)

түһүк I диэн курдук. Халымаҕа аан бастаан, ыраахтааҕы ыарахан түһүүтүттэн-тардыытыттан куотан, үс бырааттыы саха кэлэн испиттэр. Саха сэһ
1977
Нэһилиэк испииһэгэр түһүүнү-тардыыны уйунар үс сүүсчэкэ хаһаайыстыба баар. Болот Боотур
[Уулаах:] Эн Доодоробу кытта тэҥҥэ түһүүнү-тардыыны түһэрээри гынаҕын дуо? Эрилик Эристиин

байааттаҥнаа

байааттаҥнаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Кыайан уйуммакка, охтуох курдук иҥнэҥнээ, иэҕэлдьий (хол., ыалдьан, ыран эбэтэр аһара сылайан). ☉ Шататься, ступать нетвердо, как на подкошенных ногах (напр., от болезни, истощения или сильного утомления)
Люда тураат, мэйиитэ эргийэн байааттаҥнаабыта, охтуох киһини Маруся илиитигэр түһэрэн ылбыта. С . Никифоров. Снаряд ыйылаан кэлэн аттыбытыгар дэлби ыстанна. Уҥа хомурҕаммын туох эрэ күүскэ баҕайы охсорго дылы гыммытыгар, туймааран, байааттаҥнаан ыллым да, охтубатым. Н. Кондаков
Дьаҕыллаах маҥнай биир хардыыны оҥороот, байааттаҥнаан ылбыта [ууга түһэн өлө сыспыт тый]. И. Федосеев. Тэҥн. балааскайдаа

санньылый

санньылый (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туохха эмэ ыйанан намылыйан тур; лаппа аллара түһэн намылый. ☉ Висеть, свисать; тянуться вниз. Баҕана төбөтүттэн быа санньылыйан турар
□ [Фашист буомбаһыта] өрө көтө сатаан баран, кутуругун уйумматах курдук таҥнары санньылыйда. Амма Аччыгыйа
[Эһэ] мин диэки көрүөҕүнэн көрбүт, иҥсэрбит омунугар айаҕыттан сыраана таҥнары санньылыйа олорор. Н. Заболоцкай
Сарыал халлаан Санньылыйар улаҕата Саһаран сүтэргэ дылы гынна. Д. Говоров
2
көсп., санньыар I диэн курдук. [Манчаары:] Мин эмиэ, санаам хараастан, Санньылыйа быһыытыйдым. А. Софронов

нукаай

нукаай (Якутский → Якутский)

нукаай буол — күүһүҥсэниэҥ өһүллэн кыаммат буол. ☉ Обессилеть, увянуть, ослабнуть
Ыарыһах өйүн сүтэрэн, нукаай буолан сытта. С. Тулааһынап. Уһун айантан дьон нукаай буолаллар, сылайаллар, с ү р э ҕ э лдьээн бараллар. Н. Габышев
Кэлин тамаҕым хатта, иһим экчэччи тарта, сиһим бүк барда, икки илиим нукаай буолла. «ХС»; нукаай курдук — к ү үһэ-сэниэтэ өһүллүбүт, бэйэтин уйуммат, кыам мат буолбут. ☉ Лишённый силы, энергии, вялый, обессилевший
Нукаай курдук Дьулустааны таҥыннаран Васялаах Нина куорат диэки суһал көмөнү көрсө көтүттүлэр. Э. Соколов
Д у н я о ргууй саҥарбытынан аан модьоҕотугар ну каай курдук туора охтон түстэ. А. Фёдоров
Ырыача й с э ниэт э да эст э н буолуо, нукаай курдуга. В. Гаврильева