Якутские буквы:

Якутский → Русский

улаан

чалый, светло-серый (о масти лошади).

Якутский → Якутский

улаан

  1. даҕ.
  2. Кубархай сиэллээх, кутуруктаах өлкөкү кэрэ, сырдык көҕөччөр (сылгы дьүһүнүн туһунан). Чалый со светлыми гривой и хвостом (о масти лошади)
    Хара убаһа хаспыт, улаан убаһа уулаабыт үһү (тааб.: анньыы). Уулаах таҥхайбыт быһыылаах, тараах туйахтаах улаан аты сэргэттэн сүөрэн ылла. Эрилик Эристиин
    Тураҕас биэбит Тунаҕа барҕардын, Улаан биэбит Уйгута дэбилийдин! С. Васильев
  3. Сырдыктыҥы бороҥ, кубархай. Светло-серый
    Хотугу өрүс хастаммыт улаан мууһунан туундара суола уҥуоргу кытылга тыргыллар. Н. Габышев
    Буруо өҥнөөх улаан былыттан холку баҕайытык аны хаар түһэн намылыйда. «ХС»
    Дьиэ куоската баччааҥҥа диэри Африкаҕа ордон сылдьар дьиикэй улаан куоскаттан үөскээбитэ. ББЕ З
  4. аат суолт. Улаан дьүһүннээх сылгы. Лошадь чалой масти со светлыми гривой и хвостом
    Уруута-тарыыта тэрий, Уҥа-хаҥас өттүгэр Улаанна охторууй! П. Ойуунускай
    «Оттон атым? Ханнаный миэнэ улааным?» — диэн баран, соһуйбуттуу тула көрөбүн. Н. Заболоцкай
    Маша аҕатын улаана айаннаан туйаҕын тыаһа лаһыгырайар. М. Доҕордуурап
    Кэрэ кэһиитэ <улаан уйгута> көр кэһии I
    Улаанын уйгутун Олооччулаах атаҕынан оломноон, Кэрэтин кэһиитин Кэтинчэлээх атаҕынан кэһэн [Бухатыыр киһи олорбута]. Суорун Омоллоон
    Кугас улаан — сиэлэ, кутуруга сырдык, атына кугас (сылгы дьүһүнүн туһунан). Рыжий со светлыми гривой и хвостом (о масти лошади). Кыһыл улаан — сиэлэ, кутуруга хараҥатыҥы, бэйэтэ кытаран көстөр бороҥ (сылгы дьүһүнүн туһунан). Красновато-серый с тёмными гривой и хвостом (о масти лошади). Саһыл улаан — сиэлэ, кутуруга сырдык, бэйэтэ саһархайдыҥы (сылгы дьүһүнүн туһунан). Светло-соловый со светлыми гривой и хвостом (о масти лошади). Сырдык улаан — сиэлэ, кутуруга сырдык, сиһин ороҕо, ойоҕосторо кытархайдыҥы (сылгы дьүһүнүн туһунан). Красно-соловый со светлыми гривой и хвостом (о масти лошади). Улаан ньуур фольк. — олоҥхо геройун ыраас сэбэрэтин, кэрэ дьүһүнүн хоһуйар уларыйбат эпиитэт. Постоянный эпитет, описывающий красивый облик героев олонхо
    Ону баара [Бодойбо көмүһүн] Улаан ньуурдаах, Уус-уран санаалаах, Уу дугуй сүһүөхтээх Урааҥхай киһи Уһуннарбакка [булла]. Өксөкүлээх Өлөксөй
    [Кыыс Ньургун — Буура Дохсуҥҥа:] Тоҕо урааҥхай оҕото эрээри, улаан ньуургун уларытан, одун халлаан улаҕатыттан орулуостуу ордоотоон түстүҥ? Эрилик Эристиин
    Эттээх бууппун эрэнэммин Эргэ барбатах иэдээммин, Улаан ньуурбун улаатыннаран Олохпун булбатах муҥмун. С. Зверев. Улаан сиэр — бэйэтэ кугастыҥы бороҥ, сиэлэ, кутуруга хараҥа (сылгы дьүһүнүн туһунан). Саврасо-серый с тёмными гривой и хвостом (о масти лошади)
    Кини улаан сиэр буолуохтаах этэ дии саныыр. Н. Босиков
    Улаан сиэр сылгыны үгүстүк улаан дииллэр. КДьА
    Улаан сылгы көр сылгы. Улаан сылгы уу хаһата Утахтанан, олус уойбут. Эллэй
    ср. монг. улаан ‘красный; алый; румяный’

Еще переводы:

буланый

буланый (Русский → Якутский)

прил
улаан

чалый

чалый (Русский → Якутский)

прил. буулур, улаан (сылгы).

дьаҕыллаах

дьаҕыллаах (Якутский → Русский)

с большими пятнами на лопатках или шёе (о животном); дьаҕыллаах улаан ат соловая лошадь с пятнами.

мэрдьэҥнээх

мэрдьэҥнээх (Якутский → Якутский)

даҕ. Маҥхайан, сырдаан көстөр уостаах (сылгы туһу нан). Со светлыми губами (о лошади)
Оттон Чылбыан мэрдьэҥнээх уостаах, улаан дьүһүннээх, хапсыгыр буолан баран, уһун соҕус ат этэ. И. Федосеев

ыдалыс

ыдалыс (Якутский → Якутский)

ыдалый диэнтэн холб. туһ. — Улаан ат кыайда! — дии-дии «Ураа!» хаһыы иһиллэр
Ыраах турааччы баай бөлөҕө биэтэк диэки ыдалыһан сүүрдэ, аймалҕан, саҥа алыстанна. В. Чиряев

бэдьэрэ

бэдьэрэ (Якутский → Якутский)

көр бадьара
[Чоочо:] Нохоо, Тураах, турума! Улаан дьоруону оҕобор, бэдьэрэ дьоруону бэйэбэр бэрт түргэнник бэлэмнии тарт. А. Софронов
Уйбаанчык ыҥыыр атыгар олоро түһээт, дьиэтин диэки дьуххатык, бэдьэрэ сэлиинэн айаннаппытынан барбыта. В. Протодьяконов

күүппүттүү

күүппүттүү (Якутский → Якутский)

сыһ. Күүппүт курдук. Словно ожидая кого-чего-л.
Мин быар куустан баран, олорон кэбистим. Улаан ону эрэ күүппүттүү айаннаан дьалкыйбытынан барда. Н. Заболоцкай
Таня, атаҕын тумсуттан туох эрэ тахсарын күүппүттүү, умса көрөн олордо. М. Доҕордуурап

отордон

отордон (Якутский → Якутский)

туохт. Отордоох буол. Иметь отор (временное осеннее жилище)
Оһолго оҕустарбат Киэҥ Онолуйа хотуҥҥа отордонон, Улаанын уйгутун Олооччулаах атаҕынан оломноон, Кэрэтин кэһиитин Кэтинчэлээх атаҕынан кэһэн, Бухатыыр киһи олорбут. Суорун Омоллоон

сыҥнар

сыҥнар (Якутский → Якутский)

туохт. Аа-дьуо, олус бытааннык, сыыллар кэриэтэ айаннаа. Идти, передвигаться крайне медленно
Бүөтүр оҕонньор урут сискэ хорҕотон турбут улаан атынан бырааба диэки сыҥнаран истэ. Суорун Омоллоон
Сиидэркэ …… утуктуу-утуктуу, айаннаан сыҥнаран өрүс хара сыырын анныгар кэллэ. Р. Кулаковскай

уолдьат

уолдьат (Якутский → Якутский)

уолдьаа диэнтэн дьаһ
туһ. Хотун эдьиийим! Дьылҕа кылааннааххына Ньымааттаа миэхэ, Көп кылааннааххына Көрүһүннэр миэхэ, Сонор сорсуннааххына Уолдьат миэхэ. Саха нар. ыр. II
Улаан биэбит уйгута Утаппыты уолдьаттын, Кэрэ биэбит кэһиитэ Кэҥсэйбити дьэгдьиттин. Күннүк Уурастыырап