сов. см. умолять.

покатый, пологий # ньыла көт = умолять, уговаривать.

несов. кого-что 1. (заколдовывать) алҕаа, үөт; 2. (умолять) көрдөс, ааттас.

1. прич. от умолять; 2. прил. (выражающий мольбу, просьбу) ааттаһар, көрдөһөр; умоляющий взгляд ааттаһар хараҕы-иав көрүү.

1) совм. от көрдөө =; 2) просить; выпрашивать; молить, умолять; үлэҕэ көрдөс = проситься на работу; искать работу; харчыта көрдөс = просить денег; көрдөһөн ыл = выпросить что-л.

I совм.-взаимн. от ааттаа = I; ааппытын ааттаһан билсистибит мы познакомились, назвав друг другу свой имена.
II 1) взмолиться, просить пощады; просить прощения; 2) умолять, упрашивать, увещевать; ааттаһан нэһиилэ аҕаллылар они (его) с трудом уговорили прийти.

туохт. Үҥэнсүктэн, ытаан-соҥоон, аһыннаран тылгын ылыннара сатаа. ☉ Молить, умолять, умилостивить мольбой
[Мэхээс:] Арай баран, ааттаһан-көрдөһөн, көмүспүн, уолбун кытта тупсан кэлииһикпин. П. Ойуунускай
Абааһыны-таҥараны барытын ааттаһа-көрдөһө сатаатыбыт. Ойуун да туһалаабата, аҕабыыт да абыраабата. Амма Аччыгыйа
Ох эрэ тиийбэт сиринэн хаалан иһэн, ытыы-ытыы, араастаан ааттастакөрдөстө. И. Гоголев

I 1) молиться, поклоняться; таҥараҕа үҥк = молиться богу; 2) перен. кланяться кому-л., молить, униженно просить кого-л.; атаҕар үҥк = просить, умолять кого-л. о чём-л.; 3) разг. жаловаться, подавать жалобу; суукка үҥэр он подал жалобу в суд.
II диал. угрожающе выставлять рога; бодать(ся) (обычно о корове); үҥэр муоһум , тэбэр туйаҕым погов. мой выставленные рога, лягающие копыта (т. е. мой верный помощник, сподвижник).

1) нога; ноги || ножной; атаҕа ыалдьар у него болит нога; атах сыгынньах босоногий; атаҕынан үчүгэй лёгкий, быстроногий (обычно о животном); атах таҥаһа обувь; илин атаҕы кэлин атах сиппэт посл. переднюю ногу задняя нога не догонит; 2) ножка; опора; остуол атаҕа ножка стола; атах мас деревянная опора # атаҕар туруор = поставить на ноги (сделать самостоятельным); атаҕар үҥк = умолять кого-л., унижаться перед кем-л.; атаҕа сири билбэт буола үөрдэ он сильно радовался; атаҕын иминэн не глядя, ощупью, на-ощупь; атаҕын тэҥнээ = прост, убить; атах балай куда глаза глядят, наугад; атах тэпсии а) название детской игры; б) элемент национального танца; атахха биллэр = убегать; күөл атаҕа залив озера; оҕус атах козлы. Ч

I
туохт.
1.
көрдөө диэнтэн холб. туһ. Уолаттар аҕалара сүтэрбит сүгэтин көрдөһөллөр. — Уола бэҕэһээ киэһэ бэркэ кыһанан кинини кытта сүтүгү бииргэ көрдөһө сатаабыта. Н. Заболоцкай
2. Үҥэн-сүктэн ааттас. ☉ Молить, умолять о чем-л. [Ньукулай:] Дьэ тыыннахпар көрдөспөт уол буолуом ээ. А. Софронов
Николай Гаврилович, таҥара туһугар көрдөһөбүн, аргыый саҥар, ким эмэ истэрэ буолаарай? П. Филиппов
— Оннооҕор ити «күн судаар» диир хааннаах Александр иннигэр сөһүргэстэтээри миигин көрдөһүннэрэ сатаабыттара. Мин көрдөспөтөҕүм, көрдөһүөм да суоҕа. П. Филиппов
II
даҕ. Наар тугу эмэ көрдүү сылдьар (киһи); көрдөһүүтүнэн киһини салгытар. ☉ Назойливо выпрашивающий, надоедающий просьбами (о человеке)
Көрдөс оҕо. Көрдөс эмээхсин. — Күндү түүлээххэ сууланыах баҕата, эчи, баламатын көрүөҥ этэ. Көрдөһө диэн — айыы сүр. «Кыым»