Якутские буквы:

Якутский → Якутский

умуһах

аат.
1. Дьиэ эбэтэр анал тутуу муостатын анныгар дириҥник хаһан оҥоһуллубут ас уурар тымныы сир, боппуолдьа. Прохладное помещение под полом или в отдельной постройке для хранения припасов, подполье, погреб
[Балбаара:] Аны мин умуһахпар үүккүн уурума, уопсайдамматах умуһах. Амма Аччыгыйа
[Өрүүнэ:] Мин умуһахтан эппин аҕала бардым. С. Ефремов
Чугастааҕы күөллэрэ сайан, оҕонньор туутугар мунду бөҕө киирэр. Саабыс [мундуну] таһааран, ыһаарылаан, иһиккэ кутар, сөрүүн умуһахха сойута ууран иһэр. КФА СБ
2. Сиргэ туохтан эмэ үөскээбит эбэтэр анаан хаһыллыбыт оҥхой, хаспах. Вырытое или образовавшееся в земле углубление, яма
Биирдии чымыдааны туппут эр дьоннор, оҕону көтөхпүт дьахталлар дьиэлэриттэн сүүрэн тахсаннар, олбуор иһигэр хаһыллыбыт холлороон умуһахтарга киирдилэр. Амма Аччыгыйа
Арай — урут Сашка өйдөөн көөртө — иннилэригэр буомба түспүт умуһаҕа чөҥөрүйэ сытара. В. Яковлев
Үүнээйи олордуллубут иһитэ батар гына умуһах хаһан баран сибэккини иһиттэри, сири кытта тэҥ гына олордуллар. Дьиэ к.
3. Өлбүт киһини көмөр иин. Яма для погребения умершего, могила
Улахан оҕонньор ыҥыырдьыта суох соҕотоҕун көмүллүбүт. Кини умуһаҕар түөрт симэхтээх таҥастаах аттары тыыннаахтыы көмпүттэрэ дииллэр. Далан


Еще переводы:

подвал

подвал (Русский → Якутский)

сущ
булуус, омуһах (умуһах)

repository

repository (Английский → Якутский)

уурар, харайар сир; саһаан, кыстабыл, умуһах, харалта

чүүччэйилин

чүүччэйилин (Якутский → Якутский)

чүүччэй диэнтэн атын
туһ. [Умуһахха] сиэмэ бурдугу кутан баран отунан сабан, мутугунан баттатан кэбиспиттэрэ тиэрэ чүүччэйиллибит. Амма Аччыгыйа

ампар

ампар (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Күн сириттэн сүт, өл. Покидать бренный мир, умирать
Орто туруу бараан дойдуга Оҕо төрөөн баран Умуһахха угуллубатах Оннуттан суох дииллэр Ампарбакка хаалбыт Ааныттан суох дииллэр. Өксөкүлээх Өлөксөй

буунталаа

буунталаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ буунтанан кээмэйдээ. Мерить, измерять массу чего-л. в фунтах
Хара суордар Буруйдарын туох буунталаан, Муустаах умуһахха уган Буордаах уунан аһылыктаан …… Модьу күлүүскэ хатаан Муҥуру көрдөрүө, Муҥу сөхтөрүө баарай! С. Зверев

төҥкөҥнөө

төҥкөҥнөө (Якутский → Якутский)

төҥкөй диэнтэн төхт
көрүҥ. Эмээхсин үүтүн ууран баран, туох да наадата суох эрээри умуһаҕын иһигэр төҥкөҥнүү сылдьар. Амма Аччыгыйа
Гоголь кыҥастаһарыгар буолан, уһун муннунан генералы таарыйа-таарыйбакка эрэ, төҥкөҥнөөбүт. ФВН КК

аҥылыс гын

аҥылыс гын (Якутский → Якутский)

туохт. Эмискэ саба биэрэн тунуй, тарҕан (сыт, тымныы салгын туһунан)
Резко обдавать (о запахе), резко дуть (о холодном воздухе). Уу буолбатах эбит, Даша муннугар бэнсиин сыта аҥылыс гына түстэ. Амма Аччыгыйа
Нартаахап ойон тиийэн, күрүчүөгү үөһэ эһэн, халҕаны тиэрэ аста. Тыбыс-тымныы аҥылыс гынна. Софр. Данилов
Бу кэмҥэ кэргэнэ, уһун кубаҕай дьахтар, ынахтарын ыан, үүтүн умуһахха ууран киирдэ. Хотон сыта аҥылыс гынна. П. Аввакумов

бадыбаал

бадыбаал (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Хаһаас аһы (үксүгэр эт аһылыгы), сайын иһэр мууһу уурар анал оҥоһуулаах умуһах. Погреб (для хранения припасов)
[Арыгылаах буочукалары] Бастаан туран, Бадыбаалга батыаҕынан хаалаатылар. Саха нар. ыр. II
Бадыбаал иһэ. Үөһэ сэрии тыаһа тиҥиргэс. Байыастар …… утуйа охсубуттар. Арай Сүөдэр уута кэлэн биэрбэт. Д. Кустуров
Тыраахтар бадыбаал хаһар бырааба да суох. В. Яковлев

боппуолдьа

боппуолдьа (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Ас уурар эбэтэр хортуоппуй кыстатар умуһах (сүнньүнэн дьиэ иһинээҕи). Погреб под полом жилого дома (обычно небольших размеров, для хранения скоропортящихся продуктов и картофеля зимой)
Бачча элбэх сымыытынан тугу гыныахпытый? Боппуолдьаҕа түһэр. Н. Габышев
Арааһа, биэс уонча буут эти, арыыны боппуолдьатыгар түһэрдэ. Болот Боотур

дэхсилэн

дэхсилэн (Якутский → Якутский)

дэхсилээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Умуһахтар бары дэхсилэммиттэрин кэннэ, пионер баһаатайа Ольга Керемясова күн уотугар күлүмнүүр күрдьэҕин кырыска батары аста. Л. Габышев
Оҕонньор оҕуһа батыччахтыыр Уолба адаар дулҕата Остуол ньуурунуу дэхсилэнэр. С. Васильев
Уу олохсуйбут намыһах сирдэрэ кумаҕынан толорулунна, уулуссалар дэхсилэннилэр, өрүс тааһынан кутулуннулар. «Кыым»