сов. уой, уой-тот; щенок отъелся ыт оҕото уойбут.

көөһөҥнөө диэнтэн холб. туһ. Уойан-тотон ньалҕарыспыт, көөһөҥнөспүт баайдар, үтүрүһэүтүрүһэ, бастыҥ олоххо дьулустулар. Уот ч.

э/с. тотуу, уойуу; топпута-уойбута; тот олох.

сыһ. Мөкүнүк буола. ☉ Становясь кругленьким
Куорат сорох улахан тэрилтэлэрин тойотторо уоран аһаан, тоспоччу уойдулар-тоттулар, аһара байдылар. У. Ойуур

былҕай диэнтэн хай. аата. Дьэ, уойан-тотон, былҕайыы бөҕөнү былҕайбыт
□ Мин кэлиэхпиттэн отделение «тойоно» буола сылдьан баран, остолобуой сэбиэдиссэйинэн ананным
Дьэ, тотон былҕайыы. Э. Соколов

аат., түөлбэ. Сайыны бил, сайыны билэн уой-тот, тубус (кыһыны дьүдьэйэн туораабыт сүөһүнү этэргэ). ☉ Набирать вес за лето (о животном, сильно исхудавшем за зиму).

I
ыадаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Сир үчүгэйин апчарыйан ылаары, эмиэ сис баайдар ырҕаҥнастылар, ыадаҥнастылар. И. Гоголев
Аарыма тайахтар аа-дьуо ыадаҥнаһаллар. И. Данилов
Ынахтарым ыанньыйыы бөҕөнү ыанньыйан баран, ыадаҥнаһан иһэр буолаллар. И. Находкин
II
даҕ.
1. Уойбут-топпут көрүҥнээх, улахан истээх (үксүгэр киһини этэргэ). ☉ Упитанный, с большим животом (обычно о человеке)
[Тээллэриис:] Эһигини кытта баҕас кэпсэтиллиэ, уойан-тотон ыадаҥнас буолбуккут. И. Гоголев
2. Олус улахан көстүүлээх (тугу эмэ этэргэ). ☉ Большой, объёмный (о чём-л.)
Ыадаҥнас ындыылааннар, Тэйгэҥнэс тэриллээннэр Ойох ылар оҕолорун, Олох суолун буллардылар. И. Чаҕылҕан

дьүһ. туохт. Толору эттээх иэдэстэрдээх маҥан сирэйдээх буол (үксүн сиппит кыыс, эдэр дьахтар туһунан). ☉ Иметь полнощекое белое лицо (обычно о цветущей девушке или молодой женщине)
Сырбаҥалыыр-татакалыыр Сырбаҥ татай Сытыы кыыс аатырда …… Иҥин хаана тэтэрдэ, Сырайа дьылтайда. Өксөкүлээх Өлөксөй
Дьэрэмииһэп сүрдүк астыммыттыы күлэн дьылтайда. Болот Боотур
[Хобороос] урукку бэдэр саҕынньаҕа тобугар тиийбэт буолбута ыраатта. Уойбута-топпута, икки иҥэ дьылтайбыта сүр. А. Сыромятникова

сыһ. Молоҕор буола, молоҕор буолар курдук. ☉ Нареч
от молой. Онус кылааһы бүтэриитэ, Оҕолор курдук оҕо этэ. Оттон билигин чыҥха атын оҕо, Көр эрэ чыхайбытын? Уойбут, топпут молоччу, Оо, сыанан усту бут олоччу. Ф. Софронов
Бу турдахпына молоччу элэйэн хаалбыт бачыыҥкалаах, сототун ыга эриммит эдэр саллаат кэлэн: «Дьааһыктары мин аһабын», — диэтэ. И. Никифоров

сыһ. Мөкүнүк гына, мөкүнүк быһыылаахтык, мөкүнүк буола. ☉ Как мячик (округлиться); в рулон (свернуть)
[Микиитэ] утары тахсан иһэр бороҥ бинсээктээх киһини түҥнэри көтө сыста. Киһи мөкүнүччү сууламмыт уһун кумааҕыны кыбынан иһэрин тэскилэтэ тутаат, истиэнэҕэ сыста биэрдэ. Амма Аччыгыйа. Субан сүөһү күһүн, дүлүҥ курдук, мөкүнүччү уойан-тотон, төлөһүйэн төннөр. Н. З аболоцкай