аат эб. Атылыы предметтэри түмэн, холбоон, барыта төһө, хас буоларын бэлиэтиир, көрдөрөр. ☉ Выражает собирательность с оттенком множественности, указывая на общее количество одинаковых предметов, в общей сложности
Уопсайа сүүс сүүрбэ биэс га буолан таҕыста. М. Доҕордуурап. [Дүҥүр холлоҕос] уопсайа — тоҕус муостаах. ЧАМ СБМИ
Якутский → Якутский
уопсайа
уопсай
- даҕ.
- Элбэх киһиэхэ сыһыаннаах, элбэх киһи киэнэ буолар. ☉ Принадлежащий, свойственный всем, касающийся всех, общий
Кэлин тиһэҕэр уопсай мунньах буолла. Суорун Омоллоон
Ким эрэ сууйбут таҥаһын уопсай куукунаҕа куурдар. Амма Аччыгыйа
Сеня хаһыытын уопсай айдааҥҥа Никита эрэ өйдөөн иһиттэ. Н. Лугинов
«Уопсай бэрээдэктэн ханна туораары гынаҕын!?» — диэн күтүөтэ хатыылаахтык саҥарда. Дьүөгэ Ааныстыырап - Сүрүн, биллэр эрэ өрүттэрин таарыйар. ☉ Содержащий только самое существенное, без подробностей
Ваня маҥнай-утаа уопсай тылларынан бэрт сэргэхтик эппиэттээн истэ. Амма Аччыгыйа
Хаһыат сорох суруйуулара кэм да уопсай ыҥырыынан муҥурданаллар, сорох боппуруостары сырдатыыга дириҥник иҥэн киирбэттэр. «Кыым». [Салайааччы] мунньахтар ахсааннарын эрэ эккирэтэр, уопсай ис хоһоонноох үгүс уураахтары ылыынан үлүһүйэр быһыыттан букатыннаахтык аккаастаммыта. «Ленин с.»
2
аат суолт., уопсай дьиэ диэн курдук. Уопсайдар сүүһүнэн түннүктэрин уоттара чаҕылыһа, сандаара түспүттэр. Далан
Ханнык да ырайга эн ыырдан, Ханнык да аар ааттан, көй чыыннан, Доҕоруом, эн умнуо суохтааххын Сэргэлээх иккитэ — уопсайгын. С. Данилов
Икки этээстээх соҕотох дьиэ көстөр — ыаллар уопсайдара үһү. С. Руфов
♦ Биир <уопсай> тылы бул көр бул
Дьыалабыай дьоннор куруутун уопсай тылы булааччылар. ПН ДЫ
Кини оҕолору наһаа таптыыра, кинилэри кытары түргэнник уопсай тылы булара. ОТК
◊ Уопсай аат тыл үөр. — биир уустаах үгүс дьүөрэлии предметтэр бөлөхтөрүн бэлиэтиир аат тыл. ☉ Имя нарицательное
Таабырын биир суол бэлиэ өттүнэн сирэй ааты уопсай аат суолтатынан туттааччы. Саха фольк. «Күөх Көппө» диэн тыл сүрэҕэ суохтарга иҥэриллэр уопсай аат буолбута. Суорун Омоллоон
[Оҕолор] предметтэр ааттарын ааҕан, уопсай ааттарын этэллэр, ону учуутал дуоскаҕа суруйар. КИИ МКТТҮө
Уопсай дьиэ көр дьиэ I. Үс мэндиэмэннээх уопсай дьиэ, чыычаахтарын көтүппүт уйа курдук, иччитэхсийбит. Л. Попов
Уопсай дьиэ иһэ сып-сылааһынан ил гынна. Н. Лугинов. Уопсай тэтэрээт — кытаанах соҕус тастаах элбэх лиистэрдээх халыҥ тэтэрээт. ☉ Толстая тетрадь в плотной обложке, общая тетрадь
Суумкаттан килэйээҥки тастаах уопсай тэтэрээти ылан биэрбитин Тогойкин арыйа баттаабыта. Амма Аччыгыйа
Максим сахалыы хоһооннору институкка сылдьан устубут уопсай тэтэрээтин кырыы дьааһыгыттан хостоон булла. Н. Габышев. Уопсай чилиэн тыл үөр. — холбуу этиигэ киирсэр судургу этиилэргэ барыларыгар сыһыаннаах ойоҕос чилиэн. ☉ Общий второстепенный член в сложносочинённом предложении.
Якутский → Русский
уопсай
1) общий, общественный; уопсай телефон телефон общего пользования; уопсай сүөһү общественный скот; уопсай аһылык общественное питание; уопсай дьиэ общежитие; 2) общий, сходный; уопсай интэриэс общие интересы; 3) общий, целый, совокупный; уопсай түмүк общий итог # уопсай тылы бул = найти общий язык; уопсайынан этэбин я говорю в общем, вообще.
Еще переводы: