кобылка (насекомое).

тооппоор аһыҥа крупная кобылка (насекомое).

аат., түөлбэ. Хотугу өрүстэргэ үөскүүр илимҥэ туппут балыгы сиир үөн. ☉ Водное насекомое, которое поедает рыбу, попавшую в сеть. Илиммит балыгын сороҕун хапсаах сиэбит

аат., түөлбэ. Тигээйи. ☉ Оса
Куйаас, бырдах, хорохой уонна күлүмэн түспүт кэмигэр үөр таба аҕылыырыттан тэмпэрэтиирэтэ үрдүүр. ТНС ОКТК
ср. монг. хорхой, п.-монг. хорохой ‘насекомое; червь’

звукоподр. протяжно жужжать, звенеть (напр. о насекомом).

аат. Халыҥ үөрүнэн көтөн көһө сылдьан, үүнээйини эһэн, тыа хаһаайыстыбатын буортулуур аһыҥа бииһэ. ☉ Насекомое, вредитель сельского хозяйства, перелетающее большими массами, саранча
Айанныыр саранча уулар кытыыларын устун хомус быыһыгар олорор уонна ууһуур. ББЕ З

аат. Кытаанах кынаттаах үөн-көйүүр. ☉ Жесткокрылое насекомое, жук. Mас хомурдуоһа. Уу хомурдуоһа
□ Яков оҕонньор кэлэн, …… хатырыктарын арыйталаан көрбүтэ сир араас үөннэрэ: хомурдуостар уонна ооҕуйдар хас хатырыгын аннын аайы туолбут этилэр. М. Доҕордуурап
ср. др.-тюрк. коҥус ‘жук’

м. 1. (о животном или насекомом) буортулааччы, буортулаах үөн (кыыл); 2. (о человеке) буортулааччы, куорҕаллааччы.

аат. Ыамата түүлээх таҥаһы, үүнээйи сэбирдэҕин сиэн улаатар үрүмэччи бииһэ. ☉ Моль
Көйүүр таҥаһы тэһэ сиэбитэ баар үһү (тааб.: сулустар). Бараан соннору көйүүр уонна кутуйах сиэбит. М. Попов
Түүлээх тириитин саамай кутталлаах өстөөхтөрүнэн көйүүр, тирии үөнэ, кутуйах буолаллар. ТИиС
ср. хак. көө ‘черное насекомое, обитающее преимущественно в юртах’, алт. көр, казах. күйө ‘моль’

аат.
1. Көтөр кыахтаах (хол., үон-көйүүр бииһэ). ☉ Тот, кто имеет способность летать (напр., какое-л. насекомое)
Үгүс үөннэр-көйүүрдэр — бэртээхэй көтөөччүлэр. ББЕ З
2. Ханна эмэ көтөр киһи. ☉ Авиапассажир
Хараллаайы оройуонугар көтөөччүлэр манна эмиэ бааллар. Р. Баҕатаайыскай
Сөмөлүөтүнэн көтөөччүлэр бары атаарар дьонноох эбиттэр, арай Тасяны ким да атаарбат. Л. Попов