аат. Олоҕу дириҥник билииттэн, улахан уопуттан тахсар өй-санаа, билии-көрүү. ☉ Мудрость
Норуот муудараһа.  Амма Аччыгыйын ахтыыларын боччумнаах эпизодтара үгэс курдук киэҥ билии, ыллыктаах санаа, олох муудараһын кыһатыгар уһаарыллыбыт дьоһун түмүктэрдээхтэр. ФЕВ УТУ
«Муударас — уопут төрөппүт кыыһа», — диирин таптыыра учуонай Леонардо да Винчи. АЕВ ОҮИ

даҕ.
1. Аатырбыт-сураҕырбыт, киэҥник биллибит, чулуу. ☉ Выдающийся, широко известный
Кини сорох ардыгар хайа уһулуччулаах киһи хаһан төрөөбүтүн учууталлааҕар ордук өйдүүр. Амма Аччыгыйа
Уһулуччулаах поэт, публицист Сергей Васильев эдэр сааһа сүүрбэһис сыллар бүтүүлэригэр, отутус сыллар саҕаланыыларыгар түбэспитэ. БС ЫА
Бэрт Маарыйа удьуора төрдүс, бэһис көлүөнэлэргэ саха норуотугар хайдах курдук уһулуччулаах дьону биэрбитий! ПНИ АДХ
2. Атыттартан лаппа ураты, туйгун. ☉ Особенный, исключительный, превосходный
Оонньуу-күлүү аҥардаах уопуттан туох эмэ уһулуччулаах түмүгү ылыахпыт диэн өйгө да суоҕа. Г. Угаров
Саха тылын үөрэтиигэ уһулуччулаах кылаатынан Э.К. Пекарскай тылдьыта буолар. СЛСПҮО

I
аат.
1. Дьиэ эркинин таһынан буор кутуу, хайыҥ. ☉ Земляная завалина вокруг юрты или зимнего хлева (у самого основания строения)
Муус Суорун уорук Муҥнаах кунуһуттан Мултуйа үүнэн тахсыбыт Тиҥсири хара Тимир тиит. П. Ойуунускай
Бастыҥ орон баһынан Балаҕан кунуһун анныгар Оттоох хорооҥҥо чөкү сытан, Оҕолотон улааппыт Оҕо мэник кутуйах — Арай таһырдьа тахсыбыт. А. Бэрияк
2. Үүнээйи, харамай тобохторо сытыйан буордуйбуттара. ☉ Перегной, гумус
Уопуттан почваҕа үүнээйи (силис, сэбирдэх, умнас), бытархай үөн-көйүүр тобоҕо баарын быһаарбыппыт. Ол тобохтортон кунус үөскүүр. КЗА АҮө
Сайын устатыгар тэпилииссэ буорун үстүөрт төгүл көбүтүллэр уонна кунуска эрбии көөбүлүн булкуйан икки-үс сэнтимиэтир халыҥнаахтык эбэн бэриллэр. ФНС ОС
русск. гумус ‘перегной’
II
аат. Сон тэллэҕин түүлээх хадьааһына. ☉ Нижняя меховая оторочка шубы, пальто
Кэрэ кулун тириитэ кунустаах таҥалай. ПЭК СЯЯ
Олоохуна өрүһүм Улуу хоҥсоор тыатыгар Тоҕуһугар диэри дуу торолуйбут буобура Муҥутуура кунустаах саҕынньах. С. Зверев

аат.
1. Туспа предмет быһыытынан ыытыллар үөрэх чааһа. ☉ Учебный час, посвящённый отдельному предмету, урок
Кулаковскай уруоктарыгар биһиги оччо мэнигилээбэт, киниттэн толлор буолан бараммыт, маҥнай утаа урукку учууталбытын суохтуур этибит. Амма Аччыгыйа
Мин билигин уруогум аайы баар-суох билиибин, кыахпын олоччу биэрэ сатыырга, сырыы аайы бэйэбэр уонна оҕолорбор туох эмит саҥаны арыйарга кыһаллабын. Н. Лугинов
Кэргэним биһикки күннээҕи үлэттэн сылайан кэлэрбит, мин өссө үлэбиттэн кэлэн баран уруокпар бэлэмнэнэрим. Далан
2. Үөрэнээччигэ бэриллэр дьиэтээҕи сорудах. ☉ Домашнее задание (в учебном процессе)
Эдэр ыччат кинигэ ааҕар, оҕолор уруоктарын бэлэмнииллэр. Н. Якутскай
Уол сааһыгар биирдэ таһылла илик, үлэтин, уруогун саҥата суох сылдьан толорор. М. Доҕордуурап
Оҕом урут баччаҕа уруогун кэлэн үөрэтэ олорор буолара. Н. Заболоцкай
3. көсп., калька. Киһини толкуйдатар, үөрэтэр быһыы-майгы, туох эмэ түмүгэ. ☉ Нечто поучительное, какое-л. обстоятельство, из чего можно сделать вывод для будущего, урок
Кинилэр тустуу албастарыгар эрэ буолбатах, олох мындыр уруоктарыгар эмиэ үөрэппиттэрэ. ВВ ТТ
Өлүөнэ өрүс холбоһуктаах пароходствота ааспыт сыллар хомолтолоох уруоктарыттан сөптөөх түмүктэри оҥостуохтаах. «Кыым»
Урукку уопуттан туһалаах уруоктары ылар туһугар, ону кистээбэккэ этэри сатыыр буолуохтаахпыт. СГС СЛКСБ
◊ Аһаҕас уруок — учуутал үөрэтэр таһымын көрдөрөн, атын учууталлары кытта уопут атастаһан, саҥаны, сонуну тарҕатан ыытар уруога. ☉ Открытый урок
Суотту орто оскуолатын учууталлара нуучча тылыгар уонна литературатыгар аһаҕас уруоктары үрдүк таһымнаахтык ыыппыттара эмиэ биир туспа кэрэхсэбили ылла. «Кыым». Уруок аах (оҥор) — уруокка бэриллибит дьиэтээҕи сорудаҕы толор, оҥор. ☉ Делать уроки, выполнять домашнее задание
Уруок ааҕарым быыһыгар аралдьыйдарбын эрэ, кини хайыы-үйэҕэ кинигэбин ыла охсон, аахпыта буолан ботугуруу-ботугуруу көрө олорор буолар. Амма Аччыгыйа
Кини биһикки ибирисибири иһирик ойуур ырааһыйатын иһигэр уруокпутун ааҕабыт. С. Федотов