Якутские буквы:

Якутский → Русский

урдус

1) уст. потомок; 2) пренебр. отродье, выродок; фашистар урдустара фашистские выродки.

Якутский → Якутский

урдус

аат., эргэр.
1. Ким эмэ ыччата. Потомок, отпрыск
Оо! Удьуор киһи урдуһа, төрүт киһи төрүөҕэ, ытык киһи ыччата барахсан эбиккин. ПЭК ОНЛЯ III
[Дуолан Хара:] Баҕар, ол устан кэлбит ураты биистэр били Мартыын диэн чулуу Боотур урдустара буолаайаллар. И. Гоголев
Ханна тиийэн улуу дойду урдустарыттан боҕуттан уһун уҥуоҕа урусхал, кылгас уҥуоҕа кыдьымах буолуоҕун ким билиэй? Далан
2. сөбүлээб. Оттомо, харса-хабыра суох майгылаах киһи (үксүгэр эр киһини этэргэ). Отчаянный, дерзкий, бесшабашный (обычно о мужчине)
Бэрт сытыы-хотуу, сырыыны да сылдьыах, кэпсэтиини даҕаны кэпсэтиэх урдус быһыылааҕа. Далан
Бэрдимсийбит, тылларын кыана туттубат урдустары уҥа-хаҥас бурайталыа, үлэҕэ ылларбыт дьүөгэтин кытта үтэйиэҕэ. У. Ойуур
Оттон манна үбү-аһы, уһун солкуобайы эккирэтэн кэлбит сорох урдустар тулуйбатахтара, бэрт кылгастык олоро түһээт, суолларын көннөрбүттэрэ. «ХС»
Булугас өйдөөх, киитэрэй (хол., кыыл). Умный, хитрый (напр., о звере)
Тыа кыыла тыатыгар сылдьаахтаатаҕа эбээт, хапкааҥҥа дэбигис үктээн биэриэ суох урдус сылдьар ээ, быһыыта. Н. Борисов
3. үөхс. Төннүбүт төрүөх, ыама. Отродье, выродок
Кырдьыкка кыһаммат, Эйэни сэҥээрбэт, Иирээҥҥэ бэһирэр Баай-илбис аймаҕа, Ороспуой урдустар Уотунан тыыналлар. С. Зверев
Биһиэхэ уоран саба түспүт Гитлер урдустара бэйэлэрин баһылыктарын ыйааҕын лопбааччы толорорго кыһаммыттара. Н. Кондаков
Кыбар-таһар Кыыбаҕалаах кыыллар, Алдьатар-уорар адьынаттаах урдустар — Уруккуттан уоруйахтар, Төрүкүттэн түөкүттэр. ДьТ
Туора урдустар — олохтоох буолбатах, кэлии дьон, кэлии биистэр. Инородное племя, иноземцы
Кэлии, туора урдустар тоҕо бороҥ дьүһүннээхтэрий, хааннара хара өһөх. Болот Боотур
Мин санаабар, сибилигин туора урдустарга өлбүгэ төлөбүрүн саҥалыы түһэриэххэ. В. Протодьяконов
Кырдьаҕастар кэпсииллэринэн, кыргыс үйэтин кэмигэр Танда аҕатын ууһун дьоно туора урдустары кыайбыттар. Багдарыын Сүлбэ
ср. МНТ уридас ‘предки’; ‘более ранний’


Еще переводы:

сөбүлээн

сөбүлээн (Якутский → Якутский)

сыһ., кэпс. Сөбүн көрөн, кэмнээн-кээмэйдээн. Разумно рассчитывая, обдуманно
Билигин да бааллар урдустар: Үтүөҕэр үчүгэй буолааччы, Сөбүлээн көрөн киэр хайыһар — Өрүүтүн барыыстаах хаалааччы — Оо, бааллар тииҥ мэйии урдустар! Софр. Данилов
Сүрэх ыарыылаахтар ууну, чэйи, кофены сөбүлээн иһиэхтээхтэр. АВД РОХ

боҕутун

боҕутун (Якутский → Якутский)

боҕун диэнтэн бэй
туһ. Торҕон кыыл боҕуттан Туус маҥан туундара Хаарыгар оҕутта. Эллэй
Ханна тиийэн улуу дойду урдустарыттан …… боҕуттан уһун уҥуоҕа урусхал буолуоҕун ким билиэй? Далан

уккуйтар

уккуйтар (Якутский → Якутский)

уккуй диэнтэн дьаһ
туһ. [Оҕурунуом баһаарга] Унаар сайыннаах Ураты үтүө сирдэртэн Уһун кутуруктаах солкуобай Умсулҕаныгар уккуйтаран, Устугастаан кэлбит урдустартан Уон да харчылааҕы хороппото. Күннүк Уурастыырап

дьаарбат

дьаарбат (Якутский → Якутский)

дьаарбай диэнтэн дьаһ
туһ. Манна [тиэргэҥҥэ] хаайыылаахтары таһааран биир чаас устата дьаарбаталлар. Н. Якутскай
Кинээс уола эмиэ бэйэтин курдук урдустары, дьаахан уолаттарын, дьаарбата таһаарбыт. М. Доҕордуурап
Аппытын киэҥ өрүс кытылыгар көҥүл дьаарбата ыытан кэбистибит. Н. Заболоцкай

киэптэҥэлээ

киэптэҥэлээ (Якутский → Якутский)

киэптээ диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Лука …… төттөрүтаары хааман киэптэҥэлиир. Амма Аччыгыйа
Муҥхаал бөҕөнү түһэрэн, Кинилэр диэтэх урдустар Киэптэҥэлии сырыттылар. С. Данилов
— Кэһэй, ол иһин маарыттан наһаа киэптэҥэлээбитиҥ. Н. Лугинов

содуомньут

содуомньут (Якутский → Якутский)

аат. Содуомнаах киһи. Дебошир
Суохтар дуо: бэриккэ иирбиттэр, Содуомньут урдустар, бэргэлэр, Арыгы иһэннэр «иирбиттэр», Атын да мэҥ буолбут эргэлэр. Р. Баҕатаайыскай
Оччолорго да дьонусэргэни кэлэппит арыгыһыт, содуомньут аҕыйаҕа суоҕа. «ХС»

сураҕалаа

сураҕалаа (Якутский → Якутский)

сураа диэнтэн төхт
көрүҥ. Урааҥхай урдуһа, мин, Урут кинээс диэни Дэҥҥэ билэрим, Уордаах кулубаны Сураҕалаан истэрим. С. Зверев
Хоруо Баһылай суолга биир кыра оҕону көрсөн, дьонун сураҕалаата. Н. Түгүнүүрэп

тиргиитэс

тиргиитэс (Якутский → Якутский)

тиргиитээ диэнтэн холб. туһ. Марха улууһун арҕаа эҥээригэр олохтоох нэһилиэктэр «аҕа баһылыктара» арахсаннар, «бэйэлэрин» урдустарын саҥа тэринэргэ элбэх сыл устата үҥсэн тиргиитэспиттэрэ. Амма Аччыгыйа
Балачча тиргиитэһэн, хайалара да бырахпат. Аны Быканов урут куустарар. Улдьаа Харалы

дьаахан

дьаахан (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Таҥара дьиэтин кыра дуоһунастаах үлэһитэ, аҕабыыт көмөлөһөөччүтэ. Дьякон (низший духовный сан, помощник священника)
Убайа дьааханынан үлэлии сылдьан чаһы өрөмүөннүүрэ, мэхээнньик идэлээҕэ. Н. Якутскай
[Никифоров кинээс уола] үөрэҕин эмиэ кыайан бүтэрбэтэх. Эмиэ бэйэтин курдук урдустары, дьаахан уолаттарын, дьаарбата таһаарбыт. М. Доҕордуурап
Учууталлара аҕабыыт уола - Василий Михайлович Попов - таҥара дьиэтин дьаахана эбит. «Чолбон»

дьорҕой

дьорҕой (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ өрө баран утары эт, мөккүс. Грубить, дерзить
Мөлтөххө дьорҕойор урдустар - куттастар, Күөх оту тоһуппат сэмэйдэр дьэ хата Кытаанах түгэҥҥэ кимнээҕэр хорсуттар. М. Ефимов
Кини бу ыалга кэлбитин усталаах-туоратыгар тойонугар бу эрэ утары дьорҕойдо. Р. Кулаковскай
«Чэ, барбахтаан ис», - диэн кини дьаамсыкка дьорҕойдо. Л. Толстой (тылб.)
бур. жархай