побуд. от көнньүөр = утешать, успокаивать; поднимать настроение.

побуд. от чуумпур = утихомиривать, успокаивать; оҕолору чуумпурт = успокоить детей.

побуд. от уҕарый = 1) смягчать, успокаивать, унимать; уоххун уҕарыт уйми свой гнев; 2) приостанавливать, прекращать.

1) побуд. от мэнэрий=; 2) успокаивать, утихомиривать; тиис ыарыытын мэнэрит= успокоить зубную боль.

побуд. от намыраа = ослаблять; утихомиривать, успокаивать; кулуһун уотун намырат= уменьшить пламя костра.

побуд. от уоскуй = успокаивать; смягчать; оҕону уоскут = успокоить ребёнка; аты уоскут = а) успокоить лошадь; б) дать лошади передохнуть; ыарыытын уоскут = смягчить боль.

побуд. от наҕылый = 1) успокаивать, утихомиривать; бу аты наҕылытан илдьэ сырыт с этой лошадью обращайся ласково (а то не удержишь); 2) замедлять; задерживать; миигин наҕылытан хойутатта он меня задержал, и (поэтому) я опоздал.

I 1) называть, произносить имя; аатын ааттаа назови его имя; 2) называть, давать имя; именовать; маны туох диэн ааттыыллар ? как это называется?; оҕоҕутун ким диэн ааттаатыгыт ? какое имя вы дали своему ребёнку?, как вы назвали своего ребёнка?; 3) считать кем-л., каким-л.; кинини күүстээх диэн ааттыыллар его считают сильным.
II 1) успокаивать, утешать (напр. ребёнка); 2) см. ааттас = II.

туохт.
1. Акка үүнүн кэтэрт. ☉ Надевать узду, взнуздывать коня
[Маҥан аттарын] Көмүс ыҥыырынан ыҥыырдаабыттар, көмүс үүнүнэн үүннээбиттэр, көмүс суларынан сулардаабыттар. Саха фольк. Сарсын-сарсын сарсыарда Аллаах аппын аҕалыныам, Аарыктааҕай үүннүөҕүм, Чаппарааҕын ууруоҕум. Саха нар. ыр. I
Аппын түргэнник үүннээтим, холунун чиҥэттим уонна, эмиэ итирик дьону ортотунан ааһымаары, эргийэ көтүтэн, ойуурга тэптэрдим. А. Куприн (тылб.)
2. көсп. Туох эмэ күүһүн мөлтөтөн бэйэн илиигэр, хонтуруолгар ыл. ☉ Успокаивать, умерять силу проявления чего-л., брать под контроль
Быһыт быһан үрэхпитин үүннээн Манна гидростанция туттубут. А. Абаҕыыныскай

туохт.
1. Тимир, алтан оҥоһуктары дьэбин сиэбэтин диэн эбэтэр киэргэтэн көмүһүнэн эбэтэр атын металынан бүрүй. ☉ Покрывать тонким слоем золота, олова или другого металла железные или медные изделия, золотить, лудить
Көмүһүнэн дуйдаа. Ууга тимир түргэнник дьэбиннирэр, ол иһин ыстаал оҥоһуктары дьэбин ылбат металларынан дуйдууллар. КДМ Х
2. көсп. Ким эмэ санаатын тугунан эмэ көнньүөрт, саарат. ☉ Утешать, успокаивать кого-л., чем-л., поднимать настроение кому-л.
Аһыыр ас быһынна, таҥараҕа саатар оҕолорум санааларын дуйдуурга кыра астааҕым буоллар. А. Софронов
[Эн] санааҕын ырыанан дуйдуугун. С. Данилов
Дьон санаатын кэнсиэринэн дуйдаан арыый чэпчии тыыммыппыт. «ХС»