Якутские буквы:

Якутский → Якутский

уһуйааччы

уһуй I диэнтэн х-ччы
аата. Успуорт бу дьикти көрүҥэр ыччаты уҕараабат уһуйааччыларынан кэргэннии Тамара уонна Байбал Стасовтар буолаллар. «Кыым»
Кинилэри үлэ араас мындырдарыгар үөрэтээччи, уһуйааччы Татьяна Дмитриевна буолар. КТЫы

уһуй

I
туохт.
1. Кими эмэ туох эмэ үлэ эбэтэр өй-санаа мындырын барытын сатыыр, баһылыыр гына иитэнүөрэтэн таһаар. Обучить чему-л., приобщить, приохотить к чему-л. кого-л.
Баһылай оҕонньор булт бөҕөнү сууһаран, ити удьуор идэтигэр улахан уолун Маппыйы уһуйбута. П. Аввакумов
Дьон үтүө быһыыта үчүгэйгэ уһуйар, дьон мөлтөх быһыыта куһаҕантан тэйитэр. И. Сосин
2. Тугу эмэ сатыырга, туох эмэ үөрүйэххэ үөрэт (хол., кыылы). Приучать кого-л. к чему-л. (напр., животных к выполнению определённых действий), дрессировать
Ханна эрэ суор обургу, номнуо оҕолорун көтүтэн, уһуйан хооҕургуур. Болот Боотур
Уҥуоргу куулаҕа оҕолорун уһуйан, ийэ суор үрүт-үөһэ кыламмахтыыр. В. Титов
ср. др.-тюрк. йушыл ‘приобрести навыки, наловчиться’
II
туохт. Кыратык хайа бар, хайдаары гыммыт суоллан. Дать трещину, иметь трещину
Алтан суунар иһит анныгар биир да сиринэн уһуйбатах лаахтаах ыраас таас турар. Эрилик Эристиин
Саа маһа уһуйдаҕына, чараас туоһунан эрийэн хам туттараллара. НБФ МУу СОБ. [Сулугас:] Хата, туурата барбыт, пахай, манан төрүт да уһуйан сылдьар эбит дии. «Чолбон»
ср. тюрк. осул ‘растрескиваться’

уһуй-үөрэт

туохт. Ким эмэ дьоҕурун сайыннар, оннук кыаҕы биэр, оннук иит, такай. Развивать чьи-л. способности, создавать для этого условия, учить, просвещать кого-л.
Олохтоох сахалары кытта ол үүнээйилэрин эккэ, үрүҥ аска тиийэ атастаһан, сахалары үүнээйини дэлэччи үүннэрэргэ уһуйаллара-үөрэтэллэрэ. ФГЕ СТС

Якутский → Русский

уһуй=

учить, обучать, приобщать, приохотить кого-л. к чему-л.; натаскивать; булка уһуй = обучить кого-л. охотничьему ремеслу.

Якутский → Английский

уһуй=

v. to teach, train, habituate to


Еще переводы:

дрессировщик

дрессировщик (Русский → Якутский)

м. үөрэаээччи, уһуйааччы.

master

master (Английский → Якутский)

уус, уһуйааччы, маастар

үөрэтээччи

үөрэтээччи (Якутский → Якутский)

аат. Кими эмэ туохха эмэ үөрэтэр киһи, уһуйааччы. Тот, кто учит кого-л., учитель, наставник, воспитатель
П.А. Ойуунускай саха литературнай ыччатын дьиҥнээх үөрэтээччитэ этэ. ТГС ЫА
Үөрэммэккэ сылдьан онон дьэ Үөрэтээччи буола охсон хаалтым. С. Данилов
Оҕолору толкуйдата, туохха барытыгар бэйэлэрин өйдөрүнэн тиийэллэрин сатаан ситиһэр киһи, дьэ, ол кырдьык дьиҥнээх үөрэтээччи. «ХС»

сүбэһит-амаһыт

сүбэһит-амаһыт (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эмэ сүбэлээн биэрэр, үөрэтэр-такайар киһи. Советчик
Өлөөнө эмээхсин, ынах ыы сылдьан дэҥнэммитигэр бөһүөлэк ыала бары эмчит-томчут, сүбэһит-амаһыт буолбуттара. Н. Якутскай
Итиэннэ дьэ миигин, баҕар, Эдэрдэр хааһахха хаайдыннар, Ама, куһаҕан буоллаҕай Сүбэһит-амаһыт ааттанар. Баал Хабырыыс
Луохтуур этэринэн, сүбэһитинэн-амаһытынан, үөрэтээччинэн-уһуйааччынан кини буолбакка, биһиги буолуохтаахпыт. М. Доҕордуурап

учуутал

учуутал (Якутский → Якутский)

аат.
1. Үөрэх тэрилтэтигэр оҕону үөрэтэр идэлээх киһи, педагог. Учитель (учительница), педагог, преподаватель
Начаалынай кылаас учууталларыгар тиийэ Лоҥкуудаҕа көһөн кэлэн, тутуу үлэтигэр субуотунньук оҥортоотулар. М. Доҕордуурап
Мин урут билсибэтэх саҥа дьонум, араас идэлээхтэр — учууталлар, огурунуомнар, быраастар, устудьуоннар кытта бааллар. А. Бэрияк
Августина Николаевнаны үлэ, уруһуй, черчение учууталынан оскуолаҕа ыҥыран ыллылар. ПНИ АДХ
2. көсп. Кими эмэ туохха эмэ сирдээччи киһи, уһуйааччы, сирдьит. Глава учения, учитель, вождь
Улуу учуутал Ульянов-Ленин аатыгар Урааҥхай саха ырыаһытыттан Уруй-айхал буоллун! С. Зверев
Оо, улуу бөлүһүөк, ытыктабыллаах учууталым, тоҕо биир наадалаах тылы эппэккин? П. Ойуунускай
А.С. Пушкины нуучча классическай литературатын төрүттээччинэн, сэбиэскэй литература учууталынан ааҕаллар. В. Алданскай
Учууталлар учууталлара калька. — үгүс көлүөнэ ыччаты иитэн-үөрэтэн таһаарбыт, үөрэх эйгэтигэр өр сылларга үлэлээбит, ытыктанар-убаастанар учуутал. Учитель учителей
Кини туһунан «сырдык төбө», «учууталлар учууталлара» диэн кэпсэтэллэрин истэрим. И. Семёнов

уһуйтар=

уһуйтар= (Якутский → Русский)

побуд. от уһуй=.

надтреснуть

надтреснуть (Русский → Якутский)

сов. уһуй, дэлби бар.

совратить

совратить (Русский → Якутский)

сов. кого буорту гын, иирт, куһаҕаҥҥа уһуй.

уһуйуу

уһуйуу (Якутский → Русский)

и. д. от уһуй = учение, обучение чему-л., приобщение к чему-л.

уһуйулун=

уһуйулун= (Якутский → Русский)

страд. от уһуй = быть обученным, приобщённым, обучаться чему-л.; бултуурга уһуйулун = быть обученным охоте.