аат. Кими эмэ туохха эмэ үөрэтэр киһи, уһуйааччы. ☉ Тот, кто учит кого-л., учитель, наставник, воспитатель
П.А. Ойуунускай саха литературнай ыччатын дьиҥнээх үөрэтээччитэ этэ. ТГС ЫА
Үөрэммэккэ сылдьан онон дьэ Үөрэтээччи буола охсон хаалтым. С. Данилов
Оҕолору толкуйдата, туохха барытыгар бэйэлэрин өйдөрүнэн тиийэллэрин сатаан ситиһэр киһи, дьэ, ол кырдьык дьиҥнээх үөрэтээччи. «ХС»

туохт. Ким эмэ дьоҕурун сайыннар, оннук кыаҕы биэр, оннук иит, такай. ☉ Развивать чьи-л. способности, создавать для этого условия, учить, просвещать кого-л.
Олохтоох сахалары кытта ол үүнээйилэрин эккэ, үрүҥ аска тиийэ атастаһан, сахалары үүнээйини дэлэччи үүннэрэргэ уһуйаллара-үөрэтэллэрэ. ФГЕ СТС

туохт.
1. Кими эмэ тугу эрэ билэргэ, сатыырга уһуй. ☉ Передавать кому-л. какие-л. знания, навыки, учить, обучать
Эһэтэ Болугур оҕонньор сиэнин уол оҕолуу, эр киһилии булка үөрэппитэ. Н. Якутскай
Эн [хаҥкыны] сатаабат буоллаххына, мин үөрэтиэхпин син. Н. Лугинов
Мин Иван Николаевич диэммин, учууталбын, эһигини оскуолаҕа үөрэтэ кэллим. Н. Якутскай
Киһи өйүгэр түһэрдик, астыктык уонна бэйэтэ көтөҕүллэн үөрэтэрэ. Суорун Омоллоон
2. Тугу эмэ үчүгэйдик билээри, өйдөөн хаалаары анаан дьарыктан. ☉ Усваивать, запоминать, изучать
Онно олорон пограничнай сулууспа устаабын үөрэтэн тахсыбытым. Н. Якутскай
Оҕолоро остуолга утарыта олорон, дьылыйан уруоктарын үөрэтэллэр. Н. Габышев
Биһиги ити күнү быһа хаартаны үөрэттибит. Ф. Софронов
«Толкуйдуоҕум, уопуттары ааҕыам, быраабыланы үөрэтиэм», — диэтэ Таня. М. Доҕордуурап
3. Туох эмэ ис дьиҥин билээри чинчий, ырыт. ☉ Глубоко изучать, исследовать что-л. Саха тылын дьиҥнээхтик баһылаата, саха фольклорун, этнографиятын, историятын үөрэтэр, чинчийэр. Л. Попов
Хас биирдии саҥа докумуону, туоһу көрдөрүүтүн силиэдэбэтэл хайаан даҕаны чинчийэн, үөрэтэн көрүөхтээх. М. Попов
Кини дьүкээбил уотун үөрэтэр лабораторияны салайара. В. Яковлев
♦ Үөрэтэн биэр — өйдөөн хааларын курдук кэһэтэн биэр. ☉ Проучить, наказать для острастки кого-л.
Ийэтэ ыйытыыта суох ылар да, хаһаанар да сатамматын, оннук киһини үчүгэй аҕайдык иэнин хастаан, үөрэтэн биэрэр наадатын …… өйдөтөр. Н. Заболоцкай
Тойон дьаамсыгын онно үөрэтэ түһэн биэртэ — аны киһини мээнэ бадарааҥҥа киллэрэн тэбистэрбэт буол диэн. «ХС»

туохт. Санааҕын ууран, кыһаллан туран кими эмэ туохха эмэ үөрэт, тугу эмэ өйдөтө сатаа. ☉ Усердно, заботливо учить кого-л. умуразуму
Бытырыыс курдук сиэннэригэр, оҕолоругар олох эридьиэһин үөрэтэ-такайа сылдьар үтүө үгэстээх киһи. Хомус Уйбаан
Оҕонньор үөрэтэр-такайар икки ардынан этэ-этэ, Дабыыты саннын таптайбахтаата. «ХС»
Бэл, бу кыракый Мишигин тымныйыа, ыалдьыа диэн кэрэйбэккэ, үөрэтэ-такайа таарыйа бэйэтин кытта илдьэ сылдьар. «Чолбон»

1) учить, обучать; булка үөрэт = приучать к охоте; 2) учить, изучать; уруогу үөрэт = учить уроки; омук тылын үөрэт = изучать иностранный язык; уус идэтигэр үөрэт = обучить кузнечному ремеслу; 3) изучать, исследовать; былыргы суруктары үөрэт = изучать древние письмена.