и. д. от уһугун = прям., перен. пробуждение; уһун ууттан уһуктуу пробуждение от долгого сна; өй-санаа уһук-туута пробуждение сознания.

1) заострять; тоһоҕону уһуктаа = заострить кол; 2) перен. разг. вооружать каким-л. остроконечным предметом.

I
уһугун диэнтэн хай
аата. Уһуктуу... Бөтүүгүм ыллаата, Саҥа ыал таһыгар, аллара, Ол саха холкуостаах дьахтара Сарсыарда ынаҕын сайдаата. Дьуон Дьаҥылы
Мин оҕо, эдэр сааһым, үлэлээбит-хамсаабыт күөгэйэр күнүм барыта итинник кэрэ кэм, кэрэ хартыына, уһуктуу, үөрүү аргыстаах курдук. С. Васильев
Чыычаахтар айылҕа улук уутуттан уһуктуутун уруйдуур, сайын кэлэр үрдүк үөрүүтүн хоһуйар ырыалара үчүгэйкээнин. С. Никифоров
♦ Өй-санаа уһуктуута — урут өйдөөбөккүн чопчу өйдөөһүн, өй-санаа өттүнэн лаппа сайдыы. ☉ Пробуждение (о сознании), прозрение
Ити түмүгэр кини иннигэр үөрэх алыптаах күүһэ арыллыбыта, ол, биллэн турар, кини өйө-санаата уһуктуутугар улахан суолталаммыта. Эрилик Эристиин
Сорох ырыаларга баттаммыт-үктэммит үлэһит норуот кылаассабай өйө-санаата уһуктуута, баайы-батталы утары туруута быһаччы этиллэрэ. ССЛИО
Баай-тойот батталын утары үлэһит дьон өйө-санаата уһуктуута норуот тылынан айымньытыгар өтөн киирбитэ мунааҕа суох. «Чолбон»
II
сыһ. Уһуктаах буолар гына (хол., суор, кыс). ☉ Так, чтобы образовался острый угол (напр., тесать, строгать что-л.)
Мин салаалаах тоҥ мутугу тоһутан, уһуктуу кыстым. Т. Сметанин
Остуолбалар төбөлөрүн дуобат курдук уһуктуу суораллара. СНЕ ӨОДь
Талах суох түбэлтэтигэр сымнаҕас бэс маһы буруустуу тыырдаран баран харандаастыы, уһуктуу кыстара үөрэтиллиэхтээх. АЭ ТЫС

туохт. Тугу эмэ уһуктаах оҥор. ☉ Заострять что-л. Кини суумкатыттан харандаас уһуктуур быһаҕын ылан, талаҕы төрдүнэн быста. А. Фёдоров
Хаппыт маһы уһуктаан, балыгы атаралаан эмиэ аһаата. И. Данилов
Үс муннук килиин курдук эмиэ төбөлүүр, тимири кырыытынан сытыы уһуктаан туһанар. ПАЕ ЭАБ
◊ Уһуктаан киир — уһуктаах курдук быһыылан, оннук көһүн (хол., тыаны этэргэ). ☉ Иметь мысообразный, остроконечный вид (напр., о лесе)
Уҥуоргу күөх иирэ уһуктаан киирэн, лаглайан көстөр. Дьүөгэ Ааныстыырап

туохт. Сытыы уһуктаа, биилээх-кылааннаах оҥор. ☉ Оттачивать, заострять
Оҕонньор уһуктаан-кылааннаан хотуур бэрдин таптайар идэлээҕэ. Күрүлгэн