Якутские буквы:

Якутский → Русский

хаахынай

1) молодь окуня; 2) окунь; мелкий окунь.

Якутский → Якутский

хаахынай

аат., түөлбэ. Алыһар кырата, бытархайа. ☉ Молодь окуня, мелкий окунь
Үс хаахынайы, биир алыһары араарда уонна адьас илимин өрөһөтүгэр хатыылаах систээх улахан балыгы көрөн соһуйда. Н. Лугинов
Оҕонньоттор күстэх, хаахынай, кыһыл харах, бэл, сордоҥ уонна тэҥили курдук балыктары сыыс балык диэн ааттыыллар. «Чолбон»
Хаахынай сиэмэх, адьырҕа буоларын быһыытынан, туспа тутуохха наада. ДьХ

Якутский → Английский

хаахынай, хааха

n. small perch (fish)

Еще переводы:

ерш

ерш (Русский → Якутский)

сущ
таас бас, хаахынай

сип

сип (Якутский → Якутский)

I
аат., түөлбэ. Күөгү. ☉ Удочка
Ол кэмҥэ күөгүгэ (атын оройуоннарга сип диэн ааттыыллар) [күстэх] элбэхтик хабааччы. «ХС»
Хаахынай түһэр уу түгэҕэр Уһун күн дууһам тулуппат: Хаахынай сиппин хаппат! А. Барто (тылб.)
ср. тюрк. йип, кирг. жип ‘нить, нитка’
II
тыаһы үт. т. Тиис быыһынан чэпчэкитик «си» диэн иһиирэн таһаарар тыас. ☉ Подражание лёгкому свистящему звуку «си», произносимому путём выдувания воздуха между зубами.

хатыы

хатыы (Якутский → Русский)

I 1) шип; шипы; дөлүһүөн хатыыта шипы шиповника; 2) заноза; (илиибэр ) ха-тыыны киллэрдим я занозил палец; 3) иглы (напр. у ерша, окуня); хаахынай хатыыта хребтовые иглы ерша; 4) маленький гвоздик; мелкие гвозди; 5) неровность, шероховатость; муоста хатыыта шероховатости пола.
II 1. и. д. от хат =; 2. кручёный; хатыы быа кручёная верёвка; хатыы сап ссученная нитка.

быдьар

быдьар (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Киһи сиргэниэн курдук куһаҕан, сидьиҥ. ☉ Скверный, мерзкий, отвратительный
    Бостуой Быдьар тылы былаабыт, Ыстырыыс тылы ыллаабыт, Куһаҕан тылы холбообут диэн, Сиргэнэн кэлэйиэххит. А. Софронов
    «Быдьар да кэмэлдьилээх киһигин, Борис, эн!» — Сергей тахсан иһэн силлээбитэ. В. Яковлев
    [Фашистскай Германия] Хара дьайдаах харса-хаан, Быдьар быһыы, бардам майгы Иитиллибит сирэ бу баар, — Кыыл арҕаҕа, кыраммыт дойду. Л. Попов
  2. аат суолт. Сидьиҥ быһыы, үөхсүү тылынан саҥарыы, үөхсүү. ☉ Мерзость, скверность; сквернословие
    Бу маннык сидьиҥнии, фашистыы Кытыастар хаанынан сууммуту, Кытарар уотунан тыыммыты Дьуккуччу харахтыы илигим, Дьулайдым, быдьартан сиргэнним. С. Васильев
    Хара сааныыны, үөхсүү тыл быдьарын Маҥнай бу алааска иһиттилэр. Таллан Бүрэ
    Саҥаһым бу саҥата хатанын, бу тыла быдьарын. Г. Колесов
    ◊ Быдьар балык — бэйэтэ, чылбыгыр эрээри саллаҕар бастаах, хатыылаах тириилээх, лапчааннарын хатыылара туора сырдык-хара дьураалардаах өрүс балыга. ☉ Широколобка (рыба)
    Бэл билигин ким да балыгынан аахпат балыктарын, кыра диэн ааттанааччыны: ынайбыт истээх ырыган лаханы (быдьар балыгы) итиэннэ муора хаахынайын кытта туттараллара. В. Санги (тылб.). Тэҥн. лаха, лааха, лаха балык.
харахтаа

харахтаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кими эмэ көрөр оҥор. ☉ Возвращать кому-л. зрение
«Тоойуом, Миичикэ хараҕа ыалдьан сабылынна. Эмп гыныах этэ, манна ииктээ эрэ» — диир. Аккаастаһабын да, ол убаҕас убайбын Миичикэни харахтыах тустаах үһү. Р. Кулаковскай
Бити итэҕэйэр эмээхситтэр Катяны кини доҕор кыыһа Галина «харахтаабыт» диэн быһаарбыттар. СД ТАББИ
2. Хараххынан көр, кимниин эмэ көрүс. ☉ Видеть, встречать кого-л., сталкиваться с кем-л.
Аата, эйигин харахтыыр, эн саҥаҕын истэр күннээх эбиппин ээ. Н. Неустроев
[Киис Бэргэн:] Мин хааны харахтаатахпына мэйиим туймаарыйар. И. Гоголев
Күөл үрдүгэр, үрдүк тиит чыпчаалыгар ханнык эрэ урут харахтаабатах көтөрүм түһэн олорор. Хомус Уйбаан
3. Муҥха кынатын хараҕынан тахсан иһэн иҥин (балык туһунан этэргэ). ☉ Попадаться в ячеях крыльев невода (о рыбе)
Күндүөбэй муҥха кынатыгар харахтаабыт. Н. Габышев
Мантан чугас, өрүс төбүлэҕэр, икки илими бырахпытым, баран көрбөппүт ээ, баҕар биир эмэ хаахынай харахтаабыта буолаарай? Е. Неймохов