Якутские буквы:

Якутский → Русский

хайҕас=

совм.-взаимн. от хайҕаа =.

Якутский → Якутский

хайҕас

хайҕаа диэнтэн холб. туһ. [Уолаттар] сыстыһа олорон остуоруйалаһаллар, сэһэргэһэллэр, ийэлэрин-аҕаларын бэртэрин хайҕаһаллар. Амма Аччыгыйа
Күлэн-оонньоон, айдаарсан, Сэмэлэһэн, хайҕаһан, Күүстээх дьаныар үөрэхтиин Күрэстэспит күннэрбит — Умнуллубат онус кылаас, Чэгиэн-чэбдик эдэр саас. В. Гольдеров
[Семён уонна Софрон Даниловтар] бэйэлэрин айымньыларын хаһан да уу иһэ-иһэ хайҕаһа олорбот дьон. ЭСЭ

Еще переводы:

хайҕаһыы

хайҕаһыы (Якутский → Якутский)

хайҕас диэнтэн хай
аата. Иһиллэспэккэ сэһэргэһии, Олоҕо суох добдуйуу, Харса суох хайҕаһыы, Халыан соҕустук саҥарсыы. А. Софронов
Урут, көр, Егор Ниловичтыын наар хардарыта хайҕаһыы, биһирэһии бөҕө этэ. Оттон билигин? Н. Лугинов

сэмэлэс

сэмэлэс (Якутский → Якутский)

сэмэлээ диэнтэн холб. туһ. Отчуттар уһуктан, ардах түспүтүн көрөннөр, бугулламмакка хаалбыт отторун аһыйан айдаарыстылар, бэйэ-бэйэлэрин сэмэлэстилэр. «ХС»
Күлэн-оонньоон, айдаарсан, Сэмэлэһэн, хайҕаһан, Күүстээх дьаныар үөрэхтиин Күрэхтэспит күннэрбит — Умнуллубат онус кылаас. Чэчир-чэбдик эдэр саас. Чэчир-68
Бу кэпсэтиини Альдимирдаах истэн баран, бэйэ-бэйэлэрин сэмэлэспиттэрэ. П. Ламутскай (тылб.)

саарбах

саарбах (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Чахчыта биллибэт, киһи ылына саныырыгар ситэ олоҕо суох, мунаах. ☉ Недостоверный, сомнительный. Саарбах түөрүйэ. Саарбах сыыппаралар. Саарбах кэпсээн
    □ Бу Айдар эмиэ саарбах идиэйэлэринэн киһини булкуйда. Н. Лугинов
    Саарбах түмүктээх сүөһүлэри иккистээн чинчийии түмүгэ биллиэр диэри туспа туталлар. ПСВ СРЫСБ
    Бу ходуһаны …… быйыл да оттууллара биллибэт, саарбах. «ХС»
  3. Туохха эмэ туһанарга толору сөбө суох. ☉ Ненадёжный, легко выходящий из строя (о вещи). Саарбах прибор
    □ Киһини үөрэҕинэн көрөн сөбүлүүр буоллаҕына, бэйэтэ саарбаҕар тахсар. Р. Баҕатаайыскай
    Оо, матасыыкыл айанныыра саарбах буолбут сирэ эбит эбээт. П. Егоров
    Тиэхиньикэ баар. Ол гынан баран үлэлэтэр дьоннорбут саарбахтар. В. Протодьяконов
  4. Эрэлэ суох өйдөөх-санаалаах, утары санаалаах. ☉ Ненадёжный, не внушающий доверия (о человеке). Саарбах үлэһит
    □ Кинилэр эһиги улахан оҕускутун кыайан төлүүллэрэ саарбах. Амма Аччыгыйа
    [Афанасий] оробуочайдар усулуобуйаларын тупсарар иһин үҥсэр-харсар. Полиция, кинини саарбах өйдөөх-санаалаах киһинэн ааҕан, олохтоох былаастарга донуос түһэрэр. П. Филиппов
    △ кэпс. Киһи итэҕэйэригэр сөбө суох, халбархай майгылаах, албын. ☉ Нечестный, непорядочный
    Ардыгар дьон саарбах эбиттэр: Доҕоруҥ бэл мүччү харбатар. Р. Баҕатаайыскай
    Бэйэм да саарбах киһибин! Урут, көр, Егор Кимовичтыын наар хардарыта хайҕаһыы, биһирэһии бөҕө этэ. Оттон билигин? Н. Лугинов
  5. кэпс. Киһи биһирээбэт, мөлтөх, куһаҕан. ☉ Не вызывающий симпатии, дурной, сомнительный
    Бэйэҥ санаан көр, куруук борогууллуугун, Хряк курдук саарбах дьоннордуун эҥээрдэһэҕин. И. Гоголев
    Онтон-мантан иһиттэххэ, Игорь Иванович уруккуттан ханна да баппатах, саарбах репутациялаах курдук үһү ээ. Н. Лугинов
    «Оо, саарбах саһааннаах киһи эбит. Ачаа саһаана», — дэстилэр. Суорун Омоллоон
  6. аат суолт., кэпс. Күһүн эбэтэр саас дьыл уларыйар икки саары икки ардынан кэмэ (үксүн сыһ. түһүк ф-гар сыһ. суолталанан тут-лар). ☉ Время осенней или весенней неустойчивости, изменчивости погоды (употр. обычно в дат. п. с наречной функцией)
    Доропуун сыл аайы сайын саарбахха оттунар инчэҕэй маһын кунанынан тиэйэр үгэстээх. Сэмээр Баһылай
    Семён Петрович, бу тымныыга, бу саарбах саҕана тоҕо бу маннык чараастык, догдоко куурканан сылдьаҕын?! СДТА
  7. сыһ. суолт., кэпс. Киһи сатаан эппэтин курдук, олус, наһаа. ☉ Невероятно (напр., красивый, уродливый). Саарбах үчүгэй. Саарбах куһаҕан
    ♦ Сир саарбах көр сир II
    Арай Супту Түһэр диэн сир саарбах, харсахабыра суох, киһиргэс киһини сити дьону кытта барыс диэбитэ. В. Титов
    Биһиги бөһүөлэктэн ыраах, сүүрбэ биэс көстөөх сиргэ олорон үлэлиибит. Манныкка сир саарбах, киһи тугу да оҥорор кыаҕа суох. «Кыым»
    ср. монг. саармаг ‘что-л. неопределённое, сомнительное; неопределённый, сомнительный’