небрежный, неаккуратный, халатный || небрежность, неаккуратность, халатность; дьалаҕай үлэ небрежная работа; дьалаҕай киһи неаккуратный человек; кини дьалаҕайыттан бириэмэни сүтэрдибит по его халатности мы потеряли время; ср. дьалах .

ж. 1. (беззаботность) кыһалҕата суох быһыы, кыһалҕата суох буолуу; 2. (халатность) ээл-дээл буолуу, кыһамньыта суох буолуу.

аат. Туохха эмэ дьалаҕай, көтүмэх, ээл-дээл сыһыан. ☉ Халатность
Дьиэ-уот тутуута кыайан барбат сиригэр, араас халаатынастан, көрбөттөн-истибэттэн …… тутуулар умайан хаалан, улахан ночооту таһааралларын итиннэ холобурунан аҕалыахха сөп. С. Руфов
Үгүс оройуоннарга үлэҕэ халаатынастан сүүһүнэн тыһыынча солкуобай суумалаах эбийиэктэр күдэриккэ көтөллөр. ФП МХ

1. даҕ. Толорор үлэтигэр кыһанан үчүгэйдик болҕойбот, эппиэтэ суох сыһыаннаах. ☉ Относящийся к своей работе, обязанностям без должного внимания, небрежный
   Дьалаҕай соҕус киһи эт эттээбит буоллаҕына бэлиэ, эт элбэхтик бытарыйара. И. Никифоров
   Сидоров, эн бырабылыанньа бэрэссэдээтэлэ буолан олороҥҥун үлэҕэр дьалаҕай сыһыаннаһыыны таһаарбыккын. М. Попов
   Кинилэр уурааҕы суруйууларыгар дьалаҕай быһыы үгүстүк биллэн ааһар. «ХС»
2. аат суолт. Көтүмэх, болҕомтото суох быһыы, ээл-дээл сыһыан. ☉ Небрежность, неаккуратность, халатность
   Дьааһыйыма, дьалаҕай буолуоҥ (өс ном.). Биир сылгыһыт сүрэҕэ суоҕуттан уонна дьалаҕайыттан «Кииллидэй» холкуос быйыл сылгы иитиитин былаанын кыайан толорботоҕо. Д. Таас
   Кини дьалаҕайа биһигини хас да төгүл алдьархайга тириэртэ. Эрилик Эристиин

1) рождаться, порождаться чём-л.; происходить из-за чего-л.; бу барыта дьалаҕай быһыыттан үөскүүр всё это порождается халатностью; 2) плодиться, размножаться, разводиться; манна кутуйах үөскээбит здесь развелись мыши; 3) происходить от кого-л., откуда-л., быть родом откуда-л.; вырастать где-л.; биир өбүгэттэн үөскээбиттэр они произошли от одного предка; кыыс куоракка үөскээбит девушка выросла в городе; киһи да бөҕө үөскүүр эбит! ну и уродился же человек! (говорится в сердцах, с досадой).