1. халбарый диэнтэн хай. аата. Механика эттиктэр халбарыйыыларын үөрэтэр. ДИМ
   Ийэ дойдуну таҥнаран биэрии (бирисээгэни кэһии, өстөөх өттүгэр халбарыйыы) саамай ыар буруй быһыытынан сокуон кытаанаҕынан сууттаныллар. СГПТ
2. успуорт. Тустуу, хапсаҕай албаһа: сылбырҕатык аһаран, сыҕарыйан биэрии. ☉ Приём борьбы: уворачивание, уклонение, ускользание
   [Тусталларыгар] уолаттар бааһынайдааһын, халбарыйыы курдук албастары сыысхала суох оҥорорго кыһаналлара. НЕ ТАО. [Хапсаҕайга] араас албас оҥоһуллар: өрө көтөҕүү, тобуктатыы, илиинэн уҥа-хаҥас олуйуулар, …… халбарыйыы уо. д. а. «Кыым»
   Сахалар сүрүн ньымаларбыт — атаҕынан үлэлээһин, халбарыйыы туттуллуута билиҥҥи тустууга бэрт сэдэх. «Кыым»

туохт.
1. Оннугуттан хамсаа, сыҕарый, тэйэн биэр. ☉ Отодвинуться, посторониться, переместиться
Киһитэ кини түргэтээбитин билбэтэх быһыынан сүүрэн сэгэйэн кэлэн, кэтиллэ түһэн истэҕинэ, туора халбарыйан биэрдэ. Амма Аччыгыйа
Нохоо, хайа үлүгэр сабардаан түһэҥҥин, ыл, халбарый эрэ. И. Федосеев
Дабыыт уолуттан салҕан, оҕонньор Микиитэҕэ халбарыйар. «ХС»
2. көсп. Атыҥҥа көс, атынынан солбулун, уларый. ☉ Перейти от одного к другому, сместиться, переместиться
Сарсыарда бэрт эрдэ, кыһыҥҥы хараҥа түүн халбарыйа илигинэ, бары уһуктан турбуппут. Д. Таас
Чэ буоллун, аны атын помещикпытыгар халбарыйыаҕыҥ. И. Тургенев (тылб.)
♦ Уллуҥах усталааҕынан (устатынан) уларый, хаптаһын быыстааҕынан халбарый көр уллуҥах
«Ол эбэ хотун хаптаһын быыстааҕынан халбарыйдын, уллуҥах устата уларыйдын», — диэн алҕаата. Эрилик Эристиин
Харыс <да> халбарыйбакка көр харыс II. Кини хоту муустаах байҕал эҥээриттэн харыс халбарыйбакка, кырдьан буорайан, бу орто дойдуттан баран эрэр. И. Федосеев
Оскуолаҕа бүгүҥҥү турукпут оччотооҕу кэмтэн харыс да халбарыйбатаҕа сүрдээх сүөргү. «ХС»
Өстөөх оборуонатын инники кирбииттэн харыс да сири халбарыйбатах. «ХС»

сходить с места, отодвигаться; сторониться; уҥа диэки халбарый= сдвинуться вправо; мэһэйдээмэ , халбарый не мешай, посторонись.