сыстар диэнтэн хай
аата. Субурҕаҕа бурдук хатта да, үс хамбаайын сыстарыыны саҕалыыллар. ПНП ТКҮүҮ

дьүһ. туохт. Бүтүн бэйэҕинэн биир тэҥ субуллук дьигиһийэ хамсаа, титирэстээ. ☉ Всем корпусом сотрясаться, содрогаться в движении (напр., о комбайне)
Баараҕай хамбаайыннар хааман сиксилдьийиэхтэрэ. «ХС»

суортаа диэнтэн атын
туһ. Хортуоппуй сиэмэтэ барыта буккуллан иккиһин суортанна. «Кыым»
Хамбаайын бурдуга хаста да суортанар уонна аналлаах сиргэ куурдуллар. ЭБТ

арылын диэнтэн б
тэҥ көстүү. Сэпсийбит үрүҥ бытыга дьиибэтик арыллаҥнаан, оҕонньор уол иннигэр олоро түспүтэ. А. Сыромятникова
Өлүөнэ хочото, кыһыл көмүс муора буолан, Оруос долгунунан тыаһыыр, арыллаҥныыр, Манна бэйэтэ хаамар модун хамбаайын Холкуостаах айбыт үүнүүтүн хомуйталыыр. Л. Попов

туохт. Кимиэхэ эмэ көлөтө биэр, кими эмэ көлөлөөх гын. ☉ Давать кому-л. рабочий скот, подводу, обеспечивать кого-л. рабочим скотом, подводой
Киһигин көлөлөөн ыыт. — Хоппот сиэрпэ оннугар Хамбаайын көлөлөөбүт, Мас сухабыт оннугар Массыынаны сүүрдүбүт. П. Тулааһынап

күн диэнтэн нор. поэз. Самаан сайын сардаҥалаах күннэригэ, Сайа көтөн кэлиитигэр, …… Холкуоһугум хонуутугар Хомуурдарбыт үлэтигэр Тыраахтар бөҕө тырылаата, Хамбаайын бөҕө харылаата. Саха нар. ыр. Хараҥабыт халбарыйда, Халлааныкпыт сырдаата, …… Ыйдааныкпыт ыраатта, Ымыы чыычаах ыллаата, Күннэрикпит күөрэйдэ, Күөрэгэйбит көрүлээтэ. Суорун Омоллоон

көр тигинэт
Үс көс сири өр гыныахпыт дуо, түргэн үлүгэрдик тиҥинэтэн холкуоска тиийдибит. И. Федосеев
Миичэкэ үүнэн турар бурдуктаах буолак иһигэр хамбаайыны тиҥинэтэн киллэрдэ. В. Протодьяконов
Сотору таба үүрбүт дьон бу тиҥинэтэн кэллилэр. «ХС»

[бу + сайыҥҥы] даҕ. Быйыл сайын буолбут, бу ааспыт сайын буолбут. ☉ Случившийся прошедшим, минувшим летом
Быһайыҥҥы ыстараабы төлөөбүтүм буолбат дуо? Күндэ
Мин тойонум Хабырыылайап суруксут быһайыҥҥы сылга Бөтүрүөп тоҕус хонук иннинэ куораттан тахсыбыта. Саха фольк. Эһиги хамбаайыҥҥыт миэхэ быһайыҥҥы түүлээбит эһэ тириитин саҕа наада ини. Н. Габышев

1. киэптээ 1 диэнтэн хай. аата. Хас биирдии булчут тириини сүлүү, сыатын ыраастааһын, киэптээһин уонна хатарыы ымпыктарын-чымпыктарын …… баһылыах тустаах. ТСКБ
2. Туох эмэ (хол., үлэ) ыарахана, элбэх күүһү-күдэҕи эрэйэрэ. ☉ Тяжесть, избыточная нагрузка (напр., работы)
   Үлэлэрэ ыарахана, киэптээһинэ бэрт буолан, күүстэрэ-кыахтара наһаа быһынна. Г. Колесов
   Биирдии хамбаайыҥҥа түбэһэр үлэ соччо киэптээһинэ суох. «Кыым»

аат. Токур быһыылаах, ис өттүнэн сытыы тиистэрдээх, бурдугу, оту төрдүттэн быһарга аналлаах туттар сэп. ☉ Серп
Мас суханы Тыраахтар туоратта, Токур сиэрпэни Хамбаайын кыйдаата. Саха нар. ыр. III
Биирдиилээн ыаллар Бурдугу сиэрпэнэн турдурҕаччы быһалларын көрөр буоларым. Г. Колесов
Ийэбит сиэрпэнэн кучуну быһа-быһа, чөмөхтүү быраҕар. И. Федосеев