образн. идти, подняв голову, слегка прогнувшись.

см. умсаах .

I
дьүһ. туохт.
1. Төбөҕүн хантатан, кэдэччи тутун. ☉ Идти, ходить, слегка откинув назад голову, выгнув спину, выпятив грудь
[Сөдүөччүйэ:] Кырдьык, Хаппытыан кинээс Хайҕаллаах кыыһа буолан Ханайан сылдьарым саҕана [Манчаары Баһылайы] Таптыам эрэ диэбэтэҕим. А. Софронов
Ханайа хааман тахсан Атааннаах аан ийэбин Алтан тиэрбэс уубунан Алаҕалдьыччы көрбүтүм. С. Зверев
[Кэтириис:] Хат буолан ханайан хаалан Хардыыгын хаайарбар тиийдим. П. Тобуруокап
2. Үрдүккүнэн атыттартан үрдээн, чорбойон көһүн (хол., хайаны этэргэ). ☉ Выделяться высотой, возвышаться (напр., о горе)
Айаннаан иһэҕин эн ыраах — Хабарҕа былыттар кэккэлээн, Хайыһар кэриэтэ күөх халлаан Ол хаардаах хайабыт кэнниттэн Ханайан тахсыбыт сириттэн. П. Тобуруокап
Чынаара хайатын ханайар арҕаһыттан эриэннэммит кыһыл саадьаҕай бэрэбинэлэр …… таҥнары сырсан дьулугураһаллар. М. Доҕордуурап. Буот-тиэ! Ханайар Буор ыналы хайалар. А. Бурцев
♦ <Ханайар> хаба ортото — <хабыллар (хабайар)> хаба ортото диэн курдук (көр хаба II)
[Кыыл суола] хочону ханайар хаба ортотунан субуллан иһэн, эмискэччи сүтэн хаалла. Л. Попов
Нээстээр оҕонньор үһүс Дьохсоҕон нэһилиэгин ханайар хаба ортотугар олохсуйан олорор. Бэс Дьарааһын
Үс хайыһардаах киһи күөлү ханайар хаба ортотунан тус соҕуруу диэки түһэ турбуттара. ССХУо
ср. халх. ханай ‘иметь важный вид’
II
умсаах диэн курдук
Ханай диэн [көтөр] дьүһүн хоһуйан ааттааһын диир Э.К. Пекарскай. Багдарыын Сүлбэ
Атыыр ханай саҥата тардырҕаан олорор. С. Маисов
Ханайа ханна да барбыта биллибэккэ умсан хаалла. АаНА СТОТ