ж. хараллыы, бүтүн буолуу, баар буолуу (сүппзккэ, алдьаммакка); сохранность вкладов кылаат хараллыыта; # в целости и сохранности өлүөр бэйэтинэн, тугу да энчирэппэккз.

аат., эргэр. Сыҥсыйар табаҕы кутар мас чааскы. ☉ Деревянная чашка для хранения нюхательного табака. Түмэлгэ былыргы халаҕааска хараллан сытар

прил. (целый, невредимый) хараллыбыт, бүтүн.

хаһаас, хараллааччы; өйгөр хатаа, долоҕойгор тохтот

туохт. Олус өр хараллан буортуйа быһыытый, эргэр, куур-хат. ☉ Зачерстветь, заплесневеть от долгого хранения, залеживаться
Курсуйбут килиэп. — Куоракка айахпын ииттинэ киирбитим... Курсуйбут килиэби кирбитим. Эллэй
Күһүн эрдэ курсуйбут ноһуому бэлэмнээн, чөмөхтөөн баран, саас бааһынаҕа киллэриллэр. БИ УЛАа

туохт. Тугу эмэ туох эмэ үрдүгэр, хос-хос уурталаа. ☉ Класть что-л. поверх чего-л. другого
Хараллыбатах Хаарыан уҥуоххутун Хара буорбунан Хатталаан, Ааспыт аба Аһыытын Аймаһырдарбын, Сүрэхпэр сөҥмүт Өссаас солоҕун Сайҕаатарбын!.. Умсуура

туохт., кэпс. Сыыйа сүтэн, суох буолан ис (хол., көрүү-харайыы суоҕуттан). ☉ Постепенно исчезать, становясь невостребованным (или из-за отсутствия надлежащего присмотра)
Кэлэр өттүгэр уонунан ааҕыллар операларбыт, балеттарбыт, ораторияларбыт, онтон да атын музыкальнай айымньыларбыт сүппэккэ-оспокко хараллалларын ситиһиэххэ. «Кыым»
Бириэмэ ааһан истэҕин аайы бэчээккэ тахсыбыт ыстатыйалар, араас корреспонденциялар аҕыйаан, сүтэн-оһон иһэллэр. СГК ТҮЧ

аат. Күннээҕи туттар тэрил, бытархай мал; үп-мал, баай. ☉ Мелкие вещи повседневного употребления; имущество
[Юдин атыыһыт] такаанньата эстэн, үпкэ-харчыга олус наадыйан акыйаан уҥуор атыылаан кэбиспитэ билигин [бибилэтиэкэтэ] Вашингтоҥҥа Конгресс бибилэтиэкэтигэр туспа хараллан турар. С. Руфов
Мин үөрэхпин бүтэрэн, баар-суох такаанньабын саҥа табаарыстарбар ыгдах гынан баран, тыҥырахпын кэрбэммитим эмиэ ыраатта. «ХС»

туохт. Аанньа аһаабакка эбэтэр көрүллүбэккэ-хараллыбакка быһа түс, дьүдьэй, дьүүкээр, хат-куур. ☉ Хиреть, худеть, сохнуть (от недоедания, плохого ухода — о ребенке, молодняке скота и т. п.)
[Оҕолорум сордоохтор] Эриллэ хаппыт илиилэнэн, Хатылла хаппыт атахтанан, Ис иччитэ бэйэлэнэн, Муҥу көрөн, буору сөҕөн, Бобулла буомуран хаалыах Сорукайдарын даа! Өксөкүлээх Өлөксөй
Хамначчыт хара дьадах олоҕор хам ыллара сылдьар оҕобут буомура-буомура өрүһүнэн, син улаатан, сайыҥҥы нарын сибэкки курдук, ситэн-хотон испитэ. М. Доҕордуурап

аат.
1. Бааҥҥа уурдарыы харчыттан ыйыллыбыт сууманы устары көҥүллүүр дьаһаллаах сыаналаах кумааҕы. ☉ Чек (банковский)
Буҕаалтыр Кутуукап госбааҥҥа барар ыксаллаах докумуоннары, чиэктэри …… илии баттатаары киирбитэ. «ХС»
Чиэк кинигэлэрэ харчы тутааччы (казначей) илдьэ сылдьарыгар бэриллэллэр уонна умайбат дьааһыкка хараллаллар. КПЫ
Кумааҕы харчы сиэрэ суох оҥоһуллуутун утары охсуһарга чиэги туттууну көҕүлүү сатыыллар. В. Ленин (тылб.)
2. Атыылаһыллыбыт табаар сыаната ыйыллар хаасса толуона. ☉ Чек (кассовый). Чиэк оҕустаран, ас ылан баран, бодунуоһу миэстэтигэр илдьэн ууруллар. ЭХК