Якутские буквы:

Якутский → Якутский

харбыалас

туохт.
1. Илииҥ иминэн бигээн көрөн, сыҕарый, хаамп (хараҥаҕа эбэтэр хараҕа суох киһини этэргэ). Ходить ощупью (в кромешной темноте или вслепую)
Илиитин иминэн харбыалаһан оһох кэннигэр тиийэн, тааһын тыаһа куугунаабытынан барда. Амма Аччыгыйа
Соҕотоҕун мин түүннэри харбыалаһыа суохпун. У. Нуолур
Хотон баҕаналарын икки ардыларыгар саайыллыбыт туора маһы илиитин иминэн харбыалаһан булла. С. Никифоров
2. Ыксаан-бохсоон, тиэтэйэ-саарайа түргэнник хаамп. Спешить, торопиться куда-л. Дьон тиэтэйэ-саарайа баксаал дьиэтин диэки харбыаласпыттара. Далан
Мөрүөн самыыры, силбиги кэрэйбэккэ, сиэлии былаастаах хааман харбыаласпытынан барда. Д. Таас
Чолбон тахсаары аан диэки харбыалаһан эрдэҕинэ, оҕонньор тохтоппута. И. Федосеев
3. көсп. Туохха эмэ өрүскэлэс, туох эмэ үчүгэйи ким-хайа иннинэ кээмэйэ суох ыла сатаа. Стремиться завладеть чем-л. раньше и больше других, проявлять жадность
Бары балыктары тутаары бөкчөҥнөстүлэр, харбыаластылар, биирдии балыгы бобо туттулар. И. Гоголев
«Хаһаайыстыба туһа», — дии-дии Хаһан да харбыалаһыам суох; «Харчы туһа», — дии-дии Хамсаныам, хараҥатыйыам суох. В. Гольдеров

Якутский → Русский

харбыалас=

1) совм.-взаимн. от харбыалаа =; 2) спешить, торопиться; кини дьиэтигэр харбыаласта он очень торопился домой; 3) перен. ходить ощупью (о слепом).


Еще переводы:

харбыалаһыы

харбыалаһыы (Якутский → Якутский)

харбыалас диэнтэн хай
аата. Куруутун бириэмэ тиийбэт, былаан нуорма иһин харбыалаһыы. Далан
Бурдуктара буспута ырааппыт, тохтуох курдук буолбут. Онон дьахтар тиэтэйии бөҕөнү тиэтэйэн харбыалаһыы бөҕө. ПНО

потёмки

потёмки (Русский → Якутский)

только мн. хараҥа, бороҥуй; блуждать в потёмках хараҥаҕа харбыалас; сидеть в потёмках хараҥаҕа олор.

харбыалаһааччы

харбыалаһааччы (Якутский → Якутский)

харбыалас диэнтэн х-ччы аата
Харчыга харбыалаһааччылар тугу баҕарар оҥороллоро көҥүл курдук буолла. «Кыым»

куучурҕас

куучурҕас (Якутский → Якутский)

даҕ. Куучургуур тыастаах. Скрипучий
Харбыалаһар хараҥа быыһыгар, Хаппытаал хам баттыыр барыгар Кумах биир кэм сууралхай, Куучурҕас, чаҕылыйбат, болоорхой. С. Васильев

цапаться

цапаться (Русский → Якутский)

несов. разг. I. см. цапать 1; 2. (цапать друг друга) тырыта тыытыс, убахтас; 3. перен. (ссориться) этиһэн убахтас; 4. (хвататься за что-л.) харбыалас, убахтаа.

харбыалаһыннар

харбыалаһыннар (Якутский → Якутский)

харбыалас диэнтэн дьаһ
туһ. Түөрт сыарҕа им-балайга харбыалаһыннаран иһэрэ. А. Кривошапкин (тылб.)
Пальма [ыт аата], ардыргыы түһээт, Гришаҕа ыстанна, үөрэтээччитэ быатыттан тутан өрө харбыалаһыннарда. СЮ РХ

хвататься

хвататься (Русский → Якутский)

несов. 1. за кого-что (рукой) харбаан ыл, тутус, харбыалас; 2. за что, пе- рен. (приниматься) хаба тардан ыл, улгумнук ылыс; # хвататься за ум өйдөн (өйдөнөн сыыһа быһыыгын бырах, көннөрүн).

тарахачыс

тарахачыс (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Ким эмэ күүс өттүнэн күһэйиитигэр буолуммакка, төттөрүлэһэн, тирэнэ сатыы-сатыы мээнэ сарбаҥнаа, харбыалас. Противясь физическому воздействию, оказывать сопротивление, упираться (обычно о физически слабом человеке)
Баар да, кэлсимээри тарахачыста ээ. Сугулааҥҥа ыҥыртараллар диирбин истибэт. Софр. Данилов

уобуталаа

уобуталаа (Якутский → Якутский)

уоп I диэнтэн төхт
көрүҥ. Эһэтэ дьэдьэннээх быһыы килиэп улахан өттүн чугаһата аспытын Тээйэ, кэпсээнигэр аралдьыйа олорон, көрбөккө эрэ ылан, аҕыйахта уобуталаан кэбистэ. Софр. Данилов
[Алаа Моҥус] Чаачахаан оҕолорун, Үгэххэ саспыттарын, Харбыалаһан булаттыыр, Биирдиитэ уобуталыыр. М. Ефимов

үөмэлээ

үөмэлээ (Якутский → Якутский)

үөмп 2 диэнтэн төхт
көрүҥ. Уол оҕотун ылан, Улуу бухатыыр буолан, Үөһээ дойдуга үөрбэ оҥостон, Үөмэлии оонньуоҕа диэн, Бөртөлөөх бөрө тириитигэр Бөрүйэ охсон кэбистэ. П. Ойуунускай
Уубут намыһах арыыны тахсан саба охсоору, үөмэлии-үөмэлии өрө харбыаласпыта. Н. Заболоцкай