Якутские буквы:

Якутский → Якутский

хаһаайыннааһын

хаһаайыннаа диэнтэн хай
аата. Бас билии уонна хаһаайыннааһын көрүҥнэрин тустарынан уҕараабат мөккүөрдэр, кэпсэтиилэр бардылар. Софр. Данилов
Билигин хаһаайыннааһын саҥа усулуобуйатыгар киирэн үлэлээһин биригэдьииртэн өссө ордук улахан эппиэтинэһи эрэйэр. КПИ УТДь

хаһаайыннаа

туохт.
1. Хаһаайыстыбаны көрөн-истэн, дьаһай. ☉ Вести хозяйство, хозяйничать
[Тээллэриис] маҕаһыын сабыллыбытын кэннэ, Даайа бэйэтэ хаһаайынныыр кэмигэр, кэлбитэ. И. Гоголев
Тыа сирин кэккэ оройуоннарын хаһаайыстыбалара уонна тэрилтэлэр сатаан хаһаайыннаабат буолуу чахчыларын таһаараллар. «Кыым»
2. сөбүлээб. Атын сиргэ кэлэн тугу эмэ таптаабыккынан, талбыккынан дьаһай. ☉ Распоряжаться по своему усмотрению где-л. (как у себя дома)
Арааһа, ити бэҕэһээ Одончик лааҕыртан кэлэ сылдьан хаһаайыннаабыт быһыылаах. Н. Лугинов
Сороҕор бытыылка хомуйааччылар кэлэн хаһаайынныыллар. И. Попова
Биэрэккэ үрүҥ гвардеецтар хаһаайынныыллара. ОТК

Якутский → Русский

хаһаайыннаа=

хозяйничать, распоряжаться по своему усмотрению; биһиги бардыбыт, эн дьиэҕэр хаһаайыннаа мы уходим, ты хозяйничай дома.

Еще переводы:

хозяйничанье

хозяйничанье (Русский → Якутский)

с. хаһаайыннааһын, дьаһайыы.

хаһаайыннас=

хаһаайыннас= (Якутский → Русский)

совм. от хаһаайыннаа=.

хаһаайыннат=

хаһаайыннат= (Якутский → Русский)

побуд. от хаһаайыннаа=.

хаһаайынныы

хаһаайынныы (Якутский → Якутский)

сыһ. Ыспаккатохпокко, тоҕо-хоро ороскуоттаабакка, былааннаахтык, харыстабыллаахтык. ☉ Расчётливо, соблюдая во всём экономию, заботясь о своём хозяйстве, по-хозяйски
Айылҕаҕа хаһаайынныы сыһыан ирдэнэр. Н. Босиков
Тиэхиньикэҕэ хаһаайынныы сыһыан иҥэриллиэхтээх. ПИО ТС
Сири сүтэрбэккэ, киниэхэ дьиҥнээхтик хаһаайынныы сыһыаннаһан, биэрэр быйаҥын толору туһанары ситиһии — биһиги ытык иэспит. «Кыым»

хозяйский

хозяйский (Русский → Якутский)

прил. хаһаайынныы, хаһаайын; хозяйский глаз хаһаайын керүүтэ-истиитэ; # дело хозяйское киһи бэйэтин көҥүлэ, бэйэҥ биллэҕиҥ.

кичэллээхтик

кичэллээхтик (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Кыһанан-мүһэнэн, кичэйэн. ☉ Усердно, старательно, тщательно
Кирээдэтин мэлдьи Кичэллээхтик көрөр. Күннүк Уурастыырап
Эрдэттэн кичэллээхтик бэлэмнэнии биэчэр интэриэһинэйдик барарыгар көмөлөспүтэ. И. Артамонов
Үөрэнээччилэр бэйэлэрин олохторун, үлэлэрин кэпсиир хаартыска олбуомун кичэллээхтик оҥорон, тапталлаах учууталларыгар бэлэхтээбиттэрэ. И. Федосеев
△ Олус кыһамньылаахтык, болҕомтолоохтук. ☉ Бережно, заботливо, внимательно
Саҥа төрөөбүт саһыл оҕолорун кичэллээхтик кэтээн көрөллөр. «Кыым»
2. Харыстабыллаахтык, кэмчилээн. ☉ Бережливо, экономно
«Нам» сопхуос үлэтигэр олоҕуран …… туохха барытыгар кичэллээхтик, хаһаайынныы сыһыаннаһыы сүҥкэн суолталааҕын көрдөрөргө сорунабыт. ДВР ЭНьТ
Ойуур — биһиги барыбыт баайбыт, ону харыстыахха, кичэллээхтик туһаныахха. «ХС»

ньалҕаарыт

ньалҕаарыт (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Биир дэхси килэркэй ньуурданар курдук оҥор, оннук көстөр гын (хол., сыбаа, аал, имэрий эҥин). ☉ Делать так, чтобы легло ровным, гладким слоем, пригладить, прилизать (напр., намазать маслом хлеб)
[Маппый] таптайан чапчыйбыта, буруустаабыта уонна хататынан сотон ньалҕаарыппыта. П. Аввакумов
Мөкүрдээнэп хаһаайынныы туттан, быһыы килиэп ылан, арыы сыбанан ньалҕаарытта. Э. Соколов
2. көсп., кэпс. Оргууй, сэрэнэн саҥар (албыннаһан, ааттаһан эҥин). ☉ Говорить тихо, очень осторожно (напр., уговаривая, упрашивая льстиво)
«Тохтоо, доҕор», — дириэктэр ааттаспыттыы ньалҕаарытар. С. Окоёмов
«Тэлэбиисэргэ умса түһэн сыталлар», — Лиза оргууй ньалҕаарытар. Э. Соколов. Тэҥн. ньалҕарыт

иччилээ

иччилээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Дьикти, кистэлэҥ күүстээх (тыыннаах) гын; иччилээх гын. ☉ Наделять духом
Оччотооҕу дьон олус куттанар, дьиксинэр айылҕаларын амырыын күүстэрин иччилээн, аҥаар харахтаан, аҥаар атахтаан, ыйдаҥатааҕы тиит күлүгүн саҕа оҥорон илэ хаамтарбыт буолуохтаахтар. Эрчимэн
Норуот айымньытын мифическэй уобарастара былыргы кэнэн киһи айылҕа күүстэрин иччилээн өйдүүллэриттэн үөскээбит. «ХС»
2. Хаһаайыннаа; көһөн киир, олохсуй. ☉ Стать хозяином; поселиться, обосноваться
Айыы оҕото, Аан дойдуга тахсаҥҥын, Аал уоту оттунаҥҥын, Алаһа дьиэни иччилээ! П. Ойуунускай
Иччитэх Сиинэ сиһин Иччилиэхпит дэһэллэр. С. Данилов
Дириэктэр ааттаахпын ээ. Аатыгар эрэ бу хоһу иччилээн олорор эбиппин дии. Н. Лугинов
Иччитэх куораттарбытын иччилээҥ! М. Джалиль (тылб.)
3. Тугу эмэ туохтаах эмэ гын (кураанах хаалларыма - хол., иһити астаах хааллар). ☉ Класть, насыпать, наливать что-л. в посуду, в мешок и т. п., не оставлять их пустыми
Ол [дьол] туһугар көтөҕөргө Бакаалбытын иччилиэҕиҥ, Эһиил эмиэ көрсөргө Үлэсиһэн кэбиэҕиҥ. Күннүк Уурастыырап
Ити хоппону толору иччилээбит буор көмүһү, импэрийээллэри бар дьонтон сүһүйэн ылбыттара. Л. Попов
Киһим улар аҥаар бөтүөнүн иһиккэ иччилээн ордорон кэбистэ. Н. Заболоцкай
[Күндэйэ үрэҕэ] Элгээйи күөллэрин элбэх балыгынан иччилиир. И. Данилов