Якутские буквы:

Якутский → Русский

хаһыҥырат=

побуд. от хаһыҥыраа=.

Якутский → Якутский

хаһыҥырат

хаһыҥыраа диэнтэн дьаһ
туһ. Эмискэччи атым таныытын хаһыҥыратаат, ыстанан кэбистэ. Т. Сметанин
Мин киниттэн били биэриэх буолбут хамнаспын көрдөөтөхпүнэ, кини, хата, муннун хаһыҥыратара уонна сүр үлүгэрдик көрөн кэбиһэрэ. Р. Стивенсон (тылб.)
Кини …… суол хаба ортотугар утуйан хаһыҥырата сытара. Н. Гоголь (тылб.)

Еще переводы:

чоккуруос

чоккуруос (Якутский → Якутский)

даҕ. Сырдык, туртаҕай (сылгы хараҕын туһунан). ☉ Светлый, беловатый (о глазах лошади)
Чоккуруос харахтаах ураанньыктаах ат таныытын хаһыҥыратар. И. Гоголев
Атыыр …… хойуу көҕүллээх, чоккуруос харахтаах, маҥаас сирэйдээх баһын сэргэ төрдүгэр хоҥкутта. Л. Попов
Бастакы киһи туоһахталаах сирэйдээх, чулкулаах атахтаах, чоккуруос харахтаах тураҕас аты миинэн кэлиэ. «Чолбон»

табык

табык (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. эргэр. Ала сылгы тириитинэн оҥоһуллубут, абааһыларга анаммыт кэрэх (чуучала). ☉ Чучело из шкуры лошади пегой масти, предназначенное духам.
  3. Былыргы саха охсон тыаһатар муусукалыыр инструмена. Улахана түүтэ ыраастаммыт хас да инчэҕэй сүөһү тириититтэн маска тиирэн оҥоһуллубут былаайаҕынан охсон оонньонор. Кырата биир сүөһү тириититтэн төгүрүк дүҥүр курдук оҥоһуллар, ону тарбаҕынан охсон оонньонор. ☉ Древний якутский ритуальный ударный музыкальный инструмент
    Большой инструмент делали из нескольких сырых, очищенных от шерсти шкур домашних животных путём натягивания их на специальные столбы; играли на нём с помощью колотушек (былаайах). Маленький инструмент изготавливали из одной шкуры в виде круглого бубна, на котором играли пальцами. Ол күн сэрии буолбута, Халлааҥҥа нүһэр этиҥинэн Табык охсуллубута. П. Тобуруокап
    [Эркээни:] Табык дорҕоонноох тыаһын истэн, Сүрэҕим тулуппакка, бу тиийэн кэллим. И. Гоголев
    Табык тыаһа өлөргө-алдьанарга тыаһаан ааһар. Багдарыын Сүлбэ
    Быыстапкаҕа сылдьыбыт дьон саха музыкальнай инструменнарын: этигэн хомуһу, табыгы, кырыымпалары сэргии көрүөхтэрэ. «Кыым»
  4. даҕ. суолт., фольк. Иччилээх, илбистээх; сэттээх, суостаах, дьулааннаах. ☉ Имеющий таинственную силу, внушающий страх; влекущий за собой кару
    Таллан таас оройу Таҥнары табыйсар, Табык илбиһэ оонньообут. П. Ойуунускай
    Моһоллоох ойуун айгыстан туран кэллэ: «Куһаҕан Ньукулай уола кэллэкэлээт, бу туох дьуон-дьаҥаат тойугу туойда, бу туох табык иирээнин тарта?» — дьон сирэйдэрин кэриччи көрдө. М. Доҕордуурап
    Туора туоһахталаах кыталык элэмэс кытыт биэни сэттэ идэмэрдээх иирэр табык быатынан иҥнэри тэһииннээн, быһа кыбыйдарбын, оҕолоор! Күннүк Уурастыырап
    Иһилигимтаһылыгым, Иэҕэлим-куоҕалым, Татай дьаҕай ырыабын, Табык дьаҕаан тойукпун! ТТИГ КХКК
    ◊ Табык холорук — сүүнэ улахан лаһырҕас-тардырҕас тыастаах, куһаҕаҥҥа түһэр дьулааннаах аан холорук. ☉ Чёрный вихрь наподобие смерча, торнадо, издающий оглушительный шум, треск, появляющийся, по поверью, в знак беды, смерти
    Табыйар хара ат обургу Таныытын хаһыҥыратан кэбиспитэ Табык холорук буолан Дьабыл үтүгэн түгэҕэр таҥнары ытыллан түстэ. Күннүк Уурастыырап
    Өһүөҥ сууллуо сотору, Эрийиэ табык холорук. Р. Баҕатаайыскай
    [Пахом] сааһын тухары аар тайҕа табык холоругун түөһүнэн тэлэн, ардаҕын-хаарын санныгар сүгэн, …… кырдьар сааһыгар үүтээниттэн күннүктүү сылдьан кэбэҕэстик бултуйар. Н. Борисов
    ср. др.-тюрк. тапыҕ ‘служба, служение, услуга; служение, поклонение’, монг. тавиг ‘жертва; служба (в храме)’