хлев, коровник.

м. (хлев) ньирэй хотоно.

летний хлев (для рогатого скота в виде шалаша).

туохт. Хотонноох буол. ☉ Иметь хлев, построить хлев
Аны күһүн механизацияламмыт хотоннонор санаа Таняҕа кынат үүннэрбитэ. М. Доҕордуурап

многокр. от хаай = 1—9, 11; ынахтары хотонтго хаайталаа = загнать коров в хлев (нескольких, многих).

ускор. от хаай = 1, 2, 4, 9—11; чэ , ньирэйдэри түргэнник хотоҥҥо хаайбахтаа ну, скорей загоняй телят в хлев; быйыл ходуһаҕа ууну баҕас хаай-бахтаатыбыт нынче на лугах мы задержали достаточно воды.

1) заражать; распространяться (о болезни); 2) марать, загрязнять, пачкать; биир сыптараҥ ынах хотону бүтүннүү булуйар посл. одна корова, страдающая поносом, весь хлев пачкает (соотв. паршивая овца всё стадо портит).

куржаветь; обледеневать; хотон муннуга чэҥирбит угол хлева закуржавел.

I
аат. Кыһын сүөһүнү тутарга, көрөргө-харайарга аналлаах тутуу. ☉ Специальное зимнее помещение для скота, хлев, коровник
Хотон ортотугар солко былаат сытар үһү (тааб.: чоҕочу). Ойоҕо хотоҥҥо сааҕын күрдьэ сылдьан, эрэ кэлбитин билэн, отунан саахха биһиллибит этэрбэһин сотто олордо. Күндэ
Хотоҥҥо ынах хам-хаадьаа ыҥыранар. Дьүөгэ Ааныстыырап
ср.-тюрк. котон, котан ‘загон; сарай; хлев’
II
сыһ. Соччо-бачча, кыайан (үксүгэр утарар ис хоһоонноох этиилэргэ тут-лар). ☉ В достаточной мере, часто, свободно (употр. в отриц. предл.)
Оттон Лиза Ылдьааны кытта иирсэн арахсыахтарыттан ыла кулуупка да хотон сылдьыбат буолбута. Д. Таас
[Анды] үс-түөрт сылтан бэттэх хотон түспэт буолан хаалла. СГФ СКТ
Бу дьиэ кэргэниттэн оҕолор эрэ хотон сахалыы билбэттэр. Д. Очинскай (тылб.)

туохт. Тугу эмэ күрдьэҕинэн анньан ыраастаа (хол., тиэргэни, хотон муостатын). ☉ Сгребать, чистить лопатой что-л. (напр., двор, хлев)
Куһаҕан Ходьугур тахсан дьиэтин таһын күртэ. Саха фольк. Талкы оҕонньор дьиэтигэр суос-соҕотоҕун олорор, кыһыныгар сааҕын бэйэтэ күрдьэр. Күндэ
Сорохтор чардаат хаарын кэҥэтэ күртүлэр, сорохтор көлөнөн бастакы муҥхалар балыктарын холбуу тастылар. С. Васильев
ср. тюрк. күрэ ‘грести, сгребать’