Якутские буквы:

Якутский → Русский

хомпоруун

хомпоруун хотой поэт, орёл-горбонос.

Якутский → Якутский

хомпоруун

хомпоруун хо- той — улахан токур, хомпоҕор тумустаах сүдү хотой. ☉ Орёл-горбонос, орлан камчатский
Оо, хомпоруун хотой обургу айаннаан иһэн манна кэлэн, сынньана таарыйа, булду сылыктаан дайдаллан олорбут эбит дии. Амма Аччыгыйа
Хомпоруун хотой өлөр кэмэ кэллэҕинэ, халлааҥҥа үөһээ-үөһэ көтөн тахсан баран, кынатын кумунан, таастыы сиргэ куугунаан түһэн өлөр дииллэр. Н. Габышев
Өргөс очуоска хам-түм хомпоруун хотой улуутук олорон бокуойа суох илгистэн …… сараадыйбыт кэтит кынаттарынан сапсынан халлаан үрдүк мөҥүөнүгэр өрө көтөн куугунуура. Н. Абыйчанин

Еще переводы:

орлиный

орлиный (Русский → Якутский)

прил. хотой, тойон; орлиный клюв хотой тумса; # орлиный взгляд хотойдуу көрүү, эрдээхтик көрүү; орлиный нос хомпоруун мурун, сүһүөхтээх мурун.

өргөстүү

өргөстүү (Якутский → Якутский)

сыһ. Өргөс курдук, өргөскө маарынныырдык. ☉ Подобно острию
Кыһыл Аармыйа [фашистардыын] Кырыынан көрсүһэн, — Уһуктаах өргөстүү Уун-утары кэтистэ, Хомпоруун хотойдуу Хорсуннук түһүстэ. С. Васильев

туурак

туурак (Якутский → Якутский)

аат. Турция олохтооҕо, омугунан Турцияттан төрүттээх киһи. ☉ Житель Турции, турок
Мин — саха ол чулуу туурактыын [Назым Хикметтиин] Москва тыатыгар хаамарым, Хомпоруун ырыатын ытыктыы Сүһүөхтүүн сүгүрүс гынарым. С. Данилов

арылы

арылы (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Сырдык, ыраас. ☉ Светлый, ясный
Арылы маҥан халлааным Атаан миҥэ арҕаһынан Хаардаах бугул отум холоонноох Тоҕус киилиир түптэбин Унаарыта күөдьүтэн кэбистилэр. С. Зверев
Көрбөккүт дуо ол олорор арылы харах, атара кутурук, алтан сабарай Хомпоруун Хотойу? Суорун Омоллоон

куудьун

куудьун (Якутский → Якутский)

туохт. Күүһү-уоҕу, өйүсанааны барытын түмүн, мунньун, хомун. ☉ Собраться, сосредоточиться (морально и физически)
Мин бэйэлээх Хомуһуммун хомунан, Кубулҕаппын куудьунан, — Чуучугуруур туус тумус …… Хомпоруун хотой кыыл буоламмын [көттүм]. Өксөкүлээх Өлөксөй

суорумньуһут

суорумньуһут (Якутский → Якутский)

көр суорумньу
Онтон Хомпоруун Хотой туран көтөр кынаттаах тоҕус бииһин-ууһун сытыы кырбый суорумньуһутунан күөйтэрэн аҕалтарбыт. Амма Аччыгыйа
Суорумньуһут — уруккута сүрдээх бочуоттаах киһи. Эппиэтинэһэ да ол курдук сүдү. А-ИНА ДьБО

аҥаарыччы

аҥаарыччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Утуктаабыт курдук, сэниэтэ суохтук. ☉ Сонно, вяло
Дьахтар уолаттары аһаан эрэр аас убаһа курдугунан аҥаарыччы көрөн туран, саҥара-иҥэрэ турда. ПЭК ОНЛЯ III
Хомпоруун Хотой Аан дойду диэки Аҥаарыччы көрөн баран, Алта төгүл чаҥырҕаччы саҥардаҕына, Аан туман арахсар, Күдэн туман көтөҕүллэр. Саха нар. ыр. I

куйаадыс

куйаадыс (Якутский → Якутский)

туохт. Үөһэ диэки тардыс, харбас (туох эмэ уһуну, үрдүгү этэргэ). ☉ Тянуться ввысь, вытягиваться
Түгэҕэ биллибэт ып-ыраас халлаан диэки куйаадыһа үүммүт баараҕай тииттэр …… хамсаабакка дьөлө таалан сөҥөдүһэн тураллара. Далан
Хомпоруун хотой …… уһуктаах туруук таас бөҕөлөрө куйаадыспыт, Дьааҥы көй салгыҥҥа көс аҥаара чорбойон тахсыбыт эмпэркэй чампарыгар тиийдэ. Д. Апросимов

тайбаа

тайбаа (Якутский → Якутский)

көр дайбаа
[Хомпоруун хотой] Добун маҥан халлаан аннынан сурулаччы тайбаан, Көхсө күнү бүөлээн, Санна халлааны хаххалаан, Тиийэн кэллэ. Саха нар. ыр. Хотуурун сытыылаата да, эппиэтэ суох сииктээх, саҥа ситэн эрэр эрдэтээҕи оту быһыта тайбаан, суолланан-иистэнэн бара турда. Н. Павлов
Тайбыыр дьаҕыл кынаттаах Таллан куоҕас хахаарар. В. Чиряев

үрүмэччилэн

үрүмэччилэн (Якутский → Якутский)

туохт. Үрүмэччи курдук чэпчэкитик, түргэнник хамсан (үксүгэр оҕону этэргэ). ☉ Двигаться легко, быстро, радостно, подобно бабочке, порхать (обычно о ребёнке)
Үөрэ-көтө үрүмэччилэнэр үөрэх күннэрэ аастылар. Оҕо сааһы кытары Олох киэҥэр састылар. И. Чаҕылҕан
Аламай күн эрэллээх үлэһиттэрэ, үөрэн-көтөн үрүмэччилэнэн кэлэннэр, икки айыы дьоннорун, хомпоруун хотойу өлбөт мэҥэ көлүйэтигэр сөтүөлэтэн — эдэр-чэгиэн саастарыгар түһэрдилэр. Д. Апросимов