Якутские буквы:

Якутский → Русский

хомурҕан

анат. ключица || ключичный; хомурҕан уҥуоҕа ключичная кость, ключица # сыарҕа хомурҕана гнутая часть полозьев саней.

Якутский → Якутский

хомурҕан

I
аат. Окумал баһын түөс уҥуоҕун кытта холбуур уҥуох. ☉ Ключица
Үүтүнэн иитээччилэр илин атахтарын …… кытта самсыы үүммүт, сарын хаптаҕайдарыттан уонна икки хомурҕан уҥуохтарыттан тутуллар. ББЕ З
Мин сааны ылан …… тардан кэбистим. Хомурҕаным сүрдээҕин ыарыйда да, ону кыһаллыам баара дуо? Э. Соколов
ср. долг. кабурган, пратюрк. кабурга ‘ребро’, тат. утрау ‘ключица’, эвенк. камурган ‘ключица’
II
аат., түөлбэ. Талахтан эбэтэр хатыҥтан иэҕэн оҥоһуллубут таба сыарҕатын инники дугата. ☉ Горизонтальная передняя дуга на оленьих нартах из тальника или берёзы
Таба туркутун иннэ хомурҕан диэн ааттаах төгүрүк иилээх буолан, маска халты иҥиннэҕинэ куота көтөн биэрэр. «ХС»

Еще переводы:

ключица

ключица (Русский → Якутский)

сущ
хомурҕан уҥуоҕа

ключичный

ключичный (Русский → Якутский)

прил. анат. хомурҕан; ключичная кость хомурҕан уҥуоҕа.

ключица

ключица (Русский → Якутский)

ж. анат. хомурҕан.

мурунтук

мурунтук (Якутский → Якутский)

аат. Таба сыарҕатын хомурҕана. ☉ Горизонтальный дугообразный передок у оленьих нарт.

журавль

журавль (Русский → Якутский)

м. 1. (птица) туруйа; 2. (у колодца) хомурҕан (холуодьастан у у ну баһарга туттуллар уһун төһүү ураҕас).

үлтүрүттэр

үлтүрүттэр (Якутский → Якутский)

үлтүрүт диэнтэн дьаһ
туһ. Өстөөх Үгүс тааҥкатын Үлтүрүттэрэн туран, Кыама суох сэриитин кыдыттаран туран, Дэриэбинэ иһигэр Тигинээн киирдэ. С. Васильев
Анарааҥҥы [киһи] хомурҕанын үлтүрүттэрэн, сонно охтон түстэ. Э. Войнич (тылб.)

хомурҕаннаа

хомурҕаннаа (Якутский → Якутский)

туохт. Таба сыарҕатыгар хомурҕанна оҥор. ☉ Делать переднюю дугу на оленьих нартах
Сахалар хаһан эрэ былыр ат дуу, тэбиэн дуу сыарҕатын кыратык уларытан, табаны көлүйэргэ дьүөрэлээн, хомурҕаннаан аалыктаан оҥорбуттар эбит диэн этиэххэ сөп курдук. «ХС»

ыгдаҥнаа

ыгдаҥнаа (Якутский → Якутский)

ыгдай диэнтэн б
тэҥ көстүү. Күөрэгэй сүүрэн тиийэн көрбүтэ: «Туораах» эрэйдээх аҕылаан ыгдаҥныы сытаахтыыр. Т. Сметанин
Хомурҕанын уҥуоҕа хоппойон көһүннэ, санна ыгдаҥнаата. А. Сыромятникова
Дьахтар иһиллэр-иһиллибэттик ытаан, санна ыгдаҥнаан, төбөтө намылыйан барда. Н. Павлов

маамык

маамык (Якутский → Якутский)

I
көр маамыкта
Күүһүм баарынан түһэбин. Табаны тутар маамыгы саа курдук кэтэн испитим соһуллубута. Т. Сметанин
Мастаах сиргэ к э л л э х т э р и н э , кыыс маамыгынан быраҕан лип гына таба түһэрэн оонньуурун бэркэ сирэйдэрэ-харахтара сырдаан көрөл лөрө эбитэ үһү. Н. Абыйчанин
ср. эвенк. маавут, маут ‘аркан’
II
аат., эргэр. Былыргы сахаларга чыын-хаан, соло (кинээс курдук). ☉ Старинное обозначение должностного лица, бытовавшее до введения названия «князец»
Субу курдук Доро Бөҕө киэҥ сири бас билэн аатыран олордоҕуна, куораттан нуучча тойоно тахсан: «Байаҕантайы эн салай», — диэн маамык биэрбитэ үһү. Саха сэһ. I
◊ Маамык тардыс — туохха эмэҕэ мөк күһэн (кус хомурҕанын уҥуоҕун тардыһан, тосту тутан) сакалааттас. ☉ Держать пари, спорить (якутский игро вой обычай биться об заклад посредст вом перелома (разрыва) кости ключицы уток)
Ийэлэрэ тиргэтиттэн сарсыарда аайы биирдии куһу таһаарара, ону мииннэнэн сииллэрэ, …… хомурҕанын уҥуоҕунан маамык тардыһаллара. И. Г оголев. Огдооччуйа ити Өлөөнө эмээхсинниин биирдии буос ынахха маамык тардыспыттара лоп курдук үйэ чиэппэрэ буолла. И. Гоголев

байааттаҥнаа

байааттаҥнаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Кыайан уйуммакка, охтуох курдук иҥнэҥнээ, иэҕэлдьий (хол., ыалдьан, ыран эбэтэр аһара сылайан). ☉ Шататься, ступать нетвердо, как на подкошенных ногах (напр., от болезни, истощения или сильного утомления)
Люда тураат, мэйиитэ эргийэн байааттаҥнаабыта, охтуох киһини Маруся илиитигэр түһэрэн ылбыта. С . Никифоров. Снаряд ыйылаан кэлэн аттыбытыгар дэлби ыстанна. Уҥа хомурҕаммын туох эрэ күүскэ баҕайы охсорго дылы гыммытыгар, туймааран, байааттаҥнаан ыллым да, охтубатым. Н. Кондаков
Дьаҕыллаах маҥнай биир хардыыны оҥороот, байааттаҥнаан ылбыта [ууга түһэн өлө сыспыт тый]. И. Федосеев. Тэҥн. балааскайдаа