аат. Сибэкки. ☉ Цветок
Үүнэллэр чээлэй күөх чэчиктэр. П. Тобуруокап
Хордоҕойго үүммүт хойуу чэчик үрдүнэн үрүмэччи, лыах арааһа тэлибирэһэ көтөллөр. С. Маисов
ср. др.-тюрк., тюрк. чечек, чөчек ‘цветок’

ыраат диэнтэн холб. туһ. Прокопий ииппит дьонун кыһыҥҥы олохторо биһиги олорор хордоҕойбутуттан балтараа биэрэстэлээх Иэрэ диэн түөлбэҕэ этэ, оттон сайынын ыраатыһан хааларбыт. ССХУо

аат. Үөһээ өттө таас үрдэл хайа. ☉ Невысокая гора с каменистой вершиной
Үөһэ тахсыбыппар, аарбын тэллэҕин анараа өттүнэн табалар барбыт суоллара тыккыраһан көһүннүлэр. «ХС»
Үрдүк хордоҕойго тахсан көрбүтүм — хаҥас диэки, аарбын таас эниэтигэр, аллара мас быыһыгар, элбэх таба аһыы сылдьар. «ХС»

аат., түөлбэ.
1. Хайа кэдээлэ, куолаҕай. ☉ Падь (узкая глубокая долина, ущелье в горах); перевал. Иикээнинэн эргийэ бар
2. Туундараҕа сис үрдэл, хордоҕой. ☉ Гряда (ряд небольших гор, холмов) в тундре. Хоту диэки барбахтаабытыҥ кэннэ иикээн кэлиэҕэ

көр мөлдьөгөй
Молдьоҕой халдьаайылаах дойду. ПЭК СЯЯ
Сыбар иһинээҕи быыкаа молдьоҕой анныгар хаһыллыбыт арҕахха [оҕолоох эһэ] иккиэн муох бөҕөнү көтөҕө-көтөҕө таһан эрэллэрэ. «ХС»
Өрүс уҥуоргумааргы кытыллара, сырыынньа молдьоҕойдорунан кэрэлэнэн, ырааттар ыраатан иһэллэрэ. Ч. Айтматов (тылб.). Тэҥн. хордоҕой, кырдал

дьүһ. туохт. Аҥаар өттүгэр иҥнэччи соҕус үктэнэн, ыараханнык, тыастаахтык хаамп. ☉ Ходить тяжело, припадая на одну ногу
Миитэрэй …… аа-дьуо илин диэки, били оҕустаах хордоҕой диэки, хааман сиҥнэрдии турбута. ССХУо
Питер кылгас хамсаҕа табах тардан бурҕаҥната-бурҕаҥната, хоско төттөрү-таары хааман сиҥнэрдии сылдьар. БТУоТ

аат. Сиртэн быгаат үгүс салааларынан сүүмэхтэнэн үүнэр намыһах умнастаах мас үүнээйи. ☉ Кустарник
Сэппэрээк быыһыгар мэччийэ сылдьыбыт туртастар онтон өлөрдүү үргэн куоппуттар. Амма Аччыгыйа
Биһиги көбүөр курдук күөгэҥнэс муох кырыстаах лоскуй-лоскуй хойуу сэппэрээктэр быыстарынан куустуһан баран хаамсан иһэбит. Далан
Сотору хордоҕой бүтэн, намтаан, сэппэрээгинэн, уулаах отон угунан саба үүммүт лиҥкир тиит ойуур кэлиэ. Софр. Данилов
ср. эвенк. супирээг ‘кустарник; заросль шиповника’

I
хордоҕой диэн курдук
[Оҕонньор] ырбыт табатын хордоҕоско ыытан, соҕотох табаҕа сыарҕалаан, сатыы айаннаабыта. Н. Абыйчанин
Кыыл таба үөрэ таптаан, тохтоон ааһар лабыктанан саба үүммүт хордоҕоһо хотуттан илин диэки тайаан сытар. С. Тумат
II
аат түөлбэ. Кыра сэппэрээк, тобулуоскай, тамылҕан. ☉ Таволга.

туохт., кэпс.
1. Уотта отун. ☉ Разводить, разжигать костёр
Хараҥаны кыйдыы сатаан, Халтаҥ муус хордоҕойдорго, Тумара түүҥҥэ Тууспаннаан, Улахан кутааны уматаллар. Улуро Адо (тылб.)
2. көсп. Дохсуннук ыһыахтаа, ыһылын. ☉ Разносить, разбрасывать с огромной силой, вихрем
Уолах тиит быһаҕаһын саҕа Уккуур кутаа уот куугунаата, Бороон торбос баһын саҕа Муус тобурах тууспаннаата. ТТИГ КХКК
Дохсун айан Тоҥуу хаары Тоҕо оймоон Тууспаннаата. Төрүт ыырбар Төннөн истим, Эмис табам эбэн тэптэ. В. Лебедев (тылб.)

аат. Киһи эрэйинэн сылдьар титирик мастаах хойуу ойуур, ычык. ☉ Густые заросли молодняка, чаща, чащоба, мелколесье. Ыт мунна баппат ыркыйа
□ Ыркый былаастаах сиһи туораан, сөкү оттоох лааҥкы иһигэр киирдэ. С. Никифоров
Туругуруҥ, күөҕүнэн чэлгиһийэр, Ыраас дьиэллигэстээх ыркыйдар! С. Васильев
♦ Ыркый (ычык) ойуур көр ойуур
Ыркый ойуур иһигэр суорат сытар (тааб.: мэйии). Сэппэрээктээх ыркый ойууру туораан, бэс хордоҕойго өрө сүүрэн таҕыста. Софр. Данилов
ср. тув. шыргай ‘чаща’, монг. игч ‘густота (о растениях)’