даҕ. Кэлимсэ ойуур иһигэр аҥайан көстөр (хол., солооһун, ырааһыйа). ☉ Открытый, чистый (напр., о широкой просеке, распадке в лесу)
[Томтор] биир өттүгэр …… төгүрүччү кэккэлии үүммүт ыарҕа буодьулаах кэҥэс соҕус дьэллигэс ырааһыйа түөлбэлэнэн сытар. Н. Якутскай
Сэппэрээк бэс мастары быыһынан, киэҥ дьэллигэстэринэн, тыытыллыбатах тоҥуу хаары суха суолун курдук хайа суруйан, хорулҕан дьураа дыргыйа сытар. В. Протодьяконов. Тэҥн. дьиэллигэс, дьэллэҕэс

туохт.
1. Синньигэстик сыыйыллан сүүр, сүүрт (ууну, убаҕаһы этэргэ), таҕыс (буруону этэргэ), тык (сырдыгы этэргэ). ☉ Течь (о воде, жидкости), подниматься (о дыме) тонкой струйкой, едва пробиваться сквозь что-л. непрозрачное (о солнечном луче)
Булчут уол күн ортото буолуута хайаттан тахсан тыккырыы сытар ып-ыраас дьүүктэ уутун таһыгар кэлэн тохтообута. Далан
Итинтэн-мантан күөх буруолар тыккыраатылар. Е. Неймохов
Оҥойо сытыйбыт кыараҕас түннүктэринэн күн уота тыккыраан киирэн дьиэ иһин үдүк-бадык сырдатар. Ф. Постников
2. көсп., кэпс. Көстөр-көстүбэт уһун синньигэс сурааһын буолан бара тур (ыллыгы, ороҕу этэргэ). ☉ Тянуться, виться еле заметной линией (о тропинке)
Үрүйэни куулатыттан халдьаайытыгар диэри куобах хорулҕан орохторо тыккыраан сыталлар. Эрилик Эристиин
Иринньэх ойуур быыһынан үөһэ диэки ыллык суол тыккырыыра. И. Федосеев
Мин сахам ыллыга Алаастан алааска Синньигэс тымырдыы Тыккырыыр буолара. Д. Дыдаев
ср. алт. тыркыра ‘дрожать, трепетать; трепыхаться, дребезжать’