м. 1. зоол. хоруолук; 2. (мех) хоруолук^ хоруолук тириитэ.

сущ
хоруолук иитэр сир

с. хоруолук иитиитэ, хоруо-лугу үөскэтии.

ас. хоруолук иитэр сир (хоруо-лугу иитэр дьиэ, хаһаайыстыба).

даҕ. Түргэнник ууһуур, төрөөн-ууһаан түргэнник элбиир. ☉ Плодовитый (обычно о животных)
Хоруолук — сүрдээх үөскэнньэҥ кыыл, тыһыта сылга хаста да төрүүр. СГФ СКТ

таастый диэнтэн хай
аата. Дьэдьэнинэн норуот мэдиссиинэтигэр подаграны, бүөр, быар таастыйыытын уо. д. а. ыарыылары эмтииллэр. МАА ССЭҮү
Хоруолук оҕотун таһар уонна тэпсэр биричиинэтинэн кинини куһаҕаннык аһатыы, иһэр уута суоҕа буолар. Ол курдук синньэ таастыйыыта эмиэ итинтэн тахсааччы. АВЛ ХИиК
Палеонтолог-специалистар хаалбыт суолларынан, таастыйыыларынан, бэл тус-туһунан уҥуохтарынан харамай тас көрүҥүн чөлүгэр түһэрэр кыахтаахтар. ББЕ З

аат.
1. Сэрии кэмигэр утарыта сэриилэһэр өрүттэртэн биирдэстэрэ биирдэстэригэр дьулурҕатык саба түһүүтэ. ☉ Атака
Биһиги туран атаакаҕа сүүрэн барбыппытын мин бэркэ өйдүүбүн. Суорун Омоллоон
Өлүү түбэлтэлээх, икки өттүттэн утарыта атаака буола түһэр. Эрилик Эристиин
Атаакаҕа киирии олус ыар. Өстөөх аны хаарга боҕутуннаран сиир үгэстэннэ. Д. Кустуров
2. көсп. Түргэн уонна сорунуулаах саба түһүү (оонньууга, күрэхтэһиигэ уо. д. а.). ☉ Быстрое и решительное наступление (в игре, спортивном состязании и т. п.). Эдэр уол маастар хоруолугар пешканан атаака оҥордо

дьүһ. туохт. Бөрүкүтэ суох, кып-кылгас көрүҥнээх буол (мөлтөх таҥаһы, сону этэргэ). ☉ Быть невзрачным и слишком короткополым (о пальто, куртке)
Тайтайбыт кылгас истээх сонун кэтэн баран, өҥө-түүтэ биллибэт буолан эрэр хоруолук бэргэһэтин сүүһүгэр ньаппаччы тардынна. Е. Неймохов
«Бинсээккин миэхэ уларсан көрүөҥ дуу?» — диэн баран, Яков муннукка ыйанан тайтайан турар таҥас туоматын ыйан кэбиспитигэр, Пал Палыч сонно тута сөбүлэннэ. Н. Заболоцкай
ср. алт. тайтай ‘человек с кривыми ногами, раскоряка’

даҕ.
1. Нарылаабыт, уурбут-туппут курдук ис киирбэх. ☉ Изящный, изысканный
[Кыталык] Тупсаҕай быһыытын Тонолуппакка одуулаан Турбутум. Саха нар. ыр. Туттар мала барыта тупсаҕай оҥоһуулаах. И. Гоголев
2. Табыгастаах, дэгиттэр. ☉ Подходящий, удобный
[Тииҥи саанан бултуур ньыма] тупсаҕай, элбэҕи бултуур кыаҕы биэрэр. ЕОВ ССТБ
Киинэ — история лиэтэпиһин оҥорорго саамай тупсаҕай күүс. «ХС»
3. Талыы (дьиэ сүөһүтүн боруодатын этэргэ). ☉ Отборный (о породе домашних животных)
Дьоҥҥо тарҕатарга анаан сибиинньэ, хоруолук, бараан тупсаҕай боруодаларын үөскэтэллэр. И. Данилов

туохт.
1. Тугу эмэ айан таһаар, баар оҥор. ☉ Производить, создавать что-л. Үйэ-үйэ бэйэтэ тустуһунан өс хоһооннорун үөскэтэн иһэр
Саха фольк. Икки атахтаах өйө-санаата идэни үөскэтэр, көстүбэти көрөр. П. Ойуунускай
Саха норуота үгүс үйэлэрдээх историятын устатыгар баай уонна дьикти кэрэ тылынан уус-уран айымньылары үөскэппитэ. ССЛИО
2. Төрөтөн-ууһатан, көрөн-харайан элбэт, тэнит, тарҕат. ☉ Плодить, размножать, разводить
Кэлиҥҥи кэмҥэ үүнээйилэр саҥа дьикти суортарын утумнатан, үөдүтэн, сүөһү-ас эҥин үтүө боруодаларын үөскэтэн эрэллэр. Амма Аччыгыйа
Үс күннээх саһылы үөскэтэ туруохпут, Кылааннаах кырсаны, Кыһанан бултуохпут. С. Васильев
Дьоҥҥо тарҕатарга анаан сибиинньэ, хоруолук, бараан тупсаҕай боруодаларын үөскэтэллэр. И. Данилов