1. имеющий чуб, хохол; с ... чубом, с ... хохлом; чубатый, хохлатый; 2. хохлатка (разновидность нырковой утки).

көр саппай
Сэҥийэтигэр уонна икки иэдэһигэр сиэл сампайын сыһыартаабыттыы сааһыламматах бытыктаах. Тулхадыйбат д.
ср. бур. һамбай ‘хохол (у людей); чуб’

прил. 1. (с хохлом) көҕүллээх; 2. разг. (лохматый) арбаҕар.

аат., кэпс. Украинеһы күлэн-оонньоон этэр аат. ☉ Шутливое название украинцев, хохол
«Бу хотойдуу муруннаах, эрилкэй харахтаах киппэ түөстээх хохуол маннааҕы ревком кэйэр муоһа, охсор сутуруга буоллаҕа», — дии санаата иһигэр. Л. Попов
Баай хохуол этэ уонна дьэ баайдартан олус үчүгэй санаалаах киһи этэ. М. Горькай (тылб.)

аат.
1. Сылгы сүүһүн саба түһэр илин сиэлэ. ☉ Прядь гривы, падающая на лоб лошади, челка
Оҕонньор атын хоҥоруутун соппохтоото, көҕүлүн көннөрдө. Амма Аччыгыйа
Бааска …… атын көҕүлүн имэрийбитэ. Далан
2. Көтөр баттаҕын уһун түүтэ. ☉ Пучок перьев, торчащий на голове птицы, хохол
Умсаах көҕүлэ. — Көҕөн кус көҕүлүн түүтүн курдук. С. Васильев
Көҕөн кус көҕүлүн Тэлгэппит диэх курдук Көҕөрө долгуйар Күөх сыһыы көһүннэ. С. Васильев
3. Киһи сүүһүн саба түһэ сылдьар сүүмэх баттаҕа. ☉ Челка
Сүүспүн сабар сүүмэх көҕүл бараммыт. Баал Хабырыыс
Мөлтөөбүт өттүлэрэ төбөлөрүн санньытан, уһун көҕүллэрин төҥкөтөн бараллара. В. Короленко (тылб.)
△ Киһи баттаҕын чорбойо үүммүт сүүмэҕэ. ☉ Прядь неостриженных, длинных волос человека
Кэтэҕэр уһун синньигэс көҕүлү тоҕо эрэ Аһынан кырыйбакка хаалларбыттар. И. Гоголев
♦ Көрү-нары көҕүлүттэн тут — дуоһуйуоххунан, баҕаҥ ханыар диэри көрүлээнарылаа. ☉ Веселиться, играть, развлекаться вдоволь, до полного удовлетворения
Көрү-нары чараҥнаах сиргэ көҕүлүттэн тутарбытын сөбүлүүбүт. Багдарыын Сүлбэ
Бырааһынньыктарга көрүнары көҕүлүттэн тутабыт. КФП БАаДИ
◊ Көҕүл олох эргэр. — балаҕан соҕуруу эркинигэр сыста оҥоһуллар бастакы орон; бастыҥ орон. ☉ В старину: первые нары вдоль южной стены юрты (почетное место)
Бастыҥ ороммут — көҕүл олох уонна ортоку ороммут — дьогдьуур олох хоноһолор суохтарына куруук кураанах тураллара. И. Гоголев
Хаар маҕан баттахтаах, бытыктаах ытык кырдьаҕастары …… бастыҥ мааны көҕүл олоххо олордуталаабыта. Далан
ср. тюрк.-монг. гөкүл, кэкил ‘хохол, челка’

туохт.
1. Туох эмэ ахсааннаах оонньууга, төттөрү сүүйэн, сүүйтэриигин төннөр, тэҥнээ. ☉ Иметь ответный результат, успех в играх со счетом, отыгрывать. Биир кыайыыгын боруостаатым
2. кэпс. Ким-туох эмэ үтүөтүгэр хардар, үтүөтүн төлөө. ☉ Отвечать на чьи-л. добрые поступки, отплачивать
Бу уһуктаахтан ортохпуна, түрбүөннээхтэн төлөрүйдэхпинэ, кэнэҕэс үтүөтүнөҥөтүн боруостуом. «Чолбон»
Уйбаан, санаа, Дьиэҕэр аҕалбыт манньабар Өллөхпүнэ хойут, баҕар, Саалтыырбын ааҕан боруостуоҕуҥ. Дьуон Дьаҥылы
Уйбаан! Айыыны этээхтиигин ээ... Үтүөлээхпэр мөкүнэн боруостаатаҕыҥ. Эрилик Эристиин
3. Туох эмэ кыһарҕаны, накаастабылы толор (оҥорбут буруйуҥ сотулларын курдук) эбэтэр тугунан эмэ буруйгун суун. ☉ Быть полностью наказанным (за преступление и т. д.) или искупать вину, грех
Бу киһи били түөрт сыллааҕыта Маарыкчаантан, буруйун боруостаан барбыт Щербань хохол уола эбит. Эрилик Эристиин
Кини, бандьыыттаабыт буруйун-сэмэтин боруостаан, кэлин бу учаастак төһүү үлэһитэ буолар. С. Федотов
Алҕаһаабыккыт. Кэһэйиҥ! Алҕаскытын суобас суутун иннигэр боруостуоххут. Н. Лугинов
4. кэпс. Тугунан эмэ (хол., үлэлээн) туох эмэ сыанатын, суолтатын толуй. ☉ Оправдывать (своим поведением, трудом) что-л. (напр., затраты на содержание); стоить по своему значению, качествам кого-чего-л.. Киһи эрэйин боруостаабат үлэ
□ Учуутал килиэбэ — эрэйинэн кэлэр килиэп
Ол эрээри ити килиэби чахчы боруостаатым дии саныыртан ордук улахан дьол суох! Софр. Данилов
Таҥыннарар таҥаспытын, аһатар аспытын боруостаабат үлэһит этэ. Н. Якутскай
Эбэбитин биһиги икки илиибитинэн ылабыт. Аҥаардас уопутунан, сүбэтинэн даҕаны биир киһини боруостуо дии саныыбыт. Суорун Омоллоон
5. кэпс. Туох эмэ иннигэр эбээһинэскин, иэскин толор, төлөө. ☉ Выполнять свой долг перед кем-чем-л.
Оттон эһиги бары миигин батыстаххытына, Ийэ сиргитигэр иэскитин боруостаатаххытына, Мин көмүллүбүт ииммин кини булуоҕа, Мин мэҥэ тааспар суруллан уоскуйуоҕа. С. Данилов
Баабыр, өбүгэлэр үгэстэригэр сүгүрүйэр иэһин боруостаабыт киһи быһыытынан, умуһах диэки аргыый, ол эрээри чиҥ-чиҥник хардыылаабытынан барда. Н. Заболоцкай
6. кэпс. Ким эмэ тылыгар эбэтэр туохха эмэ хардар, хоруйдаа. ☉ Отвечать на чьи-л. слова или на что-л., реагировать. Киһи ыйыттаҕына эппэт, күлэн эрэ боруостуур
□ Кини хоодуот уолчаан: Икки-үс эрэ сэриилэргэ Эрэл соҕустук кыайарга, Көтүтэн өстөөххө тиийэргэ, Күлэн буомбаҕа боруостуурга. А. Пушкин (тылб.)
♦ Иэһин (иэһи) боруостаа көр иэһин төлөө
Ыар ыалдьыт, нүһэр хоноһо буолан, халыҥ тириитин хайытан, хараҥа хаанын тоҕон, иэһи боруостаан көрүөм. Эрилик Эристиин
Аата, биир иэһин боруостаатаҕым. Суорун Омоллоон
Туллай ааһа көтүтэн иһэн, иэс боруостаһан, Чылбыаны эмиэ сирэйгэ кууһуннарбыта. И. Федосеев