цыплёнок.

гл
чыыбыргыыр. Цыпленок пищит

прил. 1. (о птенцах) араҕас тумустаах; желторотый цыплёнок араҕас тумустаах чоппууска; 2. перен. разг. (молодой, неопытный) уоһугар уоһахтаах; желторотый юнец уоһугар уоһахтаах оҕочоос.

аат. Куурусса оҕото. ☉ Цыплёнок
Чоппууската кэлэн тоҥсуйуор диэри тумсугар ыла-ыла түһэрэ, быыстала суох ыҥыра туруоҕа. Сэмээр Баһылай
Чууп-чаап саҥарсаат, Чоппуускалар кыыһырсан Иккиэн үрүө-тараа Икки аҥыы бардылар. К. Туйаарыскай
Тохтуу түһэн баран: «Ко-ко-ко» диэн чоппуускаларын ыҥыртыыр. ОСБОо
ср. русск. ‘цыпушка, цыплёнок’

м. биир ийэ ууһа; выводок цыплят биир ийэ ууһа чоппууска.

финиш; биэтэккэ бастаан кэллэ он пришёл к финишу первым; биэтэк тахсыыта билиэҕэ погов. решит выход к финишу (соотв. цыплят по осени считают).

сов. 1. кого (увести откуда-л.) таһаар; 2. кого (исключить) таһаар, уһул; вывести из состава президиума президиум састаабыттан таһаар; вывести из строя 1) воен. стройтан тапаар; 2) перен. туһаттан таһаар; 3. кого и без доп. (привести куда-л.) тапаар, тиэрт; дорога вывела на шоссе суол шоссеҕа таһаарда; спутник Земли выведен на орбиту Сир аргыһа орбитаҕа таһаары-лынна; 4. что (сделать вывод) тапаар, түмүктэ оҥор; вывести формулу фор мулата тапаар; 5. кого-что тапаар; үүннэрэн тапаар; вывести цыплят чоппуускаларда тапаар; вывести новую породу скота сүөһү саҥа боруодатын таһаар; 6. что (построить) тутан тапаар; вывести стены здания дьиэ эркиннэрин тутан тапаар; 7. что (уничтожить) сүтэр, ыраастаа; вывести пятна бээтинэни сүтэр; 8. кого (истребить) эс, суох оҥор; 9. что, разг. (старательно написать и т. п.) кичэйэн оҥор, кичэйэн суруй (хсл. букваны); 10. что (изобразить, описать) ойуулаа, ойуулаан тапаар; # вывести кого-л. из себя (или из терпения или из равновесия) тулууруттан таһаар, кыыһырт; вывести кого-л. на чистую (или свежую) воду буруйун саралаа; вывести в люди киһи оҥор, дьон кэккэтигэр киллэр.

1) смотреть, глядеть; наблюдать что-л., за чём-л.; видеть что-л.; түннүгүнэн көр = смотреть в окно; киинэни көр = смотреть кино; тобулу көр = смотреть пристально; утары көр = смотреть прямо; таптыы көр = а) смотреть с удовольствием; б) облюбовать; үйэтигэр элбэҕи көрбүтэ он много видел на своём веку; көҕөрбүтүн көрүмэ — үүнээйитэ билиэҕэ погов. не смотри, что зелено—по урожаю увидим (соотв. цыплят по осени считают); 2) присматривать, ухаживать; ыарыһаҕы көр = ухаживать за больным; бэрээдэги көр = смотреть за порядком; 3) терпеть, испытывать; кыһалҕаны көр = терпеть нужду; 4) в сочет. с деепр. на =ан осн. гл. выступает в роли вспомогательного гл. со значением пробовать, пытаться, сметь; амсайан көр = попробовать на вкус; кэтэн көр = попытаться надеть (на себя); примерить (на себя) что-л.; этэн көр = попытаться сказать # көрөн баран чыпчылыйыах бэтэрээ өттүнэ в мгновение ока; көр эрэ маны межд. ах, ты, ишь ты; смотри(те)-ка на него; көр эрэ маны, өссө кини сөбүлэспэт! смотрите-ка на него, он ещё не соглашается!