Якутские буквы:

Якутский → Русский

биэтэк

финиш; биэтэккэ бастаан кэллэ он пришёл к финишу первым; биэтэк тахсыыта билиэҕэ погов. решит выход к финишу (соотв. цыплят по осени считают).

Якутский → Якутский

биэтэк

аат. Сырсан күрэхтэһиигэ куоталаһар сир бүтүүтэ. Финиш
Биэтэк тахсыыта билиэҕэ (өс хоһ.). Тахсар биэтэккэ быа тартылар. Саха сэһ. I
Быһый атахтаах буур табалар биэтэккэ урут таҕыстылар. «ХС»


Еще переводы:

start

start (Английский → Якутский)

саҕалааһын, түсүһүү; саҕалыыр биэтэк

анньыныы

анньыныы (Якутский → Якутский)

анньын диэнтэн хай. аата. Коля хайыһарын мааһа табыллыбакка биэтэккэ анньыныы эрэ күүһүнэн кэллэ

ыдалыс

ыдалыс (Якутский → Якутский)

ыдалый диэнтэн холб. туһ. — Улаан ат кыайда! — дии-дии «Ураа!» хаһыы иһиллэр
Ыраах турааччы баай бөлөҕө биэтэк диэки ыдалыһан сүүрдэ, аймалҕан, саҥа алыстанна. В. Чиряев

аалыҥнаһыы

аалыҥнаһыы (Якутский → Якутский)

аалыҥнас диэнтэн хай
аата. Арай сүүрэр аттары биэтэги тула хаамтаран бүтэн, ыытар сирдэригэр баран эрдэхтэринэ, эмискэччи туох эрэ айдаан, аалыҥнаһыы буола түстэ. Д. Таас
Кэлии-барыы, аалыҥнаһыы сүрдээх. И. Федосеев
Богуон иһигэр дьон киириитэ-тахсыыта, аалыҥнаһыыта үксээтэ. «ХС»

быһатыта

быһатыта (Якутский → Якутский)

көр быһатын эттэххэ
Быһатыта, икки өттүттэн наһаа тапсыбыт дьон. Күннүк Уурастыырап
Аты кымньыылааһын …… биэтэк төһө ырааҕыттан-чугаһыттан, быһатыта, быһыыга-майгыга сөп түбэһиннэриллэн оҥоһуллуохтаах. И. Федосеев
Быһатыта, биһиги өбүгэлэрбит баар чахчыны, буолбут суолу кэпсииллэрэ. Эрчимэн. Тэҥн. быһаччыта

муодалас

муодалас (Якутский → Якутский)

муодалаа диэнтэн холб. туһ. Аттары бэрээдэктээн тэҥҥэ түһэрэргэ, аты, киһини, муодаласпакка болдьоһон, бары усулуобуйаны толору кэпсэтэн баран, к и э һ э с ө р ү ү н т үс пү тү н кэннэ, аттары биэтэккэ ыыттылар. В. Чиряев

халыс гын

халыс гын (Якутский → Якутский)

халый диэнтэн көстө түһүү. Ойбон уута таһымнаан халыс гынна. Амма Аччыгыйа
Тылбыыны төлө тардыбыттарыгар өлгөм балык күөх кырыска биирдэ халыс гыммыта көрүөххэ үчүгэйэ бэрдэ. Е. Неймохов
Дьон халҕаһата биэтэк диэки халыс гынна. ВН СС

күөлэһийии

күөлэһийии (Якутский → Якутский)

  1. күөлэһий диэнтэн хай. аата. Сайын күөх окко күөлэһийии — үчүгэй да буоллаҕа
  2. Саха оонньуута: оонньооччулар түһүү биэтэги батыһа субуруһа, илиилэрин өттүктэригэр сыһыары тутан, иттэннэри сыталлар. Хамаанда бэрилиннэҕинэ, бары тэҥҥэ күөлэһийэллэр. Тахсыы биэтэги урут булбут киһи кыайар. Якутская игра: участники игры лежат вдоль стартовой линии на боку, вытянув руки вдоль тела
    По команде игроки одновременно начинают перекатываться, двигаясь вперед. Выигрывает тот, кто докатится первым до финишной линии. [Күөлэһийиини] кыһын дьиэ иһигэр, сайын оттоох хонууга оонньууллар. ВПК СОо
бурҕалдьылаһыы

бурҕалдьылаһыы (Якутский → Якутский)

аат. Оҕо оонньуутун көрүҥэ: уһун бөҕө икки уһуга холбуу баайыллыбыт быаны икки оҕо моонньуларыгар кэтэн быаны хоннохторун аннынан таһаараллар уонна хамаанданан тардаллар, ким урут тардан ылбыт кыайар. Детская игра: двое надевают длинную веревку со связанными концами на шеи, встают на четвереньки и стараются перетянуть к себе друг друга
Перетянувший побеждает. [Бурҕалдьылаһыыга] тахсыы биэтэккэ диэри утарылаһааччытын соһон илдьибит оҕо кыайбытынан ааҕыллар. ВПК СОо

көтүөккэлэс

көтүөккэлэс (Якутский → Якутский)

көтүөккэлээ 1 диэнтэн холб. туһ. Кыра оҕолор аймаммытынан көтүөккэлэһэн киирдилэр
А. Федоров. Ол [буурҕа] быыһыгар хамхаадьаа биирдии-иккилии кыымнар өрө көтүөккэлэһэн тахса-тахса сүтэн хаалаллар. Күндэ
Биэтэккэ ыы муннуларынан хара анньыллыахтарыгар диэри илин-кэлин көтүөккэлэһэн испит икки ааттаах сүүрүк сылгыттан хайата ордугун быһаара, тала сатыыр соччото суохха дылы. «ХС»