Якутские буквы:

Якутский → Русский

чаҕар

1) диал. семья; дети; мин чаҕардарым моя семья; киниэхэ чаҕар баар киһитэ у него много детей; 2) уст. прислуга, челядь, слуги.

Якутский → Якутский

чаҕар

аат.
1. эргэр. Дьиэҕэ илииатах үлэһит, хамначчыт. Прислуга, челядь
Хамначчыт, чаҕар өттө, атахбытах дьон иэдьэгэйдэрин сии, бутугастарын иһэ-аһыы бардылар. Күннүк Уурастыырап
Ыал чаҕардара буоллахпыт дии. Болот Боотур
«Ылыҥ, нохолоор… кымньыылыы түһэн биэриҥ!» — диэн хаһыытыыр [атыыһыт] чаҕардарыгар. С. Никифоров
2. кэпс. Дьиэ кэргэн, уруу-аймах. Члены семьи, родственники, родня
Кэргэн-чаҕар кэпсэтиитэ бараныа баара дуо?! П. Ойуунускай
Кэтит чаҕарын ыҥыран, Кэлэр дьонун угуйан, Көҥдөй үлүгэрдик хаһыытыыр, Көскө тиийэ чаҥкыныыр. Эрилик Эристиин
Бу туохпутуй, эһиэхэ, халыҥ чаҕардаах, үгүс аймахтаах дьоннорго уруу буолла дуу, тугуй?! Д. Таас
ср. уйг. чакар, перс. чаакар ‘слуга’, калм. цахар ‘калмыцкие семьи, служившие князю и жившие около князей’

аймах-чаҕар

аат. Туох баар уруу-аймах бүтүннүүтэ. Вся совокупность людей, связанных родственными отношениями (в том числе отношениями свойства)
«Туох аймахтаах-чаҕардаах кырдьаҕаскыный?» — диэн Лэкээрис кинээс [ойуунтан] ыйытта. Күннүк Уурастыырап

кулут-чаҕар

аат. Дьиэтээҕи кулут, кулут балаһыанньатыгар сылдьар туох да бырааба суох, хамнас аахсыбат үлэһит. Челядь
Кулут дьонтон төрөөн, кулут-чаҕар Бурҕалдьытын ол күн кэппитэ. Эллэй


Еще переводы:

slave

slave (Английский → Якутский)

чаҕар, кулут, салаллар

домочадцы

домочадцы (Русский → Якутский)

мн. (ед. домочадец м.) уст. чаҕар; со всеми чадами и домочадцами туох баар кэргэннэри, чаҕардары.

дворовый

дворовый (Русский → Якутский)

прил. 1. тиэргэн, тэлгэһэ; дворовые постройки тэлгэһэ иһинээҕи тутуулар; 2. в знач. сущ. м. ист. кулут, чаҕар; музыканты из дворовых чаҕар музыканнар.

челядь

челядь (Русский → Якутский)

ж. собир. 1. ист. кулут-чаҕар (былыргы Руська феодалтан тутулуктаах дьон); 2. уст. (прислуга) илии-атах дьон, хамначчыт дьон.

бултат

бултат (Якутский → Якутский)

бултаа диэнтэн дьаһ
туһ. [Нүһэр Дархан:] Мин эһигини куһаҕан чаҕардар курдук Хара тыаҕа бултата үүрбэтэҕим. И. Гоголев

үүрээччилэн

үүрээччилэн (Якутский → Якутский)

туохт. Үүрэр киһилээх буол. Иметь погонщика скота
Икки чаҕар уол үүрээччилэнэн, оҕонньор бэйэтэ тэлиэгэтигэр тиэрэ түһэн сайылыгын диэки айаннаата. «ХС»

людской

людской (Русский → Якутский)

прил. 1. киһи, дьон; род людской киһи биипэ; людские страсти дьон үлүскэнэ; 2. в знач. сущ. людская ж. уст. чаҕар хоһо.

атыҥыраһыы

атыҥыраһыы (Якутский → Якутский)

атыҥырас диэнтэн хай
аата. Манна баарбыт бырааттыы омуктартан бухатыырдар — Арай манна чаҕар эрэ суох. Кынаттаах ат тэһиинин тэҥҥэ туппуттар Бары буоламмыт, атыҥыраһыы суох. Р. Баҕатаайыскай

дьаҥнаах

дьаҥнаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Дьаҥ ыарыылаах. Болезнетворный
Чаҕар-кулут оҥортуур Дьаҥнаах, муҥнаах олохпут Чаппа буолан ыһыллан, Чахчы-бааччы дьоллонор Чааспыт, күммүт кэлбитин [айхаллыыбыт]. Эллэй
Тымныы дьыбар таҕыста. Дьаҥнаах салгын дьалбарыйда. «ХС»

көҕүйүс

көҕүйүс (Якутский → Якутский)

көҕүй 1 диэнтэн холб. туһ. Кэргэн-чаҕар дьахталлар көҕүйсүбүт курдук Күүскэ күлэн-салан, Үөрэнкөтөн тураннар …… Айыыһыты айхаллаан атаараннар Алларастаан айаардылар. П. Ядрихинскай